Meme hastalıkları, meme tümörleri

Meme Hastalıkları ve Sınıflandırılması

Meme hastalıkları, bir kadının yaşamının her evresinde ortaya çıkabilen ve tıbbi açıdan farklı kategorilerde değerlendirilen rahatsızlıklardır. Bu hastalıklar genel olarak iltihabi (mikrobik), hormonal (hormon etkisine bağlı) ve tümöral (iyi huylu veya kanser) olmak üzere üç ana grupta incelenir. Her grubun kendine has belirtileri, tanı yöntemleri ve tedavi süreçleri bulunmaktadır.

İltihabi Meme Hastalıkları ve Mastit

Genellikle emzirme dönemindeki kadınlarda görülen meme iltihabına mastit adı verilir. Bu durum, meme ucunda oluşan çatlaklardan mikropların meme dokusuna sızmasıyla meydana gelir. Belirtileri arasında bölgede kızarıklık, şişlik ve şiddetli ağrı yer alır.

Mastit ve Meme Apsesi Tedavisi

İltihabi durumların tedavisinde izlenen yöntemler hastalığın evresine göre değişiklik gösterir:

• Antibiyotik Tedavisi: Erken aşamada hekim tarafından belirlenen, bebeğe zarar vermeyen uygun antibiyotikler kullanılır. Bu süreçte diğer meme ile emzirmeye devam edilebilir.
• Cerrahi Müdahale: İltihap kontrol altına alınamazsa meme apsesi oluşur. Apse, lokal veya genel anestezi altında cerrahi olarak açılmalı ve içerideki cerahat boşaltılmalıdır.
• Özel Durumlar: Nadir de olsa ileri yaşlarda veya emzirme dışında da iltihaplanmalar görülebilir. Hatta memede tüberküloz (verem) kaynaklı iltihaplar oluşabilir ki bunlar özel ilaçlarla tedavi edilir.

Önemli Uyarı: Emzirme dönemi dışında aniden gelişen meme kızarıklıkları ve deri şişmeleri, iltihabi meme kanseri belirtisi olabilir. Bu tür durumlarda vakit kaybetmeden bir cerrahi uzmanına başvurulmalıdır.

Hormonal Meme Rahatsızlıkları: Fibrokistik Mastopati

20'li yaşlardan menopoza kadar olan süreçte birçok kadında görülen Fibrokistik Mastopati, tıbbi bir hastalıktan ziyade hormonal bir rahatsızlık olarak tanımlanır. Bu durumun temel nedeni; prolaktin (süt hormonu) ile östrojen ve progesteron gibi kadınlık hormonları arasındaki uyumsuzluktur.

Belirtiler ve Ayırıcı Tanı

Fibrokistik rahatsızlıklar genellikle şu belirtilerle kendini gösterir:

• Adet öncesi başlayan, adet bitiminden 3-5 gün sonra hafifleyen ağrı ve sertlikler.
• Tek taraflı veya her iki memede görülebilen hassasiyet.
• Koltuk altına ve omuza yayılan ağrılar (mastodini).

Bu rahatsızlık prensip olarak kansere dönüşmez; ancak oluşturduğu kitleler kanser belirtileriyle karışabileceği için uzman kontrolü ve tetkikler (ultrason, mamografi) hayati önem taşır.

Meme Kistleri ve Tanı Yöntemleri

Fibrokistik yapının en sık görülen bulgusu olan meme kistleri, içi sıvı dolu oluşumlardır. Boyutları birkaç milimetreden 8 santimetreye kadar ulaşabilir. Kistler doğrudan kanser anlamına gelmez; çünkü kanser dokusu nadiren kistik yapıdadır.

Kist teşhis edildikten sonra ince bir iğne ile boşaltılabilir. İğne ile gelen sıvı kanlı ise kanser şüphesi artar; ancak genellikle sarı veya yeşil renklidir. Her durumda sıvı, sitolojik incelemeye gönderilmelidir.

Meme Tümörleri: İyi Huylu ve Kötü Huylu Oluşumlar

Tümör (ur), hücrelerin vücut ihtiyacı dışında kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan sertliklerdir. Her tümör kanser değildir. Tıpta meme tümörleri selim (iyi huylu) ve habis (kötü huylu) olarak ikiye ayrılır.

İyi Huylu Tümörler: Fibroadenom

Genç kadınlarda en sık rastlanan iyi huylu tümör fibroadenomdur. Bu kitlelerin özellikleri şunlardır:

• Sert, yüzeyi düzgün ve meme içinde hareket ettirilebilir yapıdadır (misket veya fındık gibi).
• Ciltte veya meme ucunda değişikliğe yol açmazlar.
• 1 cm'den büyük olanlar elle fark edilebilir.

Günümüzde, fibroadenomlar çok büyükse, ailede kanser öyküsü varsa veya radyolojik tetkiklerde şüphe uyandırıyorsa cerrahi olarak çıkarılır. Ameliyat edilmeyen kitlelerin kanser olmadığı mutlaka iğne biyopsisi ile kanıtlanmalıdır.