Genital siğil enfeksiyonları ve hpv aşıları

Genital Siğil (HPV) Enfeksiyonu ve Güncel Durum

Günümüzde en yaygın görülen cinsel yolla bulaşan hastalık (STD) genital siğillerdir. Bu enfeksiyonun temel etkeni olan Human Papilloma Virüsü (HPV), ısıya karşı dirençli bir yapıya sahiptir. Son verilere göre HPV'nin genotip sayısı 130'un üzerine çıkmıştır.

HPV'nin temel bulaşma yolu cinsel temas olup, kondom kullanımı bulaşmayı tam olarak engelleyememektedir. Bu durum, virüsün yayılım hızını ve toplumdaki görülme sıklığını artıran önemli bir faktördür.

HPV Tipleri ve Kanser İlişkisi

HPV enfeksiyonları ile kanser gelişimi arasında doğrudan ve güçlü bir bağ bulunmaktadır. Yapılan araştırmalar, serviks (rahim ağzı) kanseri olgularının %99'unda HPV virüsünün mevcut olduğunu göstermektedir. Güncel tıbbi kanı, HPV olmaksızın kanser gelişmeyeceği yönündedir.

Virüsün tipleri ve risk faktörleri şu şekildedir:

• Tip 16: Kanserle ilişkili enfeksiyonların tek başına %54'ünden sorumludur.
• Tip 18: Kansere yol açma riski en yüksek olan tiptir.
• Risk Faktörleri: Virüsle karşılaşma yaşının düşmesi, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve sigara kullanımı kanser riskini ciddi oranda artırır.
• Diğer Kanser Türleri: HPV sadece rahim ağzı kanseri ile değil; ağız, anüs, farenks, penis, vulva ve tonsil kanserleriyle de ilişkilendirilmiştir.

Dünyada ve Toplumda HPV Prevalansı

Dünya genelinde yaklaşık 630 milyon enfekte kişi bulunmakta ve ortalama her 10 kişiden birinde bu virüs görülmektedir. Toplumda HPV enfeksiyonu sıklığı %1 civarındadır. Enfeksiyon bir kez geçirildiğinde, tekrarlama oranı %5 ile %64 arasında değişkenlik gösterir.

Virüs bulaştıktan sonra vakaların %95'inde vücut direnci ile tamamen atılır. Ancak enfeksiyonun kalıcı (persiste) olması durumunda kanser riski artar. Kanser yapan türler, bulaştan sonraki 9-15 yıl içerisinde kanser oluşturma potansiyeline sahiptir.

Erken Teşhis: Smear Testi ve Takibi

Rahim ağzı kanserinden korunmak için her kadının yılda bir kez rutin Smear testi yaptırması hayati önem taşır. Smear testinde HPV enfeksiyonunun neden olduğu hücresel değişiklikler (koilositler) saptanabilir.

1. Smear testi ilk cinsel ilişkiden 3 yıl sonra başlatılmalıdır.
2. Üç kez üst üste negatif sonuç alınması durumunda test aralığı 2-3 yıla çıkarılabilir.
3. Taramaların 65 yaşına kadar sürdürülmesi önerilmektedir.

HPV Aşıları ve Korunma Yöntemleri

HPV'nin rahim ağzı kanseri ile ilişkisi kesinleştiği için, aşılar sayesinde bu kanser türü artık önlenebilir olarak kabul edilmektedir. Aşılar hakkında bilinmesi gereken temel bilgiler şunlardır:

• Uygulama Yaşı: En erken 9 yaşında başlanabilir. İdeal olarak 13-26 yaş arası önerilse de, güncel bilgiler 45 yaşına kadar uygulanabileceğini belirtmektedir.
• Profilaktik Etki: Aşı önleyicidir; bu nedenle virüsle karşılaşmadan önce, aktif cinsel hayat başlamadan yapılması maksimum fayda sağlar.
• Mevcut Enfeksiyon Durumu: Kişide genital lezyon olsa dahi, saptanan virüs aşı içeriğinde yoksa aşı hala faydalı olabilir. Çapraz reaksiyon etkisiyle diğer virüs tiplerine karşı da koruma sağlayabilir.
• Doz Takvimi: Mevcut aşılar 0, 2 ve 6. aylarda olmak üzere toplam 3 doz şeklinde uygulanır.

Türkiye'deki Durum ve Tedavi Süreci

Türkiye'de şu an için kuadrivalan (dörtlü) aşı (Gardasil) bulunmaktadır. Mevcut sağlık sigorta sistemi aşı ücretini karşılamamaktadır. Tek doz maliyeti 230 YTL, toplam maliyet ise 750 YTL civarındadır. Bu aşı tüm HPV tiplerinden değil, özellikle kanserojen tiplerden en az 5 yıl süreyle korur.

Genital lezyon tespit edildiğinde, hem kişiden hem de partnerinden punch biyopsi alınarak HPV virüs tiplemesi yapılmalıdır. Tedavi süreci, nüksü önlemek adına çeşitli yöntemlerle lezyonların temizlenmesini içerir. Tüm cinsel yolla bulaşan hastalıklarda olduğu gibi, tedavi cinsel partnerlerle birlikte yürütülmeli ve diğer olası ajanlar da araştırılmalıdır.