Fibroblast Growth Factor-23 and Carotid Artery Intima Media Thickness in Chronic Kidney Disease
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Kronik Böbrek Hastalığında Ateroskleroz ve FGF-23 İlişkisi
Kronik Böbrek Hastalığı (KBH) sürecinde gözlemlenen erken ve hızlanmış ateroskleroz gelişiminin nedenleri henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bununla birlikte, fibroblast büyüme faktörü 23 (FGF-23) seviyeleri ile endotel disfonksiyonu, sol ventrikül hipertrofisi ve miyokard enfarktüsü arasındaki ilişki, bu faktörün ateroskleroz patogenezinde rol oynayabileceğini göstermektedir. Mevcut literatürdeki çalışmaların çoğu son evre böbrek yetmezliği olan diyaliz hastalarına odaklanırken, KBH progresyonunda FGF-23'ün etkisi üzerine sınırlı veri bulunmaktadır.
Araştırma Metodolojisi ve Hasta Profili
Bu bilimsel çalışmada, aterosklerozun bir göstergesi olarak karotis arter intima-media kalınlığı (İMT) ultrasonografik yöntemlerle ölçülmüştür. Araştırma, evre 3-4 KBH tanısı almış 91 hasta ve 36 sağlıklı gönüllüden oluşan kontrol grubu üzerinde yürütülmüştür. Çalışmaya dahil edilen hasta grubunun özellikleri şu şekildedir:
- Katılımcı Sayısı: 91 hasta (61 kadın, 30 erkek).
- Yaş Aralığı: 19 - 65 yaş.
- Glomerüler Filtrasyon Hızı (GFR): 15 - 60 mL/dak/1.73 m².
- Kriterler: Diyabetik olmayan ve kardiyovasküler-serebral hastalığı bulunmayan bireyler.
Kontrol grubu ise GFR değeri 90 mL/dak/1.73 m² üzerinde olan, herhangi bir akut veya kronik hastalığı bulunmayan 36 sağlıklı gönüllüden oluşturulmuştur.
Klinik Bulgular ve İstatistiksel Analiz Sonuçları
Yapılan analizler sonucunda, hasta grubu ile kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, vücut kitle indeksi, plazma glukozu ve lipid profili açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Ancak, İMT ölçümleri (p < 0.00001) ve FGF-23 seviyeleri (p = 0.00012) KBH hastalarında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.
| Parametre | Hasta Grubu (Evre 3-4 KBH) | Kontrol Grubu | P Değeri |
|---|---|---|---|
| Karotis İMT | Belirgin Derecede Yüksek | Normal Seviye | p < 0.00001 |
| FGF-23 Seviyesi | Belirgin Derecede Yüksek | Normal Seviye | p = 0.00012 |
Bağımsız Öngördürücü Faktörler
Çok değişkenli regresyon analizi verilerine göre, hastaların yaşı, yüksek hassasiyetli C-reaktif protein (hsCRP) ve FGF-23 seviyeleri İMT'nin bağımsız öngördürücüleri olarak tanımlanmıştır (p < 0.00001, r = 0.559). Diğer değişkenlerden bağımsız olarak, KBH hastalarında FGF-23 seviyelerindeki her 1 μmol/L'lik artış, İMT ölçümlerinde 0.444 mm'lik bir artışa neden olmaktadır. Ayrıca, hastaların %54'ünde İMT değerleri subklinik ateroskleroz sınırı olan 0.750 mm'nin üzerinde ölçülmüştür.
Sonuç: FGF-23'ün Klinik Önemi
Elde edilen bulgular, serum FGF-23 seviyelerinin izlenmesinin, kronik böbrek hastalarında subklinik aterosklerozun değerlendirilmesinde invaziv olmayan, etkili bir gösterge olabileceğini kanıtlamaktadır. Bu parametrenin takibi, KBH hastalarında kardiyovasküler riskin erken dönemde belirlenmesi açısından kritik önem taşımaktadır.
