Doktorsitesi.com

Borderlıne Kişilik Bozukluğu

Klinik Psikolog Ela Nur Rüzgar
Klinik Psikolog Ela Nur Rüzgar4.9(39 Değerlendirme)
8 Ekim 2024 görüntülenme
Randevu Al
  • Borderline kişilik bozukluğu; kişilerarası ilişkilerde, benlik algısında ve duygulanımda belirgin bir tutarsızlık ile karakterize olan sürekli bir örüntüdür.
  • DSM-5 kriterlerine göre tanı konulabilmesi için terk edilme korkusu, kimlik karmaşası ve dürtüsellik gibi dokuz temel belirtiden en az beşinin karşılanması gerekir.
  • Bu bozukluğa sahip bireylerde yoğun öfke kontrol sorunları, kronik boşluk hissi ve stres altında ortaya çıkan geçici dissosiyatif belirtiler sıklıkla gözlemlenir.
Borderlıne Kişilik Bozukluğu
Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir?

Borderline kişilik bozukluğu, genç erişkinlik döneminde başlayan; kişilerarası ilişkilerde, benlik algısında ve duygulanımda belirgin bir tutarsızlık ile karakterize olan sürekli bir örüntüdür. Bu durum, bireyin yaşamının farklı alanlarında kendini gösteren yoğun bir dürtüsellik ve duygusal dalgalanmalarla tanımlanır.

Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayınlanan DSM-5 (Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı) verilerine göre, bir bireye bu tanının konulabilmesi için aşağıda belirtilen dokuz ölçütten en az beşinin karşılanması gerekmektedir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Tanı Ölçütleri

Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerde gözlemlenen temel belirtiler ve tanı kriterleri şunlardır:

  • Terk Edilme Korkusu: Gerçek ya da hayali bir terkedilmeden kaçınmak için çılgınca çabalar gösterme (İntihar veya kendine kıyım davranışları bu maddeye dahil edilmez).
  • Tutarsız İlişkiler: Kişileri aşırı büyütme (göklere çıkarma) ve yerin dibine sokma uçları arasında gidip gelen, gergin ve tutarsız kişilerarası ilişkiler.
  • Kimlik Karmaşası: Belirgin ve sürekli bir biçimde tutarsız benlik algısı ya da kendilik duyumu yaşanması.
  • Dürtüsellik: Kendine zarar verme olasılığı yüksek olan en az iki alanda dürtüsel davranışlar (Örn: Para harcama, cinsellik, madde kötüye kullanımı, pervasızca araba kullanma, tıkınırcasına yemek yeme).
  • Kendine Zarar Verme Eğilimi: Yineleyen intiharla ilgili davranışlar, girişimler, göz korkutmalar ya da kendine kıyım davranışları.
  • Duygusal Tutarsızlık (Affektif İnstabilite): Duygu durumda belirgin bir tepkiselliğe bağlı olarak gelişen yoğun dönemsel disfori, kolay kızma veya genellikle birkaç saat süren bunaltı hali.
  • Boşluk Hissi: Kendini sürekli olarak kronik bir boşlukta hissetme durumu.
  • Öfke Kontrol Sorunları: Uygunsuz, yoğun öfke ya da öfkesini denetlemekte güçlük çekme (Sık sık kavgalara karışma veya sürekli öfkeli olma hali).
  • Dissosiyatif Belirtiler: Zorlanma ile ilintili, gelip geçici kuşkucu düşünceler ya da ağır dissosiyatif (çözülme) belirtiler.

Özetle Tanı Kriterleri Tablosu

Belirti KategorisiTemel Özellikler
İlişkilerTerk edilme korkusu ve uçlarda seyreden tutarsız ilişkiler
Benlik AlgısıKimlik karmaşası ve kronik boşluk hissi
DuygulanımYoğun tepkisellik, öfke kontrolsüzlüğü ve duygusal instabilite
DavranışRiskli dürtüsellik ve kendine zarar verme girişimleri
Bilişsel YapıStres altında ortaya çıkan kuşkuculuk veya çözülme (dissosiyasyon)

Kaynak: Amerikan Psikiyatri Birliği, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Beşinci Baskı (DSM-5), Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı’ndan, çev. Köroğlu E, Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 2014.

Yazar Hakkında
Klinik Psikolog Ela Nur Rüzgar

Klinik Psikolog Ela Nur Rüzgar

Klinik Psikolog Ela Nur Rüzgar, mesleki yaşamı boyunca çocuklar, ergenler, yetişkinler ve ailelerle farklı kurum ve çalışma ortamlarında uzun yıllara yayılan deneyim edinmiştir. Özellikle çocuk ve ergenlerle yürüttüğü çalışmaların yanı sıra ebeveynlerle gerçekleştirilen görüşmeler ve aile süreçleri, mesleki deneyiminin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Günümüzde ergen ve yetişkinlerle bireysel görüşmelerin yanı sıra çiftlerle çalışmalarını sürdürmektedir.

Lisans eğitimini Atatürk Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik bölümünde tamamlamıştır. Üniversite yıllarından itibaren mesleki eğitimlere yönelmiş; evlilik öncesi danışmanlık ve kısa süreli çözüm odaklı yaklaşımlara ilişkin eğitimler almıştır. Lisans eğitimi sırasında çeşitli hastanelerin yetişkin psikiyatrisi ve çocuk-ergen psikiyatrisi birimlerinde staj çalışmalarını gerçekleştirmiştir.

2017 yılında Psikoterapi Enstitüsü bünyesinde dört yıllık Bütüncül Psikoterapi Eğitim Programı’na başlamış; programın teori, formülasyon ve süpervizyon aşamalarını tamamlamıştır. Aynı kurum bünyesinde Masterson yaklaşımı, rüyalarla çalışma ve hipnoz alanlarında eğitimlere katılmıştır. Mesleki gelişiminin devamında aile danışmanlığı eğitimini tamamlamış; 2018 yılında başladığı İstanbul Esenyurt Üniversitesi Klinik Psikoloji yüksek lisans programından 2020 yılında mezun olmuştur.

Eğitim ve klinik çalışmalarının yanı sıra uzun süreli grup çalışmalarına katılarak mesleki gelişimini sürdürmüş; psikodiyalektik yaklaşım çerçevesinde yürütülen grup çalışmalarında yer almıştır.

Çalışmalarında kişinin yaşadığı güçlükleri yalnızca ortaya çıkan yakınmalar üzerinden değil; yaşam öyküsü, ilişkileri, duygusal deneyimleri ve tekrar eden ilişki örüntüleriyle birlikte ele almaya önem vermektedir. İlişkisel güçlükler, tekrar eden ilişki döngüleri, kaygı ve duygusal zorlanmalar, ayrılık ve kayıp süreçleri, benlik ve kimlik sorunları, aile ilişkileri ve yaşamın farklı dönemlerinde karşılaşılan güçlükler üzerine çalışmalar yürütmektedir.

Mesleki çalışmalarının yanı sıra ruh sağlığı alanında çalışan meslektaşlara yönelik eğitim, seminer ve süpervizyon çalışmaları gerçekleştirmekte; klinik formülasyon, aktarım-karşı aktarım dinamikleri ve psikoterapi sürecinin kuramsal olarak ele alınmasına yönelik çalışmalarını sürdürmektedir.

Yüz yüze görüşmelerini İstanbul Caddebostan’daki kliniğinde gerçekleştirmekte, ayrıca online görüşmeler yürütmektedir.

<
Önemli Bilgilendirme

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.