Over torsiyonu (yumurtalık dönmesi) nedir ve tedavisi

Over Torsiyonu Nedir?

Over torsiyonu, normal şartlarda bir ucu karın yan duvarına bağlı, diğer ucu ise serbest halde bulunan yumurtalıkların, kendi bağları etrafında dönmesi durumudur. Bu bağların içerisinden geçen kan damarları, dönme hareketi nedeniyle sıkışarak kan akımının azalmasına veya tamamen durmasına yol açar. Tıbbi bir acil durum olan bu tablo, vakit kaybedilmeden müdahale gerektirir.

Over Torsiyonu Nedenleri ve Risk Faktörleri

Bu durum genellikle kist veya farklı bir nedene bağlı olarak büyümüş yumurtalıklarda ortaya çıkar. Ancak nadir durumlarda, normal boyutlardaki yumurtalıklarda da görülebilmektedir. Torsiyona yol açabilen temel faktörler şunlardır:

• Yumurtalık kistleri veya kitleleri,
• Tüp ve çevre dokularda meydana gelen aşırı spazmlar,
• Genişlemiş (varisleşmiş) damarlar,
• Tüplerin doğuştan aşırı uzun olması.

Over torsiyonu vakaları hemen her zaman tek taraflıdır ve anatomik nedenlerle daha çok sağ tarafta gözlemlenir. Teşhis konulduğu anda hastanın acil olarak ameliyata alınması hayati önem taşır.

Tanı ve Ayırıcı Tanı Süreci

Over torsiyonu tanısı, genellikle hastanın fiziksel muayenesi ve hissedilen ağrının şiddeti doğrultusunda klinik bir kuşku ile konur. Teşhis aşamasında, belirtilerin benzerliği nedeniyle şu durumlarla ayırıcı tanı yapılmalıdır:

1. Akut apandisit,
2. Dış gebelik,
3. Diğer pelvik ağrı nedenleri.

Tanı için en pratik ve etkili yöntem ultrasonografidir. Ultrason incelemesinde yumurtalığın normalden büyük veya kistik yapıda olması önemli bir bulgudur. Doppler ultrasonografi ise kan akımının ne derece etkilendiğini belirlemek için kullanılır; ileri vakalarda damarlarda hiç kan akımı izlenemeyebilir.

Tedavi Yöntemleri: Laparoskopi ve Laparotomi

Over torsiyonunun tek tedavisi cerrahi müdahaledir. Tanı kesinleştikten sonra acil koşullarda kapalı yöntem (laparoskopi) veya açık cerrahi (laparotomi) ile tedavi planlanır. Erken dönemde yapılan müdahalelerde yumurtalık dokusunda kalıcı bir hasar oluşmaz.

Güncel tıp yaklaşımında, hormon salgılama işlevinin devam etmesi için sağlam dokuların yerinde bırakılması tercih edilir. Özellikle kız çocuklarında meydana gelen sağ taraf ağrılarında, yumurtalıkla ilgili bir sorun olup olmadığı mutlaka detaylıca araştırılmalıdır.