Çocuklarda yeme sorunları
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocuklarda Yeme Sorunları: Yemek Masasındaki Çatışmayı Sonlandırmak
Çocuklar ve aileleri arasında yemek masası sıklıkla bir savaş alanı haline gelebilmektedir. Ankara’da bulunan psikiyatri kliniklerinde de sıklıkla karşılaşılan yeme sorunları, aslında düşünüldüğünün aksine oldukça yaygın bir durumdur. Bu makalede, çocuklarda yeme sorunlarına karşı yapılması gerekenleri ve bu süreci yönetme stratejilerini bulabilirsiniz.
Yeme Sorunları ve Psikiyatrik Yeme Bozuklukları Arasındaki Farklar
Başlangıçta, basit yeme sorunları ile klinik düzeydeki psikiyatrik yeme bozukluklarının ayrımını yapmak kritik önem taşır. Psikiyatri kliniklerinde ele alınan yeme bozuklukları genellikle anoreksia nevroza, blumia nervosa ve pika (yenilebilir olmayan maddelerin tüketilmesi) gibi ciddi rahatsızlıklardır.
Bu makalenin odak noktası ise çocukluk döneminde daha sık görülen şu durumlardır:
- Yemek yemeyi reddetme
- İştahsızlık
- Yemeklerde aşırı seçici davranmak
Araştırmalar, her üç çocuktan birinin bu tip yeme sorunları yaşadığını göstermektedir. Bu kadar yaygın olmasına rağmen, süreç doğru yönetilemediğinde aile ve çocuk arasındaki ilişki ciddi şekilde zedelenmektedir.
Çocuklarda Yeme Sorunları Neden Oluşur?
Çocukların ilk bir yaşına kadar çevresel farkındalıkları sınırlıdır. Ebeveynler, genellikle kendi başarılarını bakım kalitesiyle (uyku, yemek, oyun) ölçme eğilimindedir. Bu süreçte yaşanan aksaklıklar, ebeveynlerde yetersizlik hissi uyandırabilir ve bu da çocuğu zorla uyutmak veya yemek yedirmeye çalışmak gibi hatalı davranışlara yol açar.
Çocuğun kendi kontrolünde tutabildiği nadir alanlardan biri yemek yemektir. Ebeveynin yemek üzerinden kendi yeterliliğini ispat çabası ile çocuğun kendini ifade etme isteği çatıştığında, yemek masası bir güç savaşına dönüşür.
Yeme Kaygısı Gerçekçi mi? Kalori İhtiyacı Hesaplama
Çocuğunuzun az yediğine dair endişeleriniz bazen sadece bir algıdan ibaret olabilir. Yapılan çalışmalar, obezite sorunu yaşayan annelerin çocuklarına daha fazla besin verme eğiliminde olduğunu göstermektedir. Çocukların günlük kalori ihtiyacı ortalama olarak Kilo x 100 formülü ile hesaplanabilir.
| Çocuk Ağırlığı | Ortalama Günlük Kalori İhtiyacı | Örnek Karşılık |
|---|---|---|
| 10 Kg | 1000 Kalori | Yaklaşık 2 tas çorba |
Eğer 10 kg ağırlığındaki bir çocuğa ihtiyacından fazla (örneğin 3 tas çorba) verilirse, bu durum Türkiye'deki çocukların %10'undan fazlasında görülen obezite riskini doğurur. Bu konudaki endişeleriniz için bir beslenme uzmanından destek almanız en sağlıklı yoldur.
Yemek Yemeyen Çocukla Mücadele Rehberi
Yaşamınızda bir şeyleri değiştirmek için davranışlarınızı değiştirerek işe başlamalısınız. Unutmayın; "eski kapılar yeni yerlere açılmaz."
Temel Yaklaşım ve Kurallar
- Kontrolü Bırakın: Çocuklar sizi cezalandırmak veya kendilerini ifade etmek için yemek yemeyi kullanabilirler. Siz bu konuyu merkezinizden çıkardığınızda sorun azalacaktır.
- Mekan Sınırı: Yemek mutlaka masada yenmelidir. Kanepede, ayakta veya oyun oynarken yemek yeme taleplerine asla izin verilmemelidir.
- Ekran Yasağı: Yemek sırasında TV kapalı olmalıdır. Ekran karşısında yemek yemek, tokluk hissinin oluşmasını engeller ve ileride obeziteye yol açabilir.
- Zaman Sınırı: Normal yemek süresi yaklaşık 30 dakikadır. Süre bitimine 10 dakika kala bir çalar saat kurarak çocuğun zamanı öngörmesini sağlayabilirsiniz.
Sık Karşılaşılan Durumlara Karşı Eylem Planı
- Yemeğini Yemezse: 30 dakika sonunda yemeği masadan kaldırın. Bir sonraki öğüne kadar ek hiçbir gıda vermeyin.
- Yemeği Yere Fırlatırsa: Sürenin dolmasını beklemeden yemeği kaldırın ve bir sonraki öğüne kadar bekleyin.
- Farklı Yemek İsterse (Örn: Makarna): Net bir dille bunun mümkün olmadığını, tabağındakini yiyebileceğini ancak zorunlu olmadığını belirtin. Alternatif hazırlamayın.
- Tabağın Yarısını Yerse: Doyup doymadığını sorun ve yemeği sonlandırın. Ne kadar yiyeceğine asla müdahale etmeyin.
Dr. Genco USTA
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı
