Bipolar Bozukluk Nedir?

Bipolar bozukluk, kişinin duygu durumunda belirgin iniş ve çıkışlarla seyreden, kronik ama doğru destekle yönetilebilir bir ruhsal bozukluktur. Bu bozuklukta kişi; • zaman zaman taşkın, enerjik, düşünceleri hızlanmış bir ruh haline (mani veya hipomani), • zaman zaman ise çökkün, isteksiz, umutsuz bir ruh haline (depresyon) girer. Bu duygu durum değişimleri herkesin yaşadığı günlük dalgalanmalardan farklıdır; şiddeti, süresi ve kişinin işlevselliğini bozmasıyla ayırt edilir. ⸻ Bipolar Bozuklukta Görülen Dönemler 1. Mani Dönemi Mani döneminde kişi: • Aşırı enerjik ve coşkulu hissedebilir • Uyku ihtiyacı ciddi şekilde azalır • Kendine güveni gerçekçi olmayan boyutlara çıkabilir • Çok hızlı konuşma, düşünce uçuşması görülür • Riskli harcamalar, ani kararlar, dürtüsel davranışlar artabilir Bu dönem dışarıdan “çok mutlu” gibi algılansa da, kontrol kaybı ve sonrasında ciddi sonuçlar doğurabilir. 2. Hipomani Dönemi Maniye benzer ama daha hafiftir. Kişi işlevselliğini tamamen kaybetmez. Çoğu zaman kişi bu dönemi “iyi halim” olarak tanımlar ve yardım aramaz. 3. Depresyon Dönemi Depresyon döneminde ise: • Enerji düşüklüğü • Umutsuzluk, değersizlik hissi • Hayattan zevk alamama • Uyku ve iştah değişiklikleri • Dikkat ve odaklanma sorunları görülebilir. Bipolar bozuklukta depresyon dönemleri genellikle daha uzun sürer ve kişinin en çok zorlandığı dönemlerdir. ⸻ Bipolar Bozukluğun Nedenleri Bipolar bozukluğun tek bir nedeni yoktur. Genellikle: • Genetik yatkınlık • Beyin kimyası ve nörobiyolojik faktörler • Travmatik yaşam olayları • Yoğun stres birlikte rol oynar. Önemli bir nokta: 👉 Bipolar bozukluk kişilik zayıflığı değildir, “irade eksikliği” hiç değildir. ⸻ Tanı ve Tedavi Süreci Bipolar bozukluk tanısı psikiyatrist tarafından konur. Tedavide: • Duygu durum düzenleyici ilaçlar • Psikoterapi birlikte yürütüldüğünde en sağlıklı sonuçlar alınır. Psikoterapi; kişinin hastalığını tanımasını, erken belirtileri fark etmesini, stresle baş etmesini ve yaşam düzenini korumasını sağlar. ⸻ Bipolar Bozuklukla Yaşamak: Psikologdan Tavsiyeler 1. Hastalığı Tanımak İyileşmenin İlk Adımıdır “Ben böyleyim” demek yerine, hangi duygu durumunda neler yaşadığını fark etmek çok kıymetlidir. Duygu günlüğü tutmak faydalı olabilir. 2. Uyku Düzeni Hayati Öneme Sahiptir Uykusuzluk, özellikle mani dönemini tetikleyebilir. Uyku saatlerini korumak, tedavinin en temel parçalarından biridir. 3. İlaçları Kendi Kendine Bırakmamak Kişi iyi hissettiğinde ilacı bırakma eğiliminde olabilir. Ancak bu, yeni atakların en sık nedenlerinden biridir. Her değişiklik mutlaka doktor kontrolünde olmalıdır. 4. Stres Yönetimi Öğrenilmelidir Aşırı iş yükü, düzensiz yaşam, yoğun duygusal ilişkiler atakları tetikleyebilir. Sınır koymayı öğrenmek burada koruyucu bir faktördür. 5. Yakın Çevreyi Bilgilendirmek Güvenilen birkaç kişinin bipolar bozukluk hakkında bilgi sahibi olması, özellikle erken belirtilerde destek almayı kolaylaştırır. 6. Kendini Etiketlemekten Kaçın “Ben bipolarım, o yüzden…” cümlesi kişinin kimliğini hastalıkla tanımlamasına yol açabilir. Bipolar bozukluk sen değilsin, senin yaşadığın bir durumdur. ⸻ Son Söz Bipolar bozukluk, doğru tanı ve düzenli destekle kontrol altına alınabilen bir ruhsal bozukluktur. Kişi; ilişkilerinde, iş hayatında ve kendisiyle olan bağında daha dengeli bir yaşam kurabilir. En önemli mesaj şudur: 👉 Yalnız değilsin ve bu durumla baş etmenin yolları var.