Hamilelikte varis oluşması
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Hamilelik Döneminde Varis Oluşumu ve Nedenleri
Hamilelik süreci, vücutta meydana gelen fizyolojik değişimler nedeniyle varis oluşumuna oldukça müsait bir dönemdir. Özellikle progesteron hormonunun artışı damarlar üzerinde gevşetici bir etki yaratırken, vücuttaki toplam kan hacminin artması damar duvarlarına binen yükü artırır. Bununla birlikte, büyüyen bebeğin karın içindeki en büyük toplardamar olan vena kava üzerine baskı yapması, kanın kalbe dönüşünü zorlaştırarak varis gelişimini tetikler.
Varisli damarların ağırlıklı olarak ilk trimesterda (ilk üç ay) yoğunlaşması, hormonal etkilerin varis gelişiminde birincil faktör olduğunu göstermektedir. Ayrıca hamilelikte gelişen kabızlık eğilimi ve fiziksel hareketliliğin azalması da süreci hızlandıran diğer etkenler arasındadır.
Hamilelikte Varis Riskini Artıran Faktörler
Her hamilelikte varis görülme ihtimali olsa da, bazı durumlar bu riski belirgin şekilde artırmaktadır. Risk grubunda yer alan kişiler şunlardır:
- Aşırı kilolu veya hamilelikte hızlı kilo alan kadınlar,
- Çoğul gebelik (ikiz, üçüz vb.) yaşayanlar,
- Önceki hamileliklerinden varis öyküsü bulunanlar,
- Genetik yatkınlığı olan bireyler.
Büyüyen rahim, karın içi toplardamarlara baskı yaparak bacaklardan yukarı doğru olan normal kan akışına engel olur. Bu durum, kanın bacak damarlarında birikmesine ve damarların genişleyerek genital varisler dahil olmak üzere çeşitli bölgelerde varis oluşmasına neden olur.
Derin Ven Trombozu (DVT) ve Hayati Riskler
Hamilelik dönemi sadece yüzeysel varisler için değil, aynı zamanda Derin Ven Trombozu (DVT) gelişimi için de ciddi bir risk taşır. DVT, damar içinde pıhtı oluşması durumudur ve anne hayatı için oluşturduğu riskler dolaylı olarak bebeği de etkiler.
Özellikle venöz yetersizliği bulunan hamilelerin, kadın doğum uzmanının yanı sıra bir kalp damar cerrahı tarafından da takip edilmesi hayati önem taşır. Riskli görülen hastalar, düşük molekül ağırlıklı kan sulandırıcı iğneler ve varis çorapları ile koruma altına alınarak tedavi edilebilirler.
Hamilelikte Varislerden Korunma Yöntemleri
Hamilelik sürecinde varislerin ilerlemesini durdurmak ve şikayetleri azaltmak için aşağıdaki önlemler alınmalıdır:
| Uygulama Alanı | Dikkat Edilmesi Gerekenler |
|---|---|
| Giyim | Uygun basınçlı hamile varis çorapları kullanılmalıdır. |
| Beslenme | Tuz alımı azaltılmalı ve kabızlığı önleyici lifli gıdalar tüketilmelidir. |
| Yaşam Tarzı | Düzenli egzersiz yapılmalı, uzun süre hareketsiz ayakta kalınmamalıdır. |
| Dinlenme | Ayakların altına yastık konularak dinlenilmeli ve sol tarafa yatılmalıdır. |
Hamilelikte ve Emzirme Döneminde Varis Tedavisi
Hamilelikte varis tedavisi yapılır mı? sorusunun cevabı, bu dönemde girişimsel veya ilaçlı tedavilerin uygulanmadığı yönündedir. Tedavi için doğumdan sonraki sürecin beklenmesi önerilir. Bunun temel nedenleri şunlardır:
- Varislerin bir kısmının doğumdan sonraki ilk 3 ay içinde kendiliğinden azalması veya kaybolması.
- Anne ve bebeğe ek bir cerrahi stres yaşatılmak istenmemesi.
- Koruyucu önlemlerle sürecin güvenle yönetilebilmesi.
Köpük tedavisi (skleroterapi) konusunda ise uzmanlar hamilelik döneminde yapılmaması gerektiği konusunda hemfikirdir. Ancak süt verme döneminde, ilacın yarılanma ömrü olan 4-6 saatlik süre geçtikten sonra emzirmeye devam edilebildiği için tedavi uygulanabilir.
