Kısırlıkta Tedavi Oranı Yüzde 85'e Çıktı

İnfertilite (Kısırlık) Nedir?

İnfertilite (kısırlık), bir yıl boyunca çiftlerin korunmasız ve düzenli cinsel ilişkide bulunmasına rağmen gebeliğin oluşmaması durumudur. Kadınlarda yaş ilerledikçe yumurta rezervi ve kalitesine bağlı olarak gebelik şansı doğal bir azalma eğilimine girer. Yaş faktörü, düzenli ilişkiye rağmen başarılı bir gebelik elde edilene kadar geçen sürenin uzamasında kritik bir rol oynamaktadır.

Gebelik Sürecinde Kritik 12 Ay Sınırı

Üreme sağlığı açısından zamanlama oldukça önemlidir. Genellikle 25 yaşındaki bir kadın 2-3 ay içerisinde gebe kalabilirken, 35 yaş üzerindeki kadınlarda bu süreç 6 ayı aşabilmektedir. Erkeklerde ise 60 yaş üzerinde sperm sayısı ve kalitesinde düşüş gözlemlense de, kadınlardan farklı olarak erkekler yaşamları boyunca fertil (üretken) kalmaya devam ederler.

İnfertilite Nedenleri ve Görülme Sıklığı

İnfertilite problemleri tek bir tarafa bağlı olabileceği gibi her iki eşten de kaynaklanabilir. Yapılan araştırmalar, kısırlık nedenlerinin dağılımını şu şekilde göstermektedir:

Kadınlarda kısırlık nedenleri arasında yumurtlama bozuklukları, tüplerdeki tıkanıklıklar ve rahim kaynaklı sorunlar ön plana çıkar. Erkeklerde kısırlık nedenleri ise temel olarak sperm üretim bozuklukları ve spermin dışarı atılmasını engelleyen problemlerden oluşur.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Sağlıklı çiftlerin her ay gebe kalma şansı yaklaşık %20 civarındadır. Çiftlerin büyük çoğunluğu ilk 6 ay içinde sonuç alsa da, 12 ay boyunca korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmaması durumunda uzman bir doktora başvurulmalıdır. Ancak bazı özel durumlarda 12 ay beklenmeden tıbbi yardım alınmalıdır:

• Kadında adet düzensizliği veya adet görememe durumu,
• Geçmişte yaşanmış pelvik enfeksiyon öyküsü,
• İlişki sırasında veya adet dönemlerinde şiddetli ağrı,
• Erkekte inmemiş testis, testis operasyonu veya yaralanma öyküsü.

Tanı ve Muayene Süreci

İnfertilite araştırmalarında en sağlıklı yaklaşım, çiftlerin ilk vizite birlikte gelmeleridir. Fizik ve pelvik muayene, sürecin en temel basamağını oluşturur. Kadınlarda jinekolojik muayene, ultrasonografi, rahim ağzı patolojik incelemesi, hormon analizleri ve rahim filmi (HSG) istenirken; erkeklerde ilk aşamada sperm tahlili (spermiogram) yapılır.

Güncel Tedavi Yöntemleri ve Başarı Oranları

Modern tıp ve gelişen teknoloji sayesinde, doğru tanı ve tedavi ile çiftlerin %85'i çocuk sahibi olabilmektedir. Tedavi yöntemi, problemin derecesine göre belirlenir:

1. Aşılama (IUI): Başarı şansı %15-18 arasındadır.
2. Tüp Bebek (IVF/ICSI): Başarı şansı %45-55 aralığındadır.

Tüp Bebek (IVF) ve Mikroenjeksiyon (ICSI) Farkı

Tüp bebek yöntemi, laboratuvar ortamında yumurta ve spermin birleştirilmesi işlemidir. Bu süreçte iki temel teknik uygulanır:

• IVF (Klasik Tüp Bebek): Her yumurtanın yanına yaklaşık 50 bin sperm konularak spermin yumurtayı kendi başına döllemesi beklenir. Genellikle tüp tıkanıklığı olan hastalarda tercih edilir.
• ICSI (Mikroenjeksiyon): Özel aletlerle tek bir spermin doğrudan yumurta içine yerleştirilmesidir. Sperm sayısı düşük, hareketliliği zayıf olan erkekler veya yumurta rezervi azalmış kadınlar için uygundur.

Yumurta Toplama (OPU) ve Embriyo Transferi

Yumurta toplama işlemi (OPU), ultrason eşliğinde ince bir iğne yardımıyla vajinal yoldan yapılır ve yaklaşık 10-20 dakika sürer. İşlem sırasında hastanın konforu için sakinleştirici, ağrı kesici veya genel anestezi uygulanabilir.

Toplanan yumurtaların ortalama %80'i başarıyla döllenir. Gelişim gösteren embriyolar transfer edilirken, geriye kalan kaliteli embriyolar dondurularak saklanabilir. Türkiye'deki yasalara göre dondurulan embriyolar 5 yıl süreyle muhafaza edilebilir.

Önemli Not: Embriyo transferinden sonra gebelik testi sonucuna kadar cinsel ilişki önerilmez. Transferin ertesi günü günlük aktivitelere dönülebilir; ancak yoğun stresli işlerde çalışanların durumu doktorlarıyla paylaşması tavsiye edilir.