İnmemiş testis nedir, karıştığı durumlar var mıdır?

İnmemiş Testis ve Gelişim Süreci

Erkek bebeklerin anne karnındaki gelişim sürecinde, testis taslakları başlangıçta karın içerisinde oluşur. Bebek büyüdükçe bu testisler karın içinden aşağıya doğru hareket eder; hamileliğin son aylarında önce kasık bölgesine, ardından asıl yerleşmeleri gereken yer olan torbaya (skrotum) inerler.

Yenidoğan bir erkek bebekte testislerin torbada bulunmaması durumu inmemiş testis olarak tanımlanır. Bu klinik tablo çoğu zaman tek taraflı görülmekle birlikte, bazen çift taraflı olarak da karşımıza çıkabilir. Gerçek inmemiş testis, testislerin hiçbir zaman torbaya inmemiş olması durumudur.

Utangaç Testis (Retraktil Testis) Nedir?

Zaman zaman torbada görülen, ancak bazen yukarı kaçan testisler tıpta retraktil testis, halk arasında ise utangaç testis olarak adlandırılır. Bu durum gerçek bir rahatsızlık değildir ve cerrahi tedavi gerektirmez. Ancak, utangaç testisi olan çocukların 6 aylık periyotlarla bir çocuk cerrahisi veya çocuk ürolojisi uzmanı tarafından takip edilmesi kritik önem taşır.

İnmemiş Testis Görülme Sıklığı

İnmemiş testis vakalarının görülme oranları bebeğin doğum haftasına ve yaşına göre değişkenlik gösterir:

Önemli Not: Altıncı aydan sonra testislerin kendiliğinden torbaya inmesi beklenmez.

Tanı ve Muayene Yöntemleri

Tanı sürecinde en etkili yöntem, tecrübeli bir uzman tarafından yapılan fiziksel muayenedir. Muayene sırasında çocuk sırtüstü yatarak veya bağdaş kurarak kontrol edilir. Bağdaş kurma pozisyonu, karın içi basıncı artırarak testislerin kasık kanalına inmesini kolaylaştırır ve refleksleri baskılayarak utangaç testis ayrımının yapılmasını sağlar.

Tanıda kullanılan diğer yöntemler şunlardır:

• Ultrasonografi (USG): Işın yükü getirmeyen, testis büyüklüğü ve yapısı hakkında objektif veriler sunan temel yöntemdir.
• MR (Manyetik Rezonans): Ele gelmeyen testislerin karın içindeki yerini saptamak için kullanılır.
• Laparoskopi: Fizik muayene ve görüntüleme yöntemlerinden sonra, ele gelmeyen testislerin kesin tanısı ve tedavisi için uygulanan ileri bir aşamadır.

İnmemiş Testis Ameliyatı Ne Zaman Yapılmalıdır?

Kasık bölgesinde takılı kalan testislerin küçük bir kısmı ilk 6 ay içinde kendiliğinden inebilir. Ancak 6. aydan itibaren testislerin yüksek ısıya maruz kalarak zarar görme süreci başlar. Karın içi veya kasık ısısı, torbaya göre daha yüksektir ve bu durum 1 yaşından sonra hormon ve sperm üreten hücrelere kalıcı zarar verebilir.

Cerrahi müdahale zamanlaması:

1. İdeal tedavi aralığı 6 ay ile 1,5 yaş arasıdır.
2. Eğer inmemiş testise eşlik eden bir fıtık varsa, yaş beklenmeksizin en kısa sürede ameliyat planlanır.
3. Geç teşhis edilen vakalarda beklemeden tedaviye geçilmelidir.

Tedavi Edilmezse Oluşabilecek Riskler

İnmemiş testis tedavi edilmediği takdirde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu riskler şu şekilde sıralanabilir:

• Kısırlık Riski: İki taraflı vakalarda tedavi gecikirse çocuk sahibi olma şansı ciddi oranda düşer. Tek taraflı vakalarda ise risk normal bireylere göre iki kat fazladır.
• Kanser Riski: İnmemiş testisli hastalarda ileride kanser gelişme riski, normal popülasyona göre 15 kat daha fazladır.
• Travma ve Torsiyon: Testislerin bulunduğu konum nedeniyle darbelere maruz kalma veya kendi etrafında dönerek (torsiyon) canlılığını yitirme riski yüksektir.
• Psikolojik Etkiler: Boş torba görünümü çocuklarda ilerleyen yaşlarda psikolojik sorunlara neden olabilir.

Ameliyat Süreci ve Başarı Oranı

Ele gelen testislerde cerrahi başarı oranı oldukça yüksektir ve genellikle tek bir operasyonla testis torbaya indirilir. Ameliyat süreci hakkında bilinmesi gerekenler:

• İşlem yaklaşık 1 saat sürer ve genellikle günübirlik bir prosedürdür.
• Ameliyat sırasında hastaların %65'inde görülen kasık fıtığı da aynı seansta tedavi edilir.
• Çocuk henüz sünnet olmamışsa, her iki işlem aynı anda gerçekleştirilebilir.
• Laparoskopi, ele gelmeyen testislerde hem tanı hem de tedavi amacıyla tercih edilir. Eğer testis karın içinde çok yukarıdaysa, işlem iki seanslı olarak planlanabilir.

Erken teşhis ve zamanında yapılan cerrahi müdahale, testisin fonksiyonlarını korumak adına hayati önem taşımaktadır.