Dişeti ve Diş Hastalıkları Neden Önemlidir?

Ağız Mikrobiyolojisi ve Dişeti Sağlığının Önemi

Ağız boşluğu, hem yumuşak hem de sert dokuları bir arada barındıran, tükürük ve diş eti oluk sıvısıyla sürekli yıkanan son derece karmaşık bir yapıya sahiptir. Dış ortama açık olması sebebiyle ekolojik olarak farklı mikro çevrelerden oluşan bu bölge, çok çeşitli mikroorganizmaları bünyesinde barındırır. Dişlerden sonra en geniş yüzeye sahip olan dişeti dokuları, ağız sağlığının tamamlayıcı unsuru olarak son dönemde giderek daha fazla önem kazanmaktadır.

Ağızda bulunan mikroorganizmalar, yaralanmalar veya dişeti enfeksiyonları aracılığıyla genel dolaşıma katılabildikleri gibi, yutulma yoluyla yerel bağışıklık sistemi üzerinden de tüm vücuda yayılabilmektedir. Bu durum, ağız sağlığının sadece dişlerle sınırlı kalmadığını, genel vücut sağlığını da doğrudan etkilediğini göstermektedir.

Dişeti Hastalıkları Nelerdir?

Genel vücut sağlığını tehdit eden dişeti hastalıkları, dişleri destekleyen kemik ve dişeti dokularının yıkıma uğradığı enfeksiyon süreçleridir. Bu hastalıklar, klinik tablonun şiddetine göre iki ana grupta sınıflandırılmaktadır:

1. Dişeti İltihabı (Gingivitis)
2. İleri Dişeti İltihabı (Periodontitis)

Dişeti İltihabı (Gingivitis) Nedir?

Gingivitis, dişler üzerinde biriken ve bakteri içeren mikrobiyal dental plağa karşı dişetinin verdiği bağışıklık yanıtıdır. Bu aşamada enfeksiyon sadece dişeti ile sınırlıdır; dokularda ödem ve kanamaya yol açar. Profesyonel diş taşı ve plak temizliğinin yanı sıra hastanın evdeki düzenli bakımıyla tamamen geri döndürülebilir ve önlenebilir bir hastalıktır.

İleri Dişeti İltihabı (Periodontitis) Nedir?

Periodontitis, dişi destekleyen kemik ve bağ dokusunu etkileyen daha ciddi bir bakteriyel hastalıktır. Bu durumda diş etleri şişkin, kırmızı ve hassas bir yapıya bürünür. Diş etleri kendiliğinden veya fırçalama sırasında kanar. Diş eti çekilmesi nedeniyle dişler normalden daha uzun görünür ve dişler arasındaki boşluklar artar.

Hastalığın ilerleyen evrelerinde görülen diğer klinik bulgular şunlardır:

• Dişetinde cerahat oluşumu
• Dişlerin sallanması ve ısırma sırasında diş algısının değişmesi
• Kötü tat ve ağız kokusu
• İleri aşamalarda diş kayıpları

Periodontitis tedavisinde diş taşı temizliğine ek olarak dişeti cebi küretajları ve cerrahi operasyonlar (dişeti ameliyatları) gerekmektedir. Tedavi sonrasında ise idame kontrollerinin aksatılmaması kritik önem taşır.

Diştaşı ve İltihabi Dokuların Temizlenme Nedeni

Dişeti hastalıklarıyla ilişkili bakteriler yaklaşık 500 farklı türden oluşmaktadır. Sağlıklı bir ağız yapısında düşük olan bakteri yükü, enfeksiyon durumunda diş başına 10.000'den 100 milyona kadar yükselebilmektedir. Diş taşı ve plak gibi eklentiler, bu bakteriler için birer rezerv bölge görevi gördüğünden mutlaka diş yüzeyinden uzaklaştırılmalıdır.

Dişeti Hastalıklarının Genel Sağlık Üzerindeki Etkileri

Ağız sağlığının bozulduğu ve dişeti sorunlarının ilerlediği durumlarda, bakteri yükü ve çeşitliliği nedeniyle diğer organların etkilenmesi kaçınılmazdır. Günlük aktiviteler ve fırçalama sırasında bile bakteriler genel sisteme taşınabilir. Bağışıklık sistemi normal şartlarda buna karşı koysa da, uzun süren kronik enfeksiyonlar dişeti yapısını bozarak bakterilerin kana karışmasına neden olur.

Kan dolaşımı yoluyla serbestçe veya savunma hücreleri içerisinde taşınan bu bakterilerin etkileyebileceği organ sistemleri şunlardır: