Kifoz Nedir? Nedenleri Nelerdir?

Kifoz Nedir ve Neden Oluşur?

Kifoz, halk arasında bilinen adıyla kamburluk, omurganın öne doğru eğilmesiyle karakterize bir sağlık sorunudur. Bu durum, yapısal bozukluklardan yaşam tarzı alışkanlıklarına kadar pek çok farklı nedenden kaynaklanabilir. Omurga sağlığını korumak ve doğru tedavi yöntemini belirlemek için kifozun türünü ve nedenini anlamak kritik öneme sahiptir.

Kifozun Temel Nedenleri ve Türleri

Kifoz, oluşum mekanizmasına ve ortaya çıkış zamanına göre farklı kategorilerde incelenir. Başlıca kifoz türleri şunlardır:

1. Postural Kifoz

Genellikle okul taramalarında saptanan bu deformite, en sık adolesan dönemdeki kız çocuklarında görülür. Eğrilik derecesi 60º’nin altındadır ve omurga esnek bir yapıdadır. Röntgen incelemelerinde omurgada herhangi bir yapısal anormallik gözlenmez.

2. Scheuermann Kifozu

Toplumda %0.4-8.3 oranında görülen, sırt (torakal) ve bel-sırt (torakolomber) bölgesini etkileyen yapısal bir eğriliktir. Erkeklerde kadınlara oranla çok daha sık (7,3/1) rastlanır. En yaygın kabul gören nedeni, omurlardaki ring apofizlerde oluşan avasküler nekrozdur. Belirtileri genellikle büyüme atağı sırasında sırt/bel ağrısı veya duruş bozukluğu şeklinde ortaya çıkar.

Tanı Kriterleri ve Tedavi Süreci:

• Tanı: Kifozun tepe noktasındaki ardışık en az 3 omurda 5º’den fazla kamalanma ve torakal kifozun 45º üzerine çıkması.
• Takip: 50º altındaki ilerlemeyen vakalar 4-6 ayda bir radyolojik olarak izlenir.
• Konservatif Tedavi: 50º-80º arası eğriliği olan adolesanlarda korse tedavisi uygulanabilir.
• Cerrahi Tedavi: 80º üzerindeki eğriliklerde cerrahi müdahale gereklidir. Genellikle anterior gevşetme ve posterior enstrumantasyon/füzyon yöntemleri kombine edilir.
• Ameliyat Sonrası: Korse kullanımı gerekmez; hasta 1. gün oturtulur ve kısa sürede ayağa kaldırılır. 6. ayda bel egzersizlerine başlanır.

3. Konjenital Kifoz

Doğuştan gelen vertebral anomalilere bağlı gelişir. Bu durum; formasyon defekti (kama vertebra veya hemivertebra), segmentasyon defekti (ansegmente bar) veya her ikisinin birleşimiyle oluşabilir.

4. Diğer Kifoz Nedenleri

Kifoz oluşumuna zemin hazırlayan diğer faktörler şunlardır:

• Paralitik Kifoz: Poliomiyelit, Serebral Palsi (CP) ve spinal müsküler atrofi gibi hastalıklar sonrası gelişir.
• Miyelomeningosel: Meningosel vakalarının %8-15'inde kifoz eşlik edebilir.
• Posttravmatik: Omurga kırıkları sonrası oluşan kamalaşma nedeniyle gelişir.
• İnflamatuar: Tüberküloz, brusella gibi enfeksiyonlar; ankilozan spondilit ve romatoid artrit gibi hastalıklar.
• Cerrahi Girişimler: Yetersiz redüksiyon veya tespit yapılan kırık ameliyatları sonrası.
• Metabolik: Osteoporoz, osteomalazi ve osteogenezis imperfekta.
• Gelişimsel: Akondroplazi ve mukopolisakkaridozlar.

Kifoz Tanısı Nasıl Konur?

Kifoz tanısında fiziksel muayene belirleyicidir. Hastaya yandan bakıldığında başın öne eğik olduğu ve sırttaki belirgin şişkinlik net bir şekilde görülür. Hastalar genellikle kronik sırt ve boyun ağrısı şikayetiyle uzmanlara başvurur.

Aileler İçin Tavsiyeler ve Önleyici Yaklaşımlar

Çocuklarda postürel (duruşa bağlı) kamburluğu önlemek için günlük yaşamda bazı düzenlemeler yapılmalıdır. Aşağıdaki tablo, dikkat edilmesi gereken temel unsurları özetlemektedir:

Sporun Önemi: Düzenli fiziksel aktivite, omurgayı dik tutan kasların kuvvetini ve dayanıklılığını artırır. Çocukların sportif açıdan aktif olduğu yaz aylarında kamburluk şikayetlerinin azalması, hareketliliğin olumlu etkisinin en büyük kanıtıdır.