BPH NEDİR? BPH ile ilişkili şikayetler nelerdir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Benign Prostat Hiperplazisi (BPH) ve Prostat Büyümesi
65 yaş üzerindeki erkeklerin yaklaşık yarısında (%43), benign prostat hiperplazisine (BPH) bağlı şikayetler veya idrar akımı azalması görülmektedir. BPH, prostat hücrelerinin iyi huylu (kanseröz olmayan) bir şekilde artışıdır ve bu durum prostatın orta kısımlarının ilerleyici olarak büyümesiyle sonuçlanır.
Prostat Büyümesi Sonrası Vücutta Görülen Değişiklikler
Prostat dokusu üretrayı çevrelediği için büyüme gerçekleştiğinde bu kanalda daralma meydana gelir. Bu daralmaya bağlı olarak gelişen süreçler şunlardır:
- İdrar akımı azalır ve mesaneyi boşaltmak zorlaşır.
- Mesane duvarları, daralmanın etkisini aşmak için kalınlaşır ve güçlenir.
- Mesane içi basınç, idrar akışını sağlamak amacıyla sürekli artar.
- Yüksek basınç nedeniyle mesane duvarında divertikül adı verilen kesecikler oluşabilir.
- Nadir durumlarda bu basınç artışı böbreklere kadar uzanarak böbrek sorunlarına yol açabilir.
BPH Tedavi Edilmezse Oluşabilecek Riskler
BPH tedavisiz bırakıldığında ciddi komplikasyonlar gelişebilir. Bunlar arasında en yaygın olanları şunlardır:
- Kronik Üriner Retansiyon: Mesanenin büyük yer kaplayacak şekilde genişlemesiyle karakterize bir durumdur.
- Akut Üriner Retansiyon: Aniden gelişen, oldukça ağrılı ve idrar akımının tamamen engellendiği durumdur.
Her iki tablo da sonda takılmasını ve muhtemelen cerrahi müdahaleyi zorunlu kılabilir.
BPH Belirtileri Nelerdir?
BPH ile ilişkili şikayetler hastadan hastaya farklılık gösterse de genellikle şu semptomlar görülür:
- Bekleyerek kesik idrar yapma (başlarken ve dururken zorlanma)
- Zayıf idrar akımı ve idrar yaparken ıkınma
- Mesanenin tam boşalmadığı hissi
- Sık sık tuvalete çıkma ve uzun süren işemeler
- Gece idrara kalkma (noktüri)
- Ani idrar sıkışmalarında sızıntı oluşması
- İdrar yapamama halinin ani veya yavaş gelişmesi
BPH Tanısı Nasıl Konur?
Modern tıpta BPH tanısı için kullanılan yöntemler şunlardır:
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| Parmakla Rektal Muayene (DRM) | Prostatın büyüklüğü ve kıvamı hakkında bilgi verir. |
| İdrar Tahlili | Enfeksiyon ve kan varlığını incelemek için yapılır. |
| Kan Tahlilleri (PSA ve Kreatinin) | Böbrek fonksiyonları ve prostat hasarı (PSA) kontrol edilir. |
| Üroflowmetri (İşeme Testi) | İdrar çıkış hızının zamana bağlı ölçümüdür. |
| Ultrasonografi | Mesanede kalan idrar miktarını ve prostat boyutunu ölçer. |
| TRUS (Transrektal Ultrason) | Prostatı görüntülemek ve gerekirse biyopsiye kılavuzluk etmek için kullanılır. |
BPH Tedavi Yöntemleri
BPH tedavisi, hastanın durumuna göre ilaç tedavisi veya cerrahi tedavi şeklinde uygulanır.
Cerrahi Tedavi Seçenekleri
1. TURP (Transüretral Prostat Rezeksiyonu) Bu teknikte elektrik akımı veya plazmakinetik enerji kullanan bir cihazla penisten girilerek prostatın büyümüş kısımları parçalar halinde çıkarılır.
- İyileşme Süreci: Hastanede kalış süresi 2-3 gündür. İlk hafta dinlenme önerilir.
- Yan Etkiler: Geçici idrar sıkışması veya hafif kanama görülebilir. En sık görülen durum retrograd ejakülasyon (spermin mesaneye geri kaçması) durumudur; bu durum sağlığa zararlı değildir.
2. Açık Prostatektomi Prostatın çok büyük olduğu veya mesane taşlarının eşlik ettiği durumlarda tercih edilir. Göbeğin altından yapılan bir kesi ile prostatın orta kısmı çıkarılır. Hastanede kalış süresi ortalama 3 gündür ve ağır kaldırmaktan kaçınılmalıdır.
3. Lazer Prostatektomi TURP yöntemine benzer şekilde penisten girilerek uygulanır. Lazer enerjisi kullanılarak prostatın orta bölümleri buharlaştırılır.
