MEME SAĞLIĞI VE MEME KANSERİ YÖNETİMİ: KLİNİK BULGULAR VE GÜNCEL TEDAVİ MODALİTELERİ
1. KLİNİK BELİRTİLER VE AYIRICI TANI
Meme dokusunda meydana gelen her değişiklik malignite (kanser) göstergesi değildir; vakaların büyük çoğunluğu benign (iyi huylu) süreçlerden kaynaklanır. Ancak, semptomların erken fark edilmesi ayırıcı tanı ve başarılı tedavi için kritiktir.
Klinik olarak takip edilmesi gereken temel bulgular şunlardır:
Kitle Oluşumu: Memede veya aksiller (koltuk altı) bölgede yeni gelişen yumru veya sertlik hissi.
Ağrı ve Hassasiyet: Lokalize meme ağrısı veya genel hassasiyet artışı.
Meme Ucu Değişiklikleri: Akıntı (seröz, pürülan veya kanlı) ve meme ucunun inversiyonu (içe çökmesi).
Dermal Değişiklikler: Meme derisinde eritem (kızarıklık), ödem veya "portakal kabuğu" görünümü (buruşma).
2. TANI VE GÖRÜNTÜLEME PROTOKOLLERİ
Hekim, fizik muayene bulgularına ve hastanın yaş grubuna göre aşağıdaki görüntüleme ve tanı yöntemlerini multidisipliner bir yaklaşımla planlar:
Mamografi: Meme dokusunun düşük dozlu X-ışını ile taranmasıdır; mikrokalsifikasyonların saptanmasında altın standarttır.
Meme Ultrasonografisi: Ses dalgaları kullanılarak kitlelerin solid (katı) veya kistik (sıvı dolu) ayrımının yapılmasına olanak tanır.
Meme Biyopsisi: Şüpheli lezyonlardan doku örneği alınarak histopatolojik inceleme yapılmasıdır. Kesin tanı bu yöntemle konur.
3. CERRAHİ TEDAVİ STRATEJİLERİ
Cerrahi müdahale, meme kanseri tedavisinin temel yapı taşıdır. Uygulanacak cerrahi yöntem, tümörün evresi ve hastanın biyolojik özelliklerine göre belirlenir:
Meme Koruyucu Cerrahi: Tümör dokusunun çevresindeki bir miktar sağlıklı dokuyla birlikte çıkarılmasıdır. Meme dokusu korunur ancak genellikle postoperatif radyoterapi gerektirir.
Mastektomi: Meme dokusunun tamamının çıkarılmasıdır. Hastanın tercihine ve klinik duruma göre eş zamanlı rekonstrüksiyon (yeni meme oluşturma) cerrahisi planlanabilir.
4. SİSTEMİK VE ADJUVAN TEDAVİLER
Cerrahi sonrası nüks riskini azaltmak veya ileri evre vakalarda hastalığı kontrol altına almak amacıyla şu yöntemler uygulanır:
Kemoterapi: Malign hücrelerin proliferasyonunu durduran sistemik ilaç kullanımıdır.
Endokrin (Hormon) Tedavisi: Östrojen reseptörü pozitif olan kanserlerde hormon etkisini bloke eden tedavilerdir.
Radyasyon Tedavisi: Yüksek enerjili ışınlar ile lokal kontrolün sağlanmasıdır.
Hedefli ve İmmünoterapi: Belirli moleküler özelliklere sahip tümörlerde doğrudan kanser hücresini hedef alan veya bağışıklık sistemini aktive eden ileri düzey ajanlardır.
5. TEDAVİ SONRASI TAKİP VE PROGNOZ
Tedavi süreci tamamlanan hastaların, nüks (tekrar) riskine karşı düzenli takibi esastır. Takip sürecinde göğüs bölgesinde yeni kitle, kemik ağrısı, nefes darlığı veya şiddetli baş ağrısı gibi semptomlar titizlikle izlenmelidir. Erken teşhis ve multidisipliner bir ekip yönetimi ile meme kanseri olan bireylerin büyük çoğunluğu tedaviden sonra yüksek yaşam kalitesi ile sağlıklı bir ömür sürebilmektedir.
