Diyabet Tanı Kriterleri Nedir

Kan Şekeri Değerleri ve Diyabet Tanısında Temel Kriterler

Sağlıklı bir metabolizmanın sürdürülebilmesi için kan şekeri seviyelerinin belirli sınırlar içerisinde kalması hayati önem taşır. Tıbbi literatürde normal şeker düzeyi, bozulmuş açlık şekeri ve diyabet (şeker hastalığı) ayrımı, yapılan kan ölçümleri ve yükleme testleri sonucunda netleşmektedir. Bu değerlerin doğru analiz edilmesi, erken teşhis ve tedavi planlaması açısından kritik bir rol oynamaktadır.

Normal Kan Şekeri Seviyeleri Nelerdir?

Kişinin metabolik sağlığının yerinde olduğunu gösteren değerler belirli limitlerle sınırlandırılmıştır. Eğer açlık kan şekeriniz 100 mg/dl altında seyrediyorsa ve ölçüm yapılmışsa tokluk kan şekeriniz 140 mg/dl altında ise şeker hastalığı riskinden söz edilmez. Bu durumda bireyler için şeker yükleme testi (OGTT) yapılmasına veya HbA1c testi uygulanmasına gerek duyulmamaktadır.

Diyabet (Şeker Hastalığı) Tanısı Nasıl Konur?

Aşikar diyabet tanısı konulabilmesi için ölçülen değerlerin belirli eşikleri aşması gerekmektedir. Aşağıdaki kriterlerden birinin karşılanması durumunda bireyde şeker hastalığı varlığı kabul edilir:

• Açlık kan şekerinin 126 mg/dl ve üzerinde (en az iki farklı ölçümde) olması.
• Ölçüm yapılmışsa, tokluk kan şekerinin 200 mg/dl ve üzerinde seyretmesi.

Bu tabloya sahip hastalarda şeker yükleme testine gerek duyulmaz; zira tablo aşikar diyabet olarak tanımlanır. Bu aşamada HbA1c ölçümü, hastalığın derecesini belirlemek ve tedavi sürecini planlamak amacıyla tercih edilir.

Prediyabet (Gizli Şeker) Nedir?

Açlık veya tokluk kan şekerinin normalden yüksek, ancak diyabet tanısı için gereken sınırdan düşük olması durumuna prediyabet veya halk arasında bilinen adıyla gizli şeker denir. Bu durum iki farklı şekilde kendini gösterir:

1. Bozulmuş Açlık Kan Şekeri: Açlık kan şekerinin 100-125 mg/dl aralığında olmasıdır.
2. Bozulmuş Glukoz Toleransı: Tokluk kan şekerinin 140-199 mg/dl aralığında olmasıdır.

Bu iki durumda HbA1c ölçümü yapıldığında, sonuçlar genellikle %5.7 ile %6.4 aralığında çıkmaktadır. Bu değerler, bireyin diyabet öncesi dönemde olduğunu kanıtlar.

Şeker Yükleme Testi (OGTT) ve Yorumlanması

75 gram oral glukoz tolerans testi (OGTT), özellikle açlık kan şekeri 100-125 mg/dl arasında ölçülen hastalara uygulanır. Bu testin temel amacı, hastanın tokluk anında diyabet geliştirip geliştirmediğini tespit etmektir. Testin sonuçları, hastanın 2. saatteki tokluk kan şekeri ölçümüne göre şu şekilde yorumlanır:

Özetle; 2. saat değeri 200 mg/dl üzerinde çıkan bireylerde diyabet geliştiği kesinleşirken, 140-199 mg/dl arasındaki değerler gizli şekere işaret eder. Değerin 140 mg/dl altında olması ise tokluk şekerinin normal seviyelerde olduğunu göstermektedir.