Doktorsitesi.com

Hayır Derken ve Sınır Çizerken

Uzm. Psk. Levent Doğan
Uzm. Psk. Levent Doğan
17 Ocak 2022331 görüntülenme
Randevu Al
Levent Doğan'ın Dokuz Sütun Gazetesi'ndeki bu yazısı, hayır diyemem ve sınır çizememe hakkında davranışsal ve bilişsel içeriklere sahip.
Hayır Derken ve Sınır Çizerken
Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Sınır Çizme ve Hayır Deme Sürecinde Temel Yaklaşımlar

Hayır diyememe ve sınır çizememe davranışlarının temelinde yatan düşünce kalıpları, bireyde yoğun bir kaygı duygusunu tetiklemektedir. Bu süreçte başarılı olabilmek için sadece düşünceleri fark etmek yeterli değildir; aynı zamanda bu düşüncelerin aksini ispatlayacak somut deliller toplamak ve tutarlı bir duruş sergilemek gerekir. Peki, sınırlarını koruyabilen bir birey olmak için tutum ve davranışlar nasıl şekillenmelidir?

Önceliklerin Belirlenmesi ve Süreklilik

Sınırlarını çizebilen birisi olmanın ilk adımı, önceliklerinizi net bir şekilde bilmenizdir. Eğer hangi teklifin veya talebin kendi önceliklerinizle uyuşmadığını bilmezseniz, başkalarının sınırlarınıza saygı duymasını bekleyemezsiniz. Kendi sınırlarınız hakkında fikriniz yoksa, çevrenizdeki insanların bu sınırları anlaması mümkün değildir.

İkinci önemli adım ise belirlenen bu önceliklerin devamlı olarak değişmemesidir. Örneğin, kişisel bakımınız iş arkadaşlarınızla vakit geçirmekten daha öncelikliyse, bir kuaför randevusunu sadece sosyal bir kahve teklifi için iptal etmemelisiniz. Önceliklerin korunması, sınırların ciddiyetini belirleyen en temel unsurdur.

Uygulama Adımları: Etkili İletişim Teknikleri

Sınır çizerken veya hayır derken sergilenen tavır, mesajın karşı tarafa nasıl ulaştığını belirler. Bu süreçte dikkat edilmesi gereken temel unsurlar şunlardır:

  • Netlik: Sınır çizerken oldukça net ve kararlı olunmalıdır.
  • Göz Kontağı: Tehditkâr olmayan ancak güven veren bir göz kontağı kurulmalıdır. Çekingen bir tavır, sınırların önemsenmemesine yol açar.
  • Ses Tonu: Ses tonu dengeli olmalıdır. Çok yüksek bir ses tonu mesajı yaptırıma dönüştürerek empatiyi engellerken, çok düşük bir ses tonu ise ifadenin dikkate alınmasını güçleştirir.
UnsurDikkat Edilmesi Gereken Nokta
TavırNeden sınır çizdiğinden emin ve kararlı bir duruş sergilenmelidir.
İletişimBaşkalarının duyguları ihmal edilmeden ifade edilmelidir.
SahiplenmeBenzer talepler karşısında çizilen sınırlar kararlılıkla korunmalıdır.

Sınırları Sahiplenmek ve İstikrar

Çizdiğiniz sınırları ve reddettiğiniz durumları, benzer taleplerle karşılaştığınızda sahiplenmeniz kritik bir öneme sahiptir. "Normalde yapmam ama bu seferlik geleceğim" gibi ifadeler, sınırın sahipsiz bırakılmasına ve önceliklerin ihmal edilmesine neden olur. Bu durum, sınırlarınızın başkaları tarafından esnetilebilir olduğu algısını yaratır.

Kaygı ile Baş Etme: Aşamalı Yaklaşım

Eğer mevcut kaygı nedeniyle hayır demek çok zor geliyorsa, aşamalı bir yöntem izlenebilir. İlk olarak mesaj yoluyla ve çok daha yakın olunan kişilere hayır diyerek pratik yapılabilir. Bu aşama başarıyla geçildikten sonra, yüz yüze iletişimde sınır çizme ve hayır deme davranışları hayata geçirilmelidir. Unutulmamalıdır ki; davranış sürdükçe duygu durum da sürer.

Değişim İçin Veri Toplama

Yeni davranışları hayata geçirirken, zihninizde kurduğunuz olumsuz senaryoların gerçekleşip gerçekleşmediğine odaklanmalısınız. Yani süreç boyunca veri toplamayı ihmal etmemelisiniz. Gerçek değişim; veriye dayalı düşünme, alternatif davranışlar geliştirme ve bu tutumları istikrarlı bir şekilde sürdürme ile gerçekleşir.

Etiketler

#psikoloji#psikoterapi#psikolojikdanışmanlık#psikolog#psikoterapist#psikolojikdanışman#hayırdiyememe#sınırçizememe#limerpsikoloji#leventdoğan

Yazar Hakkında

Uzm. Psk. Levent Doğan

Uzm. Psk. Levent Doğan

Uzm. Psk. Levent Doğan lisans eğitimini Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde (ODTÜ) şeref derecesiyle tamamladıktan sonra, Birleşik Krallık (United Kingdom) – İskoçya’daki Avrupa’nın en iyi 6’ncı ve dünyanın en iyi 15’inci üniversitesi olan Edinburgh Üniversitesi’nde (University of Edinburgh) Performans Psikolojisi alanında tezli yüksek lisansını merit derecesiyle tamamlamıştır.

Önemli Bilgilendirme

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.