Çocuklarda kanserden korunma yolları

Çocukluk Çağı Kanserleri ve Türkiye'deki Mevcut Durum

Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanlığı'nın 2009 yılı verilerine göre, ülkemizde çocuklarda en sık görülen kanser türü akut lenfositik lösemidir. Bu hastalığı sırasıyla beyin tümörleri, nöroblastom, Non-Hodgkin lenfoma, Wilms tümörü, akut myeloid lösemi, kemik tümörleri, Hodgkin lenfoma, rabdomyosarkom ve retinoblastom takip etmektedir. Çocuklarımızı bu hastalıklardan korumak için yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarında köklü değişiklikler yapılması hayati önem taşımaktadır.

Çocukları Kanserden Korumak İçin Beslenme ve Yaşam Alışkanlıkları

Sağlıklı bir yaşam şekline sahip olan ebeveynlerin çocukları, obeziteden uzak ve kaliteli bir ömür sürme konusunda daha avantajlıdır. Çocuklarınıza doğru alışkanlıklar kazandırmak için şu stratejileri uygulayabilirsiniz:

• Ailece yemek yeme alışkanlığı edinin ve davranışlarınızla çocuğunuza örnek olun.
• TV izleme süresini günde en fazla 2 saat ile sınırlandırın.
• Çocuğunuzun günde en az 1 saat fiziksel aktivite yapmasını sağlayın.
• Beyin gücünü olumlu etkileyen kahvaltıyı her sabah düzenli yapmasını alışkanlık haline getirin.
• Şekerli ve asitli içecekleri (soda, yapay meyve suyu, kola) yasaklayarak bol su ve doğal meyve suyu tüketimini teşvik edin.
• Evde taze meyve-sebze ve tam tahıllı ürünler bulundurmaya özen gösterin.
• Fast food, abur cubur ve işlenmiş et (sucuk, sosis, salam) tüketimini kısıtlayın.
• Tuzun sağlıklı hücrelere zarar verdiğini, şekerin ise kanser hücrelerini beslediğini unutmayın.
• Bebekleri en az 6 ay boyunca emzirin.

Doğal ve Organik Beslenmenin Önemi

Çocukların beslenme programı; işlenmiş gıdalar yerine taze sebze, meyve, beyaz-kırmızı et ve balık üzerine kurulmalıdır. Özellikle lahana, kara lahana, semiz otu, ıspanak, brokoli, tere ve karnabahar gibi sebzelerin tüketimi desteklenmelidir.

Süt ve Süt Ürünlerinde Dengeli Tüketim

Araştırmalar süt ürünleri ile kanser riski arasında bazı bağlantılar bulsa da, çocukları bu besinlerden tamamen uzak tutmak doğru değildir. Ancak her gıdada olduğu gibi dengeli tüketim esastır. Sütün aşırı tüketimi iştahı kapatarak diğer önemli gıdaların alınmasını zorlaştırabilir.

Tütün Kullanımı ve Pasif İçiciliğin Riskleri

Akciğer kanseri, vakaların %85'inde yaşam kaybına neden olan en yaygın kanser türüdür. Sigara içenlerin %80'inin bu alışkanlığa 18 yaşından önce başladığı bilinmektedir. Bu nedenle:

1. Evinizde asla sigara içilmesine izin vermeyin.
2. Çocuklarınıza sigaranın zararlarını ve sağlıklı yaşamın faydalarını anlatın.
3. Ebeveyn olarak sigarayı bırakarak; akciğer, ağız, mesane ve böbrek kanseri riskini azaltıp çocuğunuza örnek olun.
4. 12 yaş ve üzeri çocukların %25'inden fazlasının sigara kullandığı gerçeğini unutmayın ve tetikte kalın.

Rahim Ağzı Kanseri ve HPV Aşısı

Ülkemizde 12-15 yaş arası kız çocuklarına uygulanan HPV aşısı, rahim ağzı kanserinden korunmada kritik bir rol oynar.

• Gardasil ve Cervarix: Rahim kanserlerinin %70'ine neden olan HPV 16 ve 18 türlerine karşı koruma sağlar.
• Önleyici Etki: Bu aşılar tedavi edici değil, enfeksiyonu önleyicidir. Bu sebeple cinsel yaşam başlamadan, genç yaşlarda yapılması etkinliği artırır.
• Hekim Danışmanlığı: Aşı kararı mutlaka bir uzman hekimle birlikte, kar-zarar dengesi gözetilerek verilmelidir.

Güneşin Zararlı UV Işınlarından Korunma Yolları

Cilt kanseri vakalarının %90'ında güneşin ultraviyole (UV) ışınları etkilidir. Çocukları korumak için şu önlemler alınmalıdır:

• Güneş ışınlarının en dik geldiği 10:00 - 16:00 saatleri arasında dışarı çıkmamaya özen gösterin.
• Dışarı çıkarken kapalı giysiler, şapka ve en az +30 koruma faktörlü güneş kremi kullanın.
• Göz çevresindeki hassas deriyi korumak için UV korumalı güneş gözlüğü tercih edin.
• 6 aydan küçük bebekleri doğrudan güneş ışığına maruz bırakmayın; koruyucu giysi ve bebeklere uygun güneş kremleri kullanın.