Diz Önü Ağrısı

Diz Önü Ağrısı ve Patellofemoral Eklem Sorunları

Diz önü ağrısı, diz ekleminde en sık karşılaşılan klinik şikayetlerin başında gelmektedir. Bu ağrı genellikle patellofemoral eklem olarak adlandırılan, diz kapağının (patella) altındaki kıkırdak ile uyluk kemiğinin (femur) alt ucundaki ön yüzey kıkırdağı arasındaki bölgeden kaynaklanır. Diz önü ağrısı, hem akut travmalar hem de kronik zorlanmalar sonucunda ortaya çıkabilen karmaşık bir durumdur.

Diz Önü Ağrısının Temel Nedenleri

Aniden gelişen diz önü ağrıları genellikle dizin doğrudan darbe almasıyla ilişkilidir. Bu tür durumlarda diz kapağı kırığı, çatlaklar, femur alt uç hasarları veya diz kapağı kontüzyonu (ezilme) gibi yumuşak doku yaralanmaları görülebilir. Ayrıca, patellar tendon yırtıkları da şiddetli ağrıya yol açan faktörler arasındadır.

Sporcularda ve özellikle koşucularda, aşırı yüklenmeye bağlı olarak uyluk ön kaslarının diz kapağına yapıştığı bölgede veya patellar tendonda ödem oluşabilir. Dizleri üzerinde çalışan kişilerde ise bölgedeki bursaların iltihaplanması (bursit) diz önünde ağrı ve belirgin şişliğe neden olmaktadır.

Patellofemoral Eklem Kaynaklı Ağrıların Gelişim Nedenleri

Patellofemoral ağrılar, eklem yapısındaki mekanik ve biyomekanik değişikliklere bağlı olarak beş ana grupta incelenmektedir:

1. Aşırı Yüklenme: Normal eklem yapısına sahip bireylerde, dizleri bükülü pozisyonda uzun süre çalışmaya bağlı olarak kıkırdak yumuşaması gelişebilir.
2. Yapısal Eğim: Diz kapakları dışa doğru eğimli veya eklem dışına taşma gösteren kişilerde, zamanla eklemin dış kısmına binen aşırı yük ağrıya yol açar.
3. Yerleşim Bozuklukları: Diz kapağının normalden yüksekte (patella alta) veya aşağıda yerleşmesi, biyomekanik yüklenmeleri değiştirerek kıkırdak hasarı oluşturur.
4. Aks Bozuklukları: Uyluk ve bacak kemikleri arasındaki dışa açılanma (valgus) veya rotasyonel kusurlar, eklemin dış kısmında kronik ağrılara neden olur.
5. Plika Varlığı: Diz eklemi içinde fetal dönemden kalan kalın band şeklindeki yapılar (plika), aşırı yüklenmeyle kalınlaşarak kıkırdak hasarı ve iç tarafta ağrı oluşturabilir.

Patellofemoral Eklem Hastalıklarında Belirtiler

Bu rahatsızlıklarda en sık karşılaşılan bulgu ağrıdır. Ağrı başlangıç evresinde; dizlerin 90 dereceden fazla bükülü olduğu sinema, tiyatro, yolculuk gibi uzun süreli oturma eylemlerinde ve namaz kılma sırasında belirginleşir. İlerlemiş vakalarda ise istirahat halindeyken de ağrı görülebilir ve hastalar uzun süre oturduktan sonra ayağa kalkmakta güçlük çekerler.

• Dizde boşalma hissi
• Kilitlenme şikayetleri
• Diz bölgesinde şişlik

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Patellofemoral eklem sorunlarında doğru tanı için ilk adım, hastanın detaylı öyküsü ve kapsamlı bir fizik muayenedir. Tanıyı kesinleştirmek ve yapısal uyum sorunlarını belirlemek için radyolojik incelemelerden faydalanılır. Kıkırdak hasarının düzeyini ve yumuşak dokuların durumunu net olarak saptamak amacıyla birçok hastada MR (Emar) tetkiki istenir.

Tedavi Seçenekleri

Tedavi planı, ağrıya neden olan temel faktöre göre kişiye özel olarak şekillendirilir. Erken evre vakalarda genellikle cerrahi olmayan yöntemler tercih edilir.