İŞEME BOZUKLUKLARI

İşeme Bozukluğu Nedir?

İşeme bozukluğu, idrar kesesi ile beyin arasında koordinasyonu sağlayan sinir yapılarında veya fonksiyonlarında, bir hastalık ya da travma sonucu meydana gelen bozulmalar nedeniyle normal idrar yapma yetisinin kaybedilmesidir. Bu durum, sinir sistemindeki iletim hattının kesintiye uğramasıyla idrarın depolanması ve boşaltılması süreçlerinin kontrol dışı kalmasına yol açar.

İşeme Bozukluğu Türleri ve Nedenleri

Omurgamızın bel ve kalça seviyesindeki omurlarında, işeme refleksini düzenleyen kritik bir merkez bulunur. İşeme bozukluğunun klinik tablosu, sinir sistemindeki hasarın hangi bölgede gerçekleştiğine bağlı olarak iki ana grupta incelenmektedir:

1. Spastik (Gergin) Tip Sinirsel Bozukluk

Bu bozukluk, omurilikteki işeme merkezinin üst seviyelerinde meydana gelen problemlerden kaynaklanır. Refleks merkezi ve mesane sinirleri sağlam olsa da beynin yönetici vasfı kaybolmuştur. Bu durumun sonuçları şunlardır:

• Beyin, uygun olmayan ortamlarda idrarın tutulması komutunu veremez.
• Mesane, kontrolsüz bir şekilde sürekli kasılarak idrarı boşaltır.
• Hasta; devamlı idrar kaçırma, ani sıkışma hissi, yanma ve gece-gündüz sürekli idrar yapma ihtiyacı yaşar.

2. Flask (Gevşek) Tip Sinirsel Bozukluk

Omurilikteki idrar refleks merkezinde veya mesaneye giden sinirlerdeki hasarlar sonucunda oluşur. Bu tipte işeme fonksiyonu tamamen bozulmuştur. Temel özellikleri şunlardır:

• Mesane kasılamaz ve kişi kendi isteğiyle idrarını yapamaz.
• Mesanede idrar hissi oluşmadığı için idrar içeride birikmeye başlar.
• Mesane kapasitesi aşıldığında, taşma tarzında idrar kaçırma şikayeti görülür.

İşeme Bozukluklarında Tanı ve Teşhis Süreci

İşeme bozukluklarının teşhisinde en kritik aşama, hastanın detaylı tıbbi öyküsünün (anamnez) alınmasıdır. Uzman hekimler, sinir sistemini etkileyebilecek geçmişteki tüm verileri titizlikle inceler.

Tanı Sürecinde Sorgulanan Faktörler:

• Çocukluk Hastalıkları: Çocuk felci, menenjit veya ensefalit geçmişi.
• Doğuştan Gelen Problemler: Spina bifida veya meningomiyelosel gibi bel sorunları.
• Kronik Rahatsızlıklar: Şeker hastalığı (diyabet) veya felç gibi sinir fonksiyonlarını etkileyen durumlar.
• Travmalar: Sinir sistemine hasar vermiş olabilecek kazalar.

Kullanılan Görüntüleme ve Tetkik Yöntemleri

Kapsamlı bir fiziksel muayenenin ardından, mesane ve böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek amacıyla aşağıdaki modern tanı yöntemlerine başvurulur: