Pap Smear nedir?
- Pap smear testi, rahim ağzı kanserini erken teşhis etmek amacıyla 21 yaşından itibaren veya cinsel aktivite başladıktan sonra düzenli aralıklarla yapılması gereken bir tarama yöntemidir.
- Test sonuçlarında görülen hücresel değişimler (CIN), etkilenen doku derinliğine göre sınıflandırılır ve HPV enfeksiyonu bu değişimlerin en önemli risk faktörü olarak kabul edilir.
- Anormal sonuçlar durumunda kolposkopi ve biyopsi ile kesin tanı konulurken, lezyonun derecesine göre takip, dondurma veya cerrahi çıkarma gibi tedavi yöntemleri uygulanır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Pap Smear Testi Nedir ve Nasıl Uygulanır?
Pap smear, 1940’larda George Papanicolaou tarafından geliştirilen ve rahim ağzı kanserini erken teşhis etmeyi amaçlayan bir tarama muayenesidir. Bu işlemde, rahim ağzından bir spatula veya fırça yardımıyla alınan hücreler, tek hücre görünümü temelinde mikroskop altında değerlendirilir. Klasik yöntemde hücreler bir mikroskop lamı üzerine sürülür ve bozulmalarını önlemek amacıyla kimyasal maddelerle sabitlenir.
Klasik Pap smear testinin duyarlılığı %51, özgüllüğü ise %95 seviyesindedir. Yalancı negatiflik oranını azaltmak için geliştirilen yeni metotlarda ise hücreler özel bir sabitleyici solüsyonda askıda tutulur, filtrede toplanır ve ardından mikroskop camına transfer edilir. Bu modern teknik, hücresel değerlendirmenin çok daha sağlıklı yapılmasını sağlar.
Pap Smear Testi Kimlere ve Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?
Amerika Birleşik Devletleri Koruyucu Hizmetler Birimi (USPSTF), tarama sürecinin 21 yaşından itibaren veya cinsel aktivite başlangıcından 3 yıl sonra (hangisi önceyse) başlamasını önermektedir. Genel kabul görmüş protokoller, üst üste gelen 2 veya 3 normal sonuçtan sonra test aralığının 3 yıla çıkarılmasını uygun bulmaktadır.
Ancak Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Derneği (ACOG), aşağıdaki risk grupları için yıllık tarama önermektedir:
- Rahim ağzında kanser öncüsü hastalık öyküsü olanlar,
- Human Papilloma Virüs (HPV) taşıyıcıları,
- Diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonu olanlar,
- Yüksek riskli cinsel davranış sergileyen partneri olanlar.
Taramayı Ne Zaman Bırakmak Gerekir?
Kanser dışı nedenlerle rahim alınması (histerektomi) ameliyatı sonrası taramaların kesilmesi, yanlış pozitif sonuçların getireceği potansiyel zararları önlemek adına uygundur. 65 yaş üzerindeki kadınlarda, önceki taramalar düzenli ve normalse testin getirisi düşüktür. Amerikan Kanser Derneği (ACS), son 10 yılda anormal sonuç almamış ve son 3 testi negatif çıkmış kadınlarda 70 yaşında taramanın sonlandırılmasını desteklemektedir.
Servikal Displazi (CIN) Nedir?
Servikal displazi, rahim ağzı dokusunda meydana gelen ve tedavi edilmediğinde rahim ağzı kanserine ilerleyebilen kanser öncesi değişikliklerdir. Bu değişimler etkiledikleri doku derinliğine göre üç sınıfa ayrılır:
| Kısaltma | Tanım | Etkilenen Alan |
|---|---|---|
| CIN I | Hafif Displazi | Dokunun alt 1/3'lük kısmı |
| CIN II | Orta Dereceli Displazi | Dokunun alt 2/3'lük kısmı |
| CIN III | Şiddetli Displazi | Dokunun 2/3'ünden fazlası |
Anormal Pap Smear Sonuçlarının Yorumlanması
Pap smear sonuçlarında görülen hücre anormallikleri iki ana grupta incelenir:
1. Skuamöz Hücre Anormallikleri
- ASC-US: Önemi belirlenemeyen atipik skuamöz hücreler.
- ASC-H: Yüksek dereceli lezyonların (HSIL) ekarte edilemediği atipik hücreler.
- LSIL: Düşük dereceli lezyonlar; HPV, hafif displazi ve CIN I'i kapsar.
- HSIL: Yüksek dereceli lezyonlar; CIN II, CIN III ve karsinoma in situ durumlarını kapsar.
2. Glandüler Hücre Anormallikleri
- AGCs: Rahim ağzı iç kısmı veya rahim iç duvarı kaynaklı atipik hücreler.
- AGC-NOS: Başka şekilde tanımlanamayan atipik glandüler hücreler.
- AIS: Adenokarsinoma in situ; rahim ağzı iç kısmında başlayan kanser.
Servikal Displazi İçin Risk Faktörleri
Skuamöz neoplazilerin yaklaşık %95'i, rahim ağzındaki "transformasyon zonu" adı verilen bölgede gelişir. Bu bölgedeki değişimleri tetikleyen en önemli faktörler şunlardır:
- HPV Enfeksiyonu: Özellikle onkojenik tipler (16, 18, 31, 33 vb.) en büyük risk faktörüdür.
- Cinsel Yaşam: Erken yaşta cinsel aktivite ve çok sayıda partner.
- Yaşam Tarzı: Sigara kullanımı ve çok doğum yapmış olmak.
- Bağışıklık: HIV veya organ nakli nedeniyle baskılanmış bağışıklık sistemi.
Tanı ve Tedavi Yöntemleri
Anormal bir sonuç alındığında, rahim ağzını büyüterek inceleyen kolposkopi cihazı kullanılır. Gerekli görülen alanlardan biyopsi alınarak kesin tanı konur. Gebelikte de ilk muayenede Pap smear yapılması önerilir.
Uygulanan Başlıca Tedaviler:
- Kriyoterapi: Dondurma işlemi.
- CO2 Lazer: Tedavi veya kon eksizyon.
- LEEP: Loop Elektrocerrahi Eksizyon Prosedürü.
- Konizasyon: Soğuk konizasyon (dokunun cerrahi olarak çıkarılması).
CIN Tanısında İzlenecek Yollar
- CIN I Durumu: Vakaların %60'ı kendiliğinden geriler. 6-12. aylarda Pap smear veya HPV DNA testi ile takip önerilir.
- CIN II ve CIN III Durumu: Kansere ilerleme riski daha yüksektir. Transformasyon zonunun LEEP veya konizasyon ile çıkarılması esastır. Çocuk doğurma sürecini tamamlamış ileri yaştaki hastalarda rahim alınması (histerektomi) bir seçenek olabilir.
- Tatminkar Olmayan Kolposkopi: Eğer transformasyon zonu tam görülemiyorsa, kesin tanı için dokunun cerrahi olarak çıkartılması zorunludur.
