Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (koah):

KOAH Nedir? Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Hakkında Bilmeniz Gerekenler

KOAH, kısmen geri dönüşümlü hava yolu daralması ve hava akımlarında azalma ile seyreden, ilerleyici karakterde bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 600 milyon KOAH hastası bulunmakta ve her yıl 3 milyon kişi bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirmektedir. Amerika Birleşik Devletleri’nde en sık görülen dördüncü ölüm nedeni olan KOAH'ın, 2020 yılı itibarıyla dünya genelinde üçüncü ölüm nedeni haline gelmesi beklenmektedir.

KOAH Teriminin Anlamı ve Kapsamı

KOAH ifadesi, "Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı" kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Hastalığın tanımını oluşturan temel kavramlar şu şekildedir:

• Kronik (Süreğen, Müzmin): Hastalığın uzun süredir devam ettiği anlamına gelir.
• Obstrüktif (Tıkayıcı, Daraltıcı): Hava yollarındaki daralma nedeniyle havanın giriş ve çıkışının rahat sağlanamamasıdır. Bu daralma nefes verirken daha belirgindir ve hava daralmış yollardan geçerken ıslık sesine benzer bir ses duyulur.

KOAH'ı Oluşturan Klinik Tablolar

KOAH genellikle iki ana durumun birleşimi veya birinden biri olarak karşımıza çıkar:

1. Kronik Bronşit: Birbirini takip eden iki yıl boyunca, yılın en az üç ayı devam eden öksürük ve balgam çıkarma ile karakterize bir hastalıktır.
2. Amfizem: Akciğerdeki hava keseciklerinin harabiyeti sonucu, bu keseciklerde meydana gelen anormal ve kalıcı genişleme durumudur.

KOAH Nedenleri ve Risk Faktörleri

Hastalığın gelişmesindeki en önemli ve temel neden sigara kullanımı olarak belirlenmiştir. Ancak hastalığı tetikleyen diğer önemli faktörler de bulunmaktadır:

• Mesleki deformasyon sonucu toz, duman ve gazların solunması
• Akciğer koruyucu faktörü olan alfa-1 antitripsin eksikliği (doğuştan)
• Hava kirliliği ve sosyal etkenler
• Hava yollarının aşırı duyarlılığı

KOAH Belirtileri: Kendinizi Test Edin

Aşağıdaki sorulara vereceğiniz cevaplar, bir uzman görüşü almanız gerekip gerekmediği konusunda size rehberlik edebilir:

• Sigara içiyor musunuz?
• Sık sık öksürüyor musunuz?
• Balgam çıkarıyor musunuz?
• Yaşıtlarınızla aynı hızı tutturmakta zorlanıyor musunuz?
• Nefesiniz daralıyor mu?

Eğer bu sorulardan herhangi birine cevabınız "EVET" ise, KOAH riski taşıyor olabilirsiniz.

Türkiye'de ve Dünyada KOAH İstatistikleri

KOAH, hem Türkiye'de hem de dünyada ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Güncel veriler hastalığın boyutunu şu şekilde ortaya koymaktadır:

Öksürük, balgam ve nefes darlığı gibi şikayetleriniz mevcutsa, vakit kaybetmeden bir Göğüs Hastalıkları Hekimine başvurmanız hayati önem taşımaktadır.