HYMEN (KIZLIK ZARI)

Kızlık Zarı (Hymen) Nedir?

Kızlık zarı (hymen), vajina girişinin yaklaşık 0,5-1 cm içerisinde yer alan ince bir mukoza kıvrımıdır. İnce bir perde yapısına sahip olan bu dokunun orta kısmı, adet kanının dışarı atılmasını sağlayan doğal bir açıklığa sahiptir. Çocukluk döneminde daha sert ve kalın bir yapıda olan kızlık zarı, buluğ çağında hormonların etkisiyle esneklik kazanır.

Kızlık zarının yapısı ve şekli kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Bu yapısal farklılıklar, cinsel ilişki sonrası kanama olup olmayacağını belirleyen temel faktördür. Kızlık zarının yapısı ancak bir kadın-doğum hekimi tarafından yapılan muayene ile gözlemlenebilir; kadınların kendi kızlık zarlarını görmeleri mümkün değildir.

Kızlık Zarı Çeşitleri ve Yapısal Farklılıklar

Kızlık zarı, anatomik olarak birçok farklı tipte bulunabilir. En sık karşılaşılan formlar şunlardır:

• Hymen Annularis: En yaygın görülen, ortasında küçük bir delik bulunan halka şeklinde yapıdır.
• Hymen Semilunaris: Yarım ay şeklinde bir kıvrım olarak görülür.
• Hymen Cribroformis: Elek gibi çok sayıda küçük deliği olan yapıdır.
• Membranöz Yapı: Serbest kenarları saçak şeklinde olan zardır.
• Hymen İmperforata: Vajina alt ucunun tamamen kapalı olduğu, doğuştan gelen bölme şeklindeki yapıdır.
• Agenesis: Bazı durumlarda kızlık zarı doğuştan hiç bulunmayabilir.

Kızlık zarı yırtıldıktan sonra geriye kalan küçük ve yuvarlak mukoza kabartılarına ise carunculae hymenalis adı verilmektedir.

Kızlık Zarının Görevi ve Sosyal Önemi

Kızlık zarının kesin fizyolojik görevi tam olarak bilinmemekle birlikte, özellikle çocukluk çağında vajinayı dışarıdan gelebilecek enfeksiyonlara karşı koruduğu düşünülmektedir. Kızlık zarı, gelişmiş ülkelerde tıbbi bir anlam taşımazken, ülkemiz gibi bazı toplumlarda sosyal bir öneme sahip olabilmektedir.

Kızlık Zarı Yırtılması ve Kanama Durumu

Kızlık zarı; ilk cinsel ilişki, travmatik kazalar veya vajina içerisine yabancı bir cisim girmesi sonucunda yırtılır. Ancak her yırtılma durumunda kanama olması şart değildir. Kadınların yaklaşık %25'inde ilk cinsel ilişkide kanama meydana gelmez. Bunun temel sebebi, zarların yapısal olarak elastik ve esnek olmasıdır; bu durumlarda yırtılma gerçekleşmeden ilişki yaşanabilir.

Kanama miktarı, dokudaki damar yoğunluğuna ve yırtığın derinliğine bağlı olarak değişir. Çok hafif bir lekelenme görülebileceği gibi, nadiren derin yırtıklarda kanamayı durdurmak amacıyla tıbbi müdahale ve dikiş atılması gerekebilir.