Dolikokolon (Uzun ve dirençli kabızlığa bağlı kalın barsak genişlemesi):

Çocuklarda Kronik Kabızlık ve Megarektum Sorunu

Kabızlık, çocukluk çağında sıkça karşılaşılan ve medikal tedavi süreçlerinde olguların %40 ile %50’sinde başarısızlığa uğranılan karmaşık bir klinik durumdur. Özellikle kabızlığa eşlik eden dışkı kaçırma (enkoprezis) sorunu, çocukların okul hayatından ve sosyal çevrelerinden soyutlanmalarına yol açan ciddi psikososyal etkiler doğurmaktadır. Kronik kabızlığa bağlı olarak rektumun (kalın bağırsağın anüse en yakın uç kısmı) aşırı derecede genişlediği vakalarda, sadece ilaç tedavisiyle sonuç alma olasılığı oldukça düşüktür.

Megarektum Tanısı Nasıl Konulur?

Kronik kabızlık şikayeti olan hastaların büyük bir çoğunluğu, uzun süre farklı medikal tedaviler denedikten sonra bir Çocuk Cerrahı uzmanına başvurur. Fizik muayene ve radyolojik değerlendirmeler ışığında, cerrahi süreçten önce genellikle lavman (enema) ve ağızdan verilen dışkı yumuşatıcılar (oral laksatif) ile tedaviye başlanır. Yoğun ilaç tedavisine rağmen klinik tabloda iyileşme görülmeyen hastalar, kolon grafisi ile yeniden değerlendirilir.

Megarektum tanısı konulabilmesi için şu kriterlerin bir arada bulunması gerekir:

• Hastada kronik kabızlık öyküsünün bulunması,
• Yapılan rektal tuşede rektumun dışkı ile dolu olduğunun saptanması,
• Kolon grafisi incelemesinde rektum pelvis oranının 0,61’in üzerinde olması.

Megarektumda Uygulanan Cerrahi Tedavi Seçenekleri

Megarektum gelişen olgularda literatürde tanımlanmış pek çok cerrahi yöntem bulunmaktadır. Bu alanda dünyanın en saygın isimlerinden biri olan Pena, genişlemiş (dilate) sigmoid kolonun cerrahi olarak çıkarılmasının, hastaların laksatif gereksinimini %80 oranında azalttığını ifade etmektedir. Bununla birlikte, dilate kolonla beraber rektumun transanal yolla eksize edildiği operasyonlarda başarı oranlarının çok daha yüksek olduğu gözlemlenmektedir.

Kolostomi ve İki Aşamalı Ameliyatlar

Bazı tedavi merkezlerinde cerrahi süreç iki aşamalı olarak planlanır. İlk aşamada hastaya kolostomi yapılarak genişlemiş bağırsak segmenti dinlenmeye bırakılır. İkinci aşamada ise şu adımlar izlenir:

1. Genişlemiş bağırsak kısmı, anokütaneal hattın 4-5 cm uzağına kadar çıkarılır.
2. Normal çapa sahip olan inen kolon ile uç kısım birleştirilir.
3. Kolonik transit zamanını azaltmak amacıyla toplam kolon boyu kısaltılır.
4. Son aşamada hastanın kolostomisi kapatılarak normal bağırsak bütünlüğü sağlanır.

Tek Seanslı Laparoskopik Yaklaşımlar

Bazı merkezlerde kolostomiye ihtiyaç duyulmadan, laparoskopi veya laparotomi yardımıyla tek seanslı ameliyatlar tercih edilebilir. Bu operasyonların süresi vakaya göre değişkenlik gösterebilir. Ameliyat sonrası süreçte hastalar genellikle 3-5 gün hastanede müşahede altında tutulur ve bu dönemde damar yoluyla TPN (total parenteral nütrisyon) ile beslenirler.

Ameliyat Sonrası Başarı Oranları ve Beklentiler

Megarektum cerrahisi sonrası hastaların uzun dönem takibi büyük önem taşımaktadır. Tedavi sonuçlarına dair veriler şu şekildedir:

Ameliyat edilen hastaların büyük bir kısmı sağlığına kavuşurken, geriye kalan grupta ilerleyen dönemlerde destekleyici tedavilerin devam etmesi gerekebilmektedir.