İstismar Türleri Nelerdir?

İstismar, bireyin bedensel ve ruhsal bütünlüğüne zarar veren, gelişimini olumsuz etkileyen ve onurunu zedeleyen eylemler bütünüdür. Toplumun her kesiminde karşılaşılabilecek bu durum; fiziksel, duygusal ve cinsel olmak üzere üç temel kategoride incelenmektedir. Bu türlerin her biri, birey üzerinde kısa veya uzun vadeli yıkıcı etkiler bırakma potansiyeline sahiptir.

Fiziksel İstismar Nedir?

Fiziksel istismar, kişinin sağlığına, yaşamına, gelişimine veya onuruna zarar veren ya da zarar verebilme olasılığı yüksek olan kasıtlı fiziksel güç kullanılması durumudur. Bu istismar türü, bireyin vücut bütünlüğüne yönelik doğrudan saldırıları kapsar. Uygulanan şiddetin boyutu ne olursa olsun, kasıtlı her türlü fiziksel müdahale bu kapsamda değerlendirilir.

Fiziksel istismar kapsamında değerlendirilen başlıca davranışlar şunlardır:

• Vurma, itme ve tekmeleme
• Yakma, ısırma ve çimdikleme
• Silah kullanma veya bir cisimle dövme
• Sarsma ve boğmaya çalışma
• Vücuda istenmeyen bir madde dökme

Duygusal İstismar ve Psikolojik Etkileri

Duygusal istismar, kişinin duygularının sömürülmesi ve sürekli olarak tehdit edilmesi durumudur. Bu istismar türü, fiziksel bir iz bırakmasa da kişinin varoluşunu zedeleyici ve özsaygısını yıkıcı bir etkiye sahiptir. Küfür, hakaret, suçlama ve aşağılama gibi örseleyici söylemler duygusal istismarın en belirgin örnekleri arasında yer alır.

Çocuklarda Duygusal İstismar

Çocuklar söz konusu olduğunda duygusal istismar daha karmaşık bir yapıya bürünebilir. Anne, baba ya da çevredeki diğer yetişkinlerin çocuktan yeteneklerinin üstünde beklentiler içine girmesi veya saldırganca davranması bu kapsamdadır.

Çocuklarda duygusal istismarı oluşturan diğer kritik davranışlar şunlardır:

1. Reddetme ve tek başına bırakma
2. Aşırı koruma veya çocuğa yetişkin rolü verme
3. Şiddet ve korkuya dayalı iletişim yöntemlerini benimseme

Cinsel İstismar ve Kapsamı

Cinsel istismar, kişinin kendi rızası dışında başkaları tarafından cinsel olarak kötüye kullanılması ve suistimal edilmesidir. Bireyin istemediği halde başkalarının cinsel yönelimlerine hedef olması, bu istismar türünün temelini oluşturur. Cinsel istismar eylemleri sadece fiziksel temasla sınırlı kalmayıp farklı yöntemlerle de gerçekleşebilir.

Cinsel istismarın ortaya çıkış biçimleri şu şekilde sınıflandırılabilir: