Beta mikrobu birçok hastalığa davetiye çıkarıyor…

A Grubu Beta Hemolitik Streptokok Nedir?

A grubu beta hemolitik streptokoklar, vücutta ateş, halsizlik, baş ağrısı, boğaz ağrısı ve ciltte döküntülerle kendini gösteren ciddi bir enfeksiyon türüdür. Tespih tanesine benzer bir yapıya sahip olan bu mikrop, özellikle çocuklarda etkili olmakla birlikte; kalp romatizması, nefrit, kızıl hastalığı ve obsesif-kompulsif bozukluklar gibi pek çok ikincil hastalığa zemin hazırlayabilmektedir. Enfeksiyon en sık geniz eti, bademcik ve boğaz dokusunda yerleşmektedir.

Beta Mikrobu Nasıl Bulaşır?

Beta mikrobu, temel olarak solunum yoluyla bulaşan bir enfeksiyondur. Havada asılı kalan partiküllerin solunmasıyla vücuda girer. Bulaşma yolları şunlardır:

• Hasta kişilerin öksürmesi veya hapşırması,
• Yakın temasta bulunmak veya öpüşmek,
• Mikrobun bulaştığı yüzeylere dokunduktan sonra ellerin ağza götürülmesi.

Hastalığın Süresi ve Kuluçka Dönemi

Bu mikrobun vücuda girmesinin ardından yaklaşık yedi günlük bir kuluçka dönemi yaşanır. Belirtiler bu sürenin sonunda ortaya çıkar. Tedavi edilmediği takdirde hastalığın aktif dönemi uzayabilir. Ancak doğru antibiyotik tedavisine başlandıktan 24 saat sonra bulaşıcılık sona erer. Mikrobun vücuttan tamamen temizlenmesi için 10 günlük tedavi sürecinin eksiksiz tamamlanması kritiktir.

Beta Mikrobu Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Her boğaz ağrısı veya bademcik üzerindeki beyaz iltihap beta mikrobu olduğu anlamına gelmez; bu belirtilerin yaklaşık yarısı farklı virüslerden kaynaklanır. Kesin tanı için şu yöntemler kullanılır:

1. Boğaz Kültürü: En kesin sonuç veren testtir. Boğazın arka kısmından alınan örnekle 24 saat içinde sonuç alınır.
2. Kan Testleri: Teşhisi desteklemek amacıyla kullanılabilir.

Beta Enfeksiyonu Tedavi Yöntemleri

Tedavide ilk seçenek her zaman penisilin uygulamasıdır. Hastanın durumuna göre tedavi şu şekilde planlanır:

Penisilin Kullanımı ve Alerji Riski

Penisilin alerjisi korkulan bir durum olsa da aslında nadir görülür ve çocuklarda bu risk daha düşüktür. Ağızdan alınan penisilinlerde öldürücü alerji riski bulunmaz. Enjeksiyon yoluyla yapılacak tedavilerde ise şu kurallara dikkat edilmelidir:

• Uygulama mutlaka hastane ortamında yapılmalıdır.
• İğne sonrası en tehlikeli süreç olan ilk yarım saat hastanede beklenmelidir.
• Çocuk ilacı içemiyor veya kusuyorsa, hastane koşullarında enjeksiyon tercih edilmelidir.

Beta Mikrobunun Yol Açtığı Diğer Hastalıklar

Beta mikrobu tedavi edilmediğinde vücudun farklı sistemlerinde ciddi hasarlara yol açabilir:

• Kalp Romatizması: Kalp kapakçıklarının daralmasına ve işlevini yitirmesine neden olabilir.
• Nefrit (Böbrek İltihabı): İdrarın çay renginde gelmesi ve yüzde şişlik ile belirti verir; kronikleşirse böbrek yetmezliğine gidebilir.
• Sydenham Korea’sı: Kollarda istemsiz salınım ve devinim hareketleri ile karakterizedir.
• Pandas Hastalığı: Çocuklarda takıntı (OKB), tik bozukluğu ve hiperaktivite gibi nöropsikiyatrik sorunlara yol açar.
• Diğerleri: Kızıl hastalığı, menenjit, sinüzit, orta kulak iltihabı ve kemik iltihabı.

Sıkça Sorulan Sorular

Beta mikrobundan korunmak için aşı var mı? Hayır, betadan korunmak için geliştirilmiş bir aşı henüz yoktur. Hijyen, sağlıklı beslenme ve yeterli dinlenme vücut direncini artırmanın tek yoludur.

Hangi yaşlarda daha sık görülür? Geçmişte 6-15 yaş aralığında sık görülürken, kreş yaşının düşmesiyle birlikte artık küçük bebeklerde bile rastlanmaktadır.

Taşıyıcılık nedir? Bazı kişiler hasta olmasa da mikrobu boğazında taşır ve başkalarına bulaştırır. Tekrarlayan vakalarda, çocuğun yakın çevresinden kültür alınarak taşıyıcıların tespit edilmesi ve tedavi edilmesi gerekir.

Ne zaman ameliyat (bademcik alımı) gerekir? Bir kez beta enfeksiyonu geçirmek ameliyat nedeni değildir. Ancak çocuk yılda 4-5 kez yatağa düşecek kadar ağır enfeksiyon geçiriyorsa veya bademcikler nefes almayı/yutkunmayı zorlaştıracak kadar büyümüşse, bir KBB uzmanı onayıyla ameliyat değerlendirilmelidir.