Doktorsitesi.com

İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları

Doç. Dr. Bilge Baş
Doç. Dr. Bilge Baş
9 Ocak 2023367 görüntülenme
Randevu Al
İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları (İBH) Crohn Hastalığı ve Ülseratif Koliti içeren bir hastalık grubudur. Neden başladığı bilinmez ancak kişiyi de ömür boyu bırakmaz. Peki nasıl başlar İBH? Vücudumuz bağırsaklarımızın bazı hücrelerini yabancı gibi algılar ve onu yok etmeye çalışır. Bunun nedenini henüz bilmiyoruz ama varsayımlardan bir kısmı viral veya bakteriyel bir enfeksiyon nedeninin bağırsak hücrelerimize benziyor olabileceği ve vücudumuzun savunma hücrelerinin bu benzerlikten dolayı kendi dokusuna zarar verdiği yönündedir. Ancak ailesinde hiç İBH hastası olmayan birinde hastalık olabileceği gibi ailesinde olanlarda risk daima daha fazladır. Yani hastalığın genetik bir yönü vardır. Crohn ve Ülseratif Kolit her ne kadar aynı grupta yer alan kardeş hastalıklar olsa da bir çok farklı yönleri vardır. Nedir bunlar? Crohn bağırsağın bütün katlarını tutar, bu nedenle bağırsakta daralma, yapışma yapabileceği gibi diğer organlara ve hatta cilde kadar hastalık yayılabilir. Fistül dediğimiz yollar yapar. Bu yollarla gayta ya da iltihap komşuluk yolu ile cilde, idrar torbasına, cinsel organlara yayılabilir. Oysa Ülseratif Kolit bağırsağın sadece iç tabakasını tutar. Bu bölgede yaygın iltihap, ülser ve kanama yapar ancak diğer organlarımıza zarar vermez. Yani bağırsakla sınırlıdır. Crohn hastalığı sebep olduğu darlık, yapışıklık nedeniyle daha çok karın ağrısına sebep olur. İshal olabilir ya da olmayabilir. En önemli bulgusu karın ağrısıdır. Ülseratif kolitte günde 5-6’ yı geçen bazen 20-30 kere olan kanlı, sümüksü ishal ön plandadır. Dışkı yapılsa bile hala varmış hissi, tuvalette ıkınma ile sadece iltihap ya da kan olan az miktarda dışkı yapma tipik bulgusudur. Crohn hastalığında bağırsak tutulumu aralıklıdır. Hastalıklı bölgeelrin arasında sağlam bağırsak dokusu da vardır. En çok ince bağırsağın son kısmını tutar. Ama ağızdan anüse kadar tüm sindirim sistemini tutabilir. Ülseratif kolit kural olarak anüse komşu bağırsak dokusundan başlayıp yukarı doğru ilerler. Aralıksız tutulumludur. Sağlam doku ile hastalıklı dokunun arası belirgindir. Sadece kalın bağırsağı tutar. Peki Bu hastalıkların ortak yönü nedir? Her ikisinin de tedavileri ömür boyudur. Kullanılan ilaçlar ortaktır. Ataklarla seyrederler. Stresle, yediklerimizle, soğuk havayla (sonbahar ve kış aylarında aktiflenir) aktif olurlar. Sağlıkla kalın.
İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları
Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları (İBH) Nedir?

İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları (İBH), temel olarak Crohn Hastalığı ve Ülseratif Kolit vakalarını kapsayan kronik bir hastalık grubudur. Bu rahatsızlıklar, nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, bireyin yaşamı boyunca devam eden bir seyir izler. Hastalığın temel mekanizması, vücudun kendi bağışıklık sisteminin bağırsak hücrelerini yabancı bir madde gibi algılayarak bu hücreleri yok etmeye çalışmasına dayanır.

İBH Neden ve Nasıl Başlar?

İnflamatuar bağırsak hastalıklarının kesin çıkış noktası henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Ancak tıp dünyasındaki güçlü varsayımlardan biri, geçirilen viral veya bakteriyel enfeksiyonların bağırsak hücrelerine benzerlik göstermesi ve savunma hücrelerinin bu benzerlik nedeniyle kendi dokusuna zarar vermesidir.

Hastalığın gelişiminde genetik faktörler de kritik bir rol oynamaktadır. Ailesinde İBH öyküsü olmayan bireylerde de görülebilen bu hastalık, aile geçmişinde İBH bulunan kişilerde çok daha yüksek bir risk taşır. Bu durum, hastalığın kalıtsal bir yönü olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Crohn Hastalığı ve Ülseratif Kolit Arasındaki Temel Farklar

Her ne kadar Crohn ve Ülseratif Kolit aynı grupta yer alan "kardeş hastalıklar" olarak tanımlansa da, klinik özellikleri bakımından birbirlerinden ayrılırlar. Bu iki hastalık arasındaki temel farklar şu şekilde özetlenebilir:

1. Tutulum Bölgeleri ve Yayılım Şekli

  • Crohn Hastalığı: Bağırsağın tüm katmanlarını etkileyebilir. Bu durum bağırsakta daralma, yapışma ve diğer organlara, hatta cilde kadar yayılan hasarlara yol açabilir. Fistül adı verilen kanallar oluşturarak iltihabın veya dışkının idrar torbasına, cinsel organlara veya cilde sızmasına neden olabilir. Tutulum aralıklıdır; hastalıklı bölgeler arasında sağlam dokular bulunur. Ağızdan anüse kadar sindirim sisteminin her noktasında görülebilir.
  • Ülseratif Kolit: Sadece bağırsağın iç tabakasını (mukoza) tutar. Diğer organlara zarar vermez ve sadece kalın bağırsak ile sınırlıdır. Tutulum, anüse komşu bölgeden başlayarak yukarı doğru aralıksız ve sürekli bir şekilde ilerler. Sağlam ve hastalıklı doku arasındaki sınır oldukça belirgindir.

2. Klinik Belirtiler ve Bulgular

ÖzellikCrohn HastalığıÜlseratif Kolit
En Belirgin BulgusuŞiddetli karın ağrısıKanlı ve sümüksü ishal
Dışkılama Düzeniİshal görülebilir veya görülmeyebilirGünde 5-6'dan 20-30'a varan dışkılama
Tipik HissiyatDarlık ve yapışıklığa bağlı ağrıTuvalet sonrası boşalamama hissi ve ıkınma
Yayılım AlanıAğızdan anüse tüm sistemSadece kalın bağırsak

İBH'nın Ortak Özellikleri ve Tetikleyici Unsurlar

Farklılıklarına rağmen, her iki hastalık da belirli ortak paydalarda buluşur. Bu hastalıkların yönetiminde dikkat edilmesi gereken ortak noktalar şunlardır:

  • Tedavi Süreci: Her iki hastalıkta da tedaviler ömür boyu sürer ve benzer ilaç grupları kullanılır.
  • Hastalık Seyri: Hastalıklar ataklar ve iyilik halleriyle seyreder.
  • Tetikleyiciler: Yüksek stres seviyesi, beslenme alışkanlıkları ve soğuk hava koşulları hastalıkları aktif hale getirebilir. Özellikle sonbahar ve kış aylarında hastalıkların aktifleşme eğilimi artmaktadır.

Sağlıkla kalın.

Etiketler

Ülseratif kolit ve crohn hastalığıİnflamatuar bağırsak hastalığı

Yazar Hakkında

Doç. Dr. Bilge Baş

Doç. Dr. Bilge Baş

Dahiliye - İç HastalıklarıGastroenteroloji

1977 Yılında Samsun-Bafra’da doğdu. 1993 yılında, 16 yaşında İstanbul Tıp Fakültesini il birincisi olarak kazandı. 1999 yılında fakülteden mezun olup, aynı yıl İstanbul Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma
Hastanesi'nde İç Hastalıkları ihtisasına başladı. 2003 yılında Dahiliye Uzmanı oldu. 2008-2011 yılları arasında İzmir Katip Çelebi Tıp Fakültesinde Gastroenteroloji ihtisasımı yaptı. 2013 yılından
beri Antalya’ da önce Atatürk Devlet Hastanesinde sonra Eğitim Araştırma Hastanesinde görev yaptı. 2021 yılında Doçent unvanını kazandı. Şu an hem Antalya’ da muayenehaneside özel hekimliğe hem de Yakın Doğu Üniversitesinde öğretim üyeliğine devam etmektedir. İleri endoskopik işlemler diye tanımlanan Endoskopik Submukozal Diseksiyon (ESD), Per oral Endoskopik Mukozektomi (POEM), Endoskopik Ultrason (EUS) , EUS eşliğinde biyopsi, Endoskopik Retrograd Kolanjiografi (ERCP) işlemlerini; Bunun yanında gastroskopi, kolonoskopi, karaciğer biyopsisi, beslenme tüpü (PEG) takmak gibi diğer bütün endoskopik işlemleri yapmaktadır.

Önemli Bilgilendirme

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.

Benzer Makaleler