Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Nedir ve Belirtileri Nelerdir?

DEHB Nedir? Genel Bir Bakış

DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu), bireyin yaşına ve gelişim aşamalarına uygun olmayan aşırı hareketlilik, dürtüsellik ve dikkat problemleri ile karakterize edilen nörogelişimsel ve nörodavranışsal bir sorundur. Bu durum, çocukların davranışlarını kontrol etmesini ve dikkatlerini sürdürmesini zorlaştıran bir yapıya sahiptir. Genellikle okul öncesi veya okul çağında belirginleşen DEHB, sıklıkla yetişkinlik dönemine kadar devam edebilen bir süreçtir.

DEHB Belirtileri Nelerdir?

DEHB, temel olarak üç ana kategoride incelenen belirtilerle kendini gösterir. Bu belirtiler bireyin günlük yaşamını, akademik başarısını ve sosyal ilişkilerini doğrudan etkileyebilir. Aşağıda bu kategorilere dair spesifik semptomlar detaylandırılmıştır:

1. Dikkat Eksikliği Belirtileri

Dikkat eksikliği yaşayan bireyler, odaklanma ve organizasyon konularında ciddi güçlükler çekerler. Bu kapsamda en sık karşılaşılan durumlar şunlardır:

• Ayrıntılara odaklanmakta zorluk çekmek ve belirli bir işe veya oyuna konsantre olamamak.
• Dikkatsizlik nedeniyle rutin işlerde veya ödevlerde hatalar yapmak.
• Başladığı bir işi, okul ödevini veya verilen görevleri tamamlayamamak.
• Kendisiyle konuşulduğu sırada karşı tarafı dinlemiyormuş gibi görünmek.
• Günlük yapacağı işleri unutmak ve sık sık kişisel eşyalarını kaybetmek.

2. Hiperaktivite Belirtileri

Hiperaktivite, bireyin fiziksel olarak durulmakta zorlandığı ve sürekli bir hareketlilik hali içinde olduğu bir durumdur. Belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• Ellerin ve ayakların sürekli kıpır kıpır olması, oturduğu yerde duramama hali.
• Sakin bir şekilde oyun oynamakta güçlük çekmek.
• Sürekli sağa sola koşturma eğilimi ve aşırı konuşma durumu.
• Sosyal ortamlarda veya oyunlarda sıra beklemekte zorlanmak.

3. Dürtüsellik Belirtileri

Dürtüsellik, bireyin eylemlerini kontrol etmekte ve sonuçlarını düşünmekte zorlanmasıdır. Bu durum şu davranışlarla kendini belli eder:

• Bireyin kendini kontrol etmekte zorlanması ve aceleci tavırlar sergilemesi.
• İstekleri erteleyememe ve söz sırası bekleyememe problemi.
• Düşündüğünü hemen gerçekleştirme ve aklına geleni doğrudan söyleme eğilimi.

Ne Zaman Bir Uzmana Başvurulmalı?

DEHB belirtileri, çocuğun sosyal ve akademik hayatını olumsuz etkileyebilecek düzeyde olabilir. Eğer çocuğunuzda yukarıda belirtilen semptomlar gözlemleniyorsa veya ciddi bir dikkat problemi yaşandığını düşünüyorsanız, profesyonel bir değerlendirme için vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmanız önerilmektedir.