DSM-IV'e göre Bipolar I Bozukluk Tanı ölçütleri:

Manik Nöbet (Mani) Tanı Ölçütleri Nelerdir?

Manik nöbet, bireyin yaşam kalitesini ve işlevselliğini doğrudan etkileyen klinik bir tablodur. Tanı konulabilmesi için öncelikle en az bir hafta süreyle yükselmiş, taşkın ya da irritabl (çabuk öfkelenen) bir duygudurum döneminin varlığı şarttır. Bu süreçte klinik tablonun netleşmesi için belirli semptomların eşlik etmesi beklenir.

Tanı sürecinde, aşağıdaki belirtilerden en az 3 veya daha fazlasının bulunması gerekmektedir:

• Öz saygıda artma veya büyüklük düşünceleri (grandiyosite)
• Uyku gereksiniminde azalma (birkaç saatlik uykuyla dinç hissetme)
• Aşırı konuşkan olma veya baskılı konuşma
• Fikir uçuşmaları veya düşüncelerin yarışıyor gibi hissedilmesi
• Dikkat dağınıklığı
• Psikomotor ajitasyon veya amaca yönelik etkinliklerde (sosyal, iş veya cinsel) artış
• Kötü sonuçlar doğurma olasılığı yüksek olan, zevk veren etkinliklere (aşırı alışveriş, düşüncesiz yatırımlar vb.) kontrolsüz katılım

Bu semptomların mikst epizod (karma dönem) ölçütlerini karşılamaması ve madde kullanımına bağlı gelişmemesi gerekir. Ayrıca durum, mesleki ve toplumsal işlevlerde önemli sorunlara yol açacak, hastaneye yatırılmayı gerektirecek ya da psikotik özellikler gösterecek kadar ağır olmalıdır.

Manik Atak Alt Tiplendirmeleri

Manik ataklar, klinik görünümlerine ve gidişatlarına göre farklı alt kategorilerde değerlendirilir. Bu sınıflandırma, tedavi planlaması açısından kritik öneme sahiptir:

1. Atak Şiddetine Göre: Hafif, orta ve ağır olarak derecelendirilir.
2. Psikotik Özellikli Mani: Sanrıların (delüzyon) eşlik ettiği tablodur. Bu sanrılar genellikle büyüklük, güçlülük, zenginlik ve bilginlik temalıdır.
3. Kesitsel Özelliklerine Göre: Katatonik özellikli ve postpartum (doğum sonrası) başlangıçlı olarak ayrılır.
4. Bipolar Bozukluk Gidişine Göre: Atakların sıklıkla aynı mevsimlerde tekrarladığı mevsimsel özellikli ve bir yıl içinde 4'ten fazla atağın görüldüğü hızlı döngülü tip olarak ikiye ayrılır.

Hipomani Tanı Ölçütleri ve Farkları

Hipomani, manik nöbete benzer belirtiler gösterse de şiddet ve süre açısından farklılık gösterir. Hipomani tanısı için mizaçtaki yükselme ve artışın en az son 4 gün boyunca devam etmesi gerekmektedir.

Hipomani döneminde, manik atak belirtilerinden (B kriteri) en az 3 tanesi mevcuttur. Ancak bu tabloyu maniden ayıran temel farklar şunlardır:

Hipomani dönemindeki işlevsellik değişikliği ve duygudurum bozukluğu, kişinin normal halinden farklıdır ve başkaları tarafından gözlenebilir düzeydedir. Bu belirtiler bir maddenin ya da tıbbi durumun doğrudan etkisine bağlı olmamalıdır.

Önemli Uyarı: Bipolar Bozuklukta psikoterapi süreci, ancak hasta bir Psikiyatri Uzmanı (Tıp Doktoru) tarafından takip edildiği ve uygun görüldüğü takdirde yürütülmelidir.