Çocukta DEHB belirtileri nelerdir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocukluk döneminde başlayan ve bireyin akademik, sosyal ve günlük yaşamını doğrudan etkileyen bir durumdur. Bu bozukluk, belirtilerin yoğunlaştığı alanlara göre üç temel alt tipte incelenmektedir. DEHB tanısı konulurken bu alt tiplerin karakteristik özelliklerinin doğru analiz edilmesi büyük önem taşır.
DEHB Alt Tipleri
DEHB, çocuklarda farklı davranış kalıplarıyla kendini gösterebilir. Bu kapsamda değerlendirilen DEHB alt tipleri şunlardır:
- Dikkat dağınıklığı
- Hiperaktivite (Aşırı hareketlilik)
- Dürtüsellik
| DEHB Belirti Grupları | Temel Göstergeler |
|---|---|
| Dikkat Dağınıklığı | Odaklanma sorunları, unutkanlık ve organizasyon güçlüğü. |
| Hiperaktivite | Fiziksel hareketlilik, yerinde duramama ve aşırı konuşma. |
| Dürtüsellik | Sırasını bekleyememe ve düşünmeden hareket etme. |
Dikkat Dağınıklığı Belirtileri
Dikkat dağınıklığı yaşayan çocuklarda, zihinsel efor gerektiren işlere karşı belirgin bir direnç görülür. Bu alt tipe sahip çocuklarda gözlemlenen temel dikkat dağınıklığı belirtileri şunlardır:
- Çoğunlukla ayrıntılara dikkat etmeme ve basit dikkat hataları yapma.
- Odaklanmakta zorluk yaşama (Ancak bilgisayar oyunları gibi sevdiği etkinliklerde bu durumun tersi görülebilir).
- Dikkat süresinin kısa olması; ödev yaparken veya roman okurken çabuk sıkılma.
- Sabır gerektiren işlerden kaçınma ve unutkanlık sergileme.
- Kendisiyle konuşulurken dinlemiyormuş gibi görünme.
- Dış bir uyaran olmasa dahi aklı başka yerdeymiş izlenimi verme.
- Verilen yönergeleri izleyememe ve sorumluluklarını yerine getirmekte zorlanma.
- Planlı ve düzenli olmakta zorluk yaşama; dağınık ve düzensiz olma hali.
- Kötü zaman yönetimi, sorumlulukları son ana bırakma ve zaman sınırlamalarına uyamama.
- Sürekli zihinsel çaba gerektiren işlerden kaçınma ve bu tür işleri sevmeme.
- Çoğunlukla kişisel eşyalarını kaybetme.
- Herhangi bir dış uyaranla dikkatin kolayca dağılması ve genel unutkanlık.
Hiperaktivite Belirtileri
Hiperaktivite, çocuğun yaşıtlarına oranla çok daha hareketli olması durumudur. Bu durumun en belirgin yansımaları şunlardır:
- Genelde kıpır kıpır olma, ellerini ve ayaklarını vurma ya da oturduğu yerde kıvranma.
- Oturması beklenen durumlarda yerinde oturamama.
- Uygun olmayan ortamlarda dahi koşturma veya bir yerlere tırmanma eğilimi.
- Boş zaman etkinliklerine sessizce katılamama veya sessiz bir biçimde oynayamama.
- Çoğu kez sanki altında bir motor varmışçasına hareket halinde olma.
- Genellikle aşırı konuşma davranışı sergileme.
Dürtüsellik Belirtileri
Dürtüsellik, çocuğun davranışlarını kontrol etmekte ve sonuçlarını düşünmekte zorlanmasıdır. Sosyal ilişkileri etkileyen dürtüsellik belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
- Genelde sorulan soru tamamlanmadan yanıtını verme.
- Sabır gösterememe ve sırasını bekleyememe.
- Başkalarının sözünü sık sık kesme veya konuşmaların araya girme.
- Oyunlarda sorun yaşama; oyunlara veya konuşmalara izinsiz dahil olma.
- Başkalarının eşyalarını izin almadan kullanma.
Bu belirtiler, çocuğun sosyal çevresiyle uyumunu zorlaştırabilir ve profesyonel bir değerlendirme gerektirebilir.
