ÇAĞIMIZIN HASTALIĞI: OBEZİTE
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Obezite ve Morbid Obezite Nedir?
Obezite, en basit tabiriyle vücutta sağlığı bozacak ölçüde aşırı yağ birikimi olarak tanımlanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) bu durumu, vücutta hastalıklara zemin hazırlayacak biçimde ve oranda anormal yağ toplanması şeklinde ifade eder. Sağlıklı bir vücutta yağ oranı ortalama olarak kadınlarda %25-30, erkeklerde ise %15-20 aralığındadır.
Morbid obezite ise yaşamı ciddi şekilde tehdit eden, ortaya çıkardığı komplikasyonlar nedeniyle ölümcül riskler barındıran ileri derecede şişmanlık durumudur. Klinik olarak, Vücut Kitle İndeksi (VKİ) 40'ın üzerinde olan bireyler morbid obez olarak kabul edilmektedir.
| Cinsiyet | İdeal Yağ Oranı Aralığı |
|---|---|
| Kadın | %25 - %30 |
| Erkek | %15 - %20 |
Obezitenin Tehlikeleri ve Yol Açtığı Hastalıklar
Obezite, vücuttaki tüm sistemlerin işleyişinde bozulmalara yol açan sistemik bir sorundur. Uzman görüşlerine göre, obezite sorunu yaşayan bireylerin yaşam süresi, yaşıtlarına oranla 12-15 yıl daha kısa olabilmektedir. Bu durum hem fiziksel hem de ruhsal sağlığı doğrudan etkiler.
Obezitenin tetiklediği ve neden olduğu başlıca hastalıklar şunlardır:
- Tip 2 Diabetes Mellitus (Şeker Hastalığı)
- Hipertansiyon ve kalp-damar hastalıkları
- Yağ metabolizması bozuklukları ve uyku apnesi
- Reflü ve solunum sistemi bozuklukları
- Cinsel fonksiyon bozuklukları, kemik ve eklem sorunları
- Meme ve kalın bağırsak kanseri gibi belirli kanser türleri
Fiziksel sorunların yanı sıra, dış görünümdeki değişimler hastaların sosyal yaşamını ve ruh sağlığını da olumsuz etkileyerek depresyon gibi ciddi psikolojik sorunlara zemin hazırlayabilir.
Obezite Tedavisi Nasıl Olmalıdır?
Obezite ile mücadelede uygulanan tedavi yöntemleri dört ana başlıkta toplanır: Diyet, egzersiz, ilaç tedavisi ve cerrahi tedavi. Tedavi sürecinin başarısında diyet ve egzersiz kritik bir rol oynar; ancak bu noktada temel hedef yaşam tarzı değişikliği olmalıdır. Hastaların beslenme eğitimi alması ve yanlış alışkanlıklarını terk etmesi şarttır.
İlaç tedavisi, diğer yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda belirli hasta gruplarında denenebilir. Fakat günümüzde yan etkisi az ve yüksek etkili bir ilaç seçeneği henüz tam anlamıyla mevcut değildir. Yapılan araştırmalar, morbid obezite tedavisinde cerrahi dışı yöntemlerle kalıcı kilo verme oranının sadece %2 civarında kaldığını göstermektedir.
Günümüzde morbid obezitenin en etkin ve kalıcı tedavi yöntemi cerrahi müdahaledir. Bu süreç; endokrinoloji, genel cerrahi, psikiyatri, beslenme ve diyet uzmanlarından oluşan multidisipliner bir ekip tarafından yönetilmelidir.
Obezite Cerrahisi Hangi Hastalara Önerilir?
Obezite cerrahisinin uygulanabilmesi için belirli tıbbi kriterlerin karşılanması gerekir. Cerrahi tedavi endikasyonu şu durumlarda konulmaktadır:
- VKİ 40 kg/m² ve üzerinde olanlar: Herhangi bir ek hastalık şartı aranmaksızın morbid obez kabul edilen hastalar.
- VKİ 35-40 kg/m² arasında olanlar: Bu değer aralığına ek olarak; hipertansiyon, kalp ve damar hastalıkları, Tip 2 Diyabet, hiperlipidemi veya uyku apnesi gibi yandaş hastalıklardan en az birine sahip olan hastalar.
Bu kriterleri karşılayan bireylerde, uzman heyet onayı ile cerrahi tedavi en sağlıklı seçenek olarak değerlendirilmektedir.
