Kısırlık Muayenesi
- Kısırlık teşhisinde hem erkek hem de kadın için tıbbi öykü, laboratuvar testleri ve görüntüleme yöntemlerini kapsayan detaylı bir değerlendirme süreci yürütülür.
- Erkeklerde temel değerlendirme aracı olan spermiogram testi ile sperm sayısı, hareketi ve morfolojisi Dünya Sağlık Örgütü standartlarına göre analiz edilir.
- Kadınlarda ise adet düzeni ve hormon seviyeleri kontrol edilerek, rahim filmi (HSG) veya laparoskopi yöntemleriyle üreme kanallarının açıklığı incelenir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Erkek ve Kadınlarda Kısırlık Değerlendirmesi ve Tanı Süreçleri
Kısırlık (infertilite) şüphesiyle başvuran çiftlerde, sorunun kaynağını belirlemek amacıyla hem erkek hem de kadın için kapsamlı bir değerlendirme süreci yürütülür. Bu süreçte tıbbi öykü, laboratuvar testleri ve görüntüleme yöntemleri kullanılarak en uygun tedavi planı oluşturulur.
Erkeklerde Kısırlık Tanısı ve Tıbbi Öykü
Erkek hastaların değerlendirilmesinde ilk adım detaylı bir hikaye alımıdır. Bu aşamada hastanın geçmişte geçirdiği hastalıklar, cerrahi operasyonlar ve genital bölgeye alınan darbeler titizlikle sorgulanır. Ayrıca sürekli kullanılan ilaçlar, alkol, sigara, esrar ve kokain gibi bağımlılıklar ile ailedeki kalıtsal hastalıklar ve kısırlık geçmişi incelenir.
Spermiogram (Sperm Analizi) Nedir?
Spermiogram, erkek üreme hücresi olan spermin özelliklerini inceleyen temel bir testtir. Bu testin yapılabilmesi için hastanın 2 ile 5 gün arasında cinsel perhiz yapması gerekmektedir. Örnek, laboratuvar ortamında mastürbasyon yöntemiyle verilir.
Spermiogram analizinde temel olarak şu kriterler değerlendirilir:
- Spermin sayısı, hareketi ve şekli (morfoloji),
- Örnekte iltihap veya kan varlığı,
- Meninin miktarı ve asit-baz (pH) dengesi.
Eğer ilk sperm testi olumsuz sonuçlanırsa, test 3-6 hafta sonra tekrarlanır. Sonuçların düzelmemesi durumunda bir üroloji uzmanına danışılır veya doğrudan aşılama ya da tüp bebek gibi kısırlık tedavilerine geçilir.
Sperm Örneği Verilirken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sperm verme işlemi, görsel ve yazılı materyallerle desteklenen, hijyenik özel odalarda gerçekleştirilir. Bu süreçte dikkat edilmesi gereken kritik noktalar şunlardır:
- Örnek verilirken sabun veya kayganlaştırıcı maddeler kesinlikle kullanılmamalıdır; bu maddeler spermleri öldürerek yanlış sonuçlara yol açar.
- Verilen steril kabın iç yüzeyine parmak veya penis teması olmamalıdır.
- Meninin tamamı kabın içine boşaltılmalıdır. Eğer örnek dışarı taşarsa, durum mutlaka görevliye bildirilmelidir.
Normal Sperm Değerleri Tablosu
Dünya Sağlık Örgütü standartlarına göre normal kabul edilen sperm değerleri aşağıda belirtilmiştir:
| Kriter | Normal Değerler |
|---|---|
| Miktar | 2 ml veya üzeri |
| pH Seviyesi | 7.2 civarı |
| Sperm Sayısı (1 ml'de) | En az 15 milyon |
| Toplam Sperm Sayısı | En az 39 milyon |
| Hareketlilik (İleri ve Yavaş) | En az %35 |
| Morfoloji (Normal Şekil) | En az %4 |
| Lökosit (İltihap Hücresi) | 1 ml'de en fazla 1 milyon |
Kadınlarda Kısırlık Değerlendirmesi ve Tetkikler
Kadınların değerlendirme sürecinde öncelik adet düzenidir. Düzenli adet gören kadınların büyük bir kısmında yumurtlama sorunu yaşanmadığı kabul edilir. Ancak durumu netleştirmek adına tiroid ve süt hormonları gibi spesifik hormon tahlillerinin yapılması gereklidir.
Rahim Filmi (HSG) ve Laparoskopi
Kadın üreme sağlığını değerlendirmek için ilaçlı rahim filmi (HSG) çekilerek rahim içi ve kanalların durumu incelenir. Bu film, kanalların açık olup olmadığını ve yapısal bir bozukluk bulunup bulunmadığını gösterir.
- Kanal Tıkanıklığı: Eğer her iki kanal da tıkalıysa, spermin yumurtaya ulaşması ve döllenmenin gerçekleşmesi mümkün değildir.
- Laparoskopi: Kanalların durumunu kesinleştirmek için karın içerisine bakma işlemi olan laparoskopi uygulanabilir.
- Tedavi Yöntemi: Kanallar cerrahi müdahale ile onarılabiliyorsa işlem yapılır; ancak onarılamayacak durumdaki tıkanıklıklarda tek çözüm yolu tüp bebek tedavisidir.
