ÇARPINTI

Kalp Çarpıntısı Nedir ve Nasıl Hissedilir?

Çarpıntı, kalp atımlarının kişi tarafından rahatsızlık verecek şekilde hissedilmesi durumudur. Her çarpıntı hissi mutlaka anormal bir kalp atışına işaret etmez; çoğu zaman normal kalp atımları, çeşitli faktörlere bağlı olarak bir çarpıntı algısı yaratabilmektedir.

Normal şartlarda kalp kasları, sinüs düğümü adı verilen merkezden çıkan düzenli ve ritmik elektrik akımlarıyla çalışır. Sağlıklı bir birey istirahat halindeyken kalbi dakikada 60 ile 100 atım arasında bir hızla kasılmaktadır. Bu ritmin dışındaki algılamalar hastalar tarafından farklı şekillerde tanımlanabilir.

Çarpıntının En Sık Rastlanan Nedenleri

Poliklinik başvurularında çarpıntı şikayetinin altında yatan nedenler incelendiğinde, en sık bedensel olmayan (psikolojik) nedenler ile karşılaşılmaktadır. Fiziksel bir hastalığa bağlı gelişen çarpıntılarda dahi psikolojik faktörler, tabloyu daha ağırlaştırıcı ve şikayeti daha rahatsız edici hale getirebilmektedir.

Çarpıntı, genellikle ciddi bir kalp hastalığı olmaksızın gelişen zararsız bir belirti olsa da, nadiren yaşamı tehdit eden bir problemin habercisi olabilir. Bu nedenle, altta yatan nedenin tespit edilmesi ve olası bir kalp probleminin ekarte edilmesi hayati önem taşır.

Tanı Sürecinde "Dedektiflik" ve Hasta Hikayesi

Çarpıntının değerlendirilmesinde en kıymetli veri, şikayetin yaşandığı anda çekilen bir EKG (elektrokardiyografi) yani kalp grafiğidir. Ancak çarpıntının kısa süreli veya nadir olması durumunda, o anı yakalamak her zaman mümkün olmayabilir. Bu gibi durumlarda hekim, bir dedektif titizliğiyle hastanın anlatacağı ipuçlarını takip eder.

Olayın yeri, zamanı, öncesi ve sonrası hekim için en değerli veri kaynağıdır. Teşhis süreci, her zaman hasta ve hekimin yüz yüze iletişimi ile başlamalıdır. Hekiminiz, çarpıntı hissine sebep olan ritmi anlamak için size şu kritik soruları yöneltecektir:

1. Çarpıntıyı Nasıl Tarif Edersiniz?

Hastalar çarpıntı hissini genellikle şu ifadelerle tanımlar:

• Kalp atışlarını duyma veya kalbin yerinden çıkacakmış gibi olması.
• Kelebek çırpınması gibi çok hızlı atımlar.
• Vücudu sallayacak kadar kuvvetli vuruşlar.
• Heyecan dalgası, sıcaklık veya boşluğa düşme hissi sonrası gelen kuvvetli gümleme.
• Düzensiz veya yavaş ama kuvvetli atımlar.

2. Tetikleyici Faktörler ve Zamanlama

Çarpıntının ne zaman ve hangi durumda ortaya çıktığı tanı için kritiktir. Hiç sebepsiz başlayan çarpıntılar ile stres, heyecan, aşırı çay/kahve/alkol tüketimi veya egzersiz sonrası oluşanlar farklı durumları işaret eder.

3. Süre ve Sıklık

Şikayetlerin ne sıklıkta tekrarlandığı ve ne kadar sürdüğü (birkaç saniyelik mi yoksa sürekli mi olduğu) değerlendirilir.

4. Eşlik Eden Ek Şikayetler

Çarpıntıya eşlik eden şu belirtilerin varlığı, durumun ciddiyetini belirlemede yardımcı olur:

• Göğüs ağrısı ve nefes darlığı.
• Terleme, bulantı veya kusma.
• Baş dönmesi, bayılma hissi veya bayılma.

5. Mevcut Hastalıklar ve İlaç Kullanımı

Anemi (kansızlık), tiroid hormon bozuklukları, akciğer hastalıkları ve psikiyatrik rahatsızlıklar çarpıntıyı tetikleyebilir. Ayrıca bu hastalıkların tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar da çarpıntı sebebi olabilir.

6. Yaşam Tarzı ve Alışkanlıklar

Sigara, alkol, madde kullanımı ve günlük tüketilen çay, kahve veya asitli meşrubat miktarı sorgulanır.

7. Nabız ve Tansiyon Ölçümü

Çarpıntı anında nabız sayımı yapmak veya bir tansiyon aleti ile ölçüm almak tanı koymada en büyük yardımcıdır. Nabız; el bileği, kol veya boyundaki şah damarı üzerinden sayılabilir.

Çarpıntı Değerlendirmesinde Kullanılan Tetkikler

Hasta hikayesi ve fizik muayene sonrasında, tanıyı kesinleştirmek için şu yöntemlere başvurulur:

Bu tetkikler sonucunda elde edilen verilerle, çarpıntının kaynağı belirlenerek uygun tedavi planı oluşturulur.