Gebelikte şeker- gestasyonel diyabet

Gebelikte Diyabet ve Gestasyonel Diyabet Nedir?

Normal seyreden gebeliklerde dahi anne adayında meydana gelen bazı fizyolojik değişiklikler, anne ve bebeğin yaşamını tehdit edebilecek boyutlara ulaşabilir. Bu nedenle anne adayının gebelik öncesinde, vücudun temel fonksiyonları ile düşüklere ve sakat bebek doğumuna neden olabilen çeşitli hastalıklar açısından kontrolden geçmesi hayati önem taşımaktadır.

Diyabet (şeker hastalığı); insülin salgılanması veya insülinin etkisindeki yetersizlik sonucu ortaya çıkan; karbonhidrat, yağ ve protein kullanımındaki bozukluktur. Gestasyonel diyabet ise gebelik öncesinde belirti vermeyen ancak gebelik süreciyle birlikte ilk kez teşhis edilen diyabet türü olarak tanımlanır.

Gestasyonel Diyabet Kimlerde Görülür?

Her 10 gebeden 3 ila 4'ünde tespit edilen ve görülme sıklığı giderek artan bu durum, genellikle doğumdan sonra ortadan kalkar. Ancak kontrollü bir takip yapılmazsa sağlıklı bir doğumun önünde engel teşkil edebilir. Özellikle şu risk gruplarındaki gebelerde görülme olasılığı daha yüksektir:

• Gebelik öncesi kilosu normalden fazla olanlar,
• Tüp bebek tedavisi görenler ve ileri yaş hamilelikler,
• Birinci derece akrabalarında diyabet öyküsü bulunanlar,
• Önceki gebeliğinde diyabet, ölü doğum veya anomalili bebek öyküsü olanlar,
• İri bebek (4000 gram üzeri) doğurmuş olanlar,
• Birden fazla düşük veya komplikasyonlu gebelik geçmişi olanlar.

Gestasyonel Diyabet Belirtileri Nelerdir?

Vücudunuzdaki değişimleri gözlemlemek, erken teşhis için kritiktir. Aşağıdaki belirtileri yaşıyorsanız mutlaka doktorunuza danışmalısınız:

• Sık sık yaşanan terleme ve titreme atakları,
• Ağızda sürekli kuruma hissi,
• Aşırı su içme isteği ve buna bağlı sık idrara çıkma,
• El, ayak ve dudak kenarlarında artan karıncalanma hissi.

Diyabetik Gebelikte Beslenme ve Yaşam Tarzı

Gebelik öncesinde veya gebelik sırasında ortaya çıkan diyabet, düzenli ve bilinçli bir beslenme programı ile sağlıklı bir şekilde yönetilebilir. Diyabetik gebelerin beslenme planı, mutlaka bir beslenme ve diyet uzmanı tarafından kişiye özel olarak hazırlanmalıdır. Bu plan; kan şekeri değerlerine, bebeğin gelişimine ve kullanılan insülin dozuna göre her ay güncellenmelidir.

Kan Şekerini Dengelemek İçin Altın Kurallar

Süreci sağlıklı yönetmek adına uygulanması gereken temel prensipler şunlardır:

1. Günlük Tutun: Kan şekeri ölçümlerinizi ve tükettiğiniz besinleri not edin. Bu, hangi gıdaların şekerinizi dalgalandırdığını görmenizi sağlar.
2. Öğün Sayısını Artırın: Az ve sık beslenmek kan şekerini dengede tutar. Günde 6 öğün idealdir. Hipoglisemiden korunmak için gece ara öğünlerini atlamayın.
3. Basit Şekerden Uzak Durun: Kolalı içecekler, çikolata, pasta ve tatlı gibi gıdaları programınızdan çıkarın.
4. Glisemik İndekse Dikkat Edin: Üzüm, incir, kavun ve muz gibi kan şekerini hızlı yükselten meyveler yerine düşük glisemik indeksli olanları tercih edin.
5. Bol Posa Tüketin: Posa, kan şekerinin yükselme hızını yavaşlatır. Meyve suyu içmek yerine (posasından faydalanmak için) meyvenin kendisini tüketin.

Sıvı Tüketimi ve Egzersizin Önemi

Beslenme kadar sıvı alımı ve hareketlilik de şeker dengesi üzerinde doğrudan etkilidir. Aşağıdaki tablo günlük alışkanlıklarınızı düzenlemenize yardımcı olabilir:

Unutmayın, diyabetik bir gebelik sürecinde bir doktor ve diyetisyen kontrolünde olmanız hem sizin hem de bebeğinizin sağlığı için en güvenli yoldur.