BENİGN MEME HASTALIKLARI

Meme Şikayetleri ve Genel Yaklaşım

Meme polikliniklerine başvuran hastaların en sık karşılaştığı şikayetlerin başında meme ağrısı ve memede kitle gelmektedir. Bunların yanı sıra meme başı akıntısı, memede büyüme, meme başında içe çekilme ve çeşitli kozmetik problemler de sıkça görülen semptomlar arasındadır.

Meme dokusu, her ay adet döneminde ve biyolojik yaşla birlikte sürekli değişim gösteren dinamik bir organdır. Bu doğal değişimler bazen hastalık belirtileriyle karışabilmektedir. Toplumda meme hastalıkları denildiğinde akla ilk olarak kanser gelse de, vakaların büyük bir bölümü benign (iyi huylu) karakterdedir.

Meme Kitlelerinde Risk Analizi

Memede saptanan kitlelerin yaklaşık %80'i iyi huyludur. Ancak yaş faktörü tanı sürecinde kritik bir rol oynar:

• Genç yaş grubu: Solid (katı) meme kitlelerinin en sık sebebi fibroadenomdur.
• İleri yaş grubu: Kitlelerin temel sebebi meme kanseri olabilir.
• 40 yaş üzeri: Bu yaş grubunda tespit edilen kitleler, aksi ispat edilene kadar meme kanseri şüphesiyle değerlendirilmelidir.

---

Benign (İyi Huylu) Meme Hastalıkları Sınıflandırması

İyi huylu meme hastalıkları, yapısal özelliklerine göre şu alt gruplara ayrılır:

• Fibrokistik Değişiklikler
• Kistler
• Fibroadenomlar
• Mastit ve Meme Apseleri
• Granülamatöz Mastit
• Meme Başı Değişiklikleri
• Yağ Nekrozu
• İntraduktal Papillom
• Sklerozan Adenozis
• Atipi İçeren Oluşumlar
• Radial Skar

1. Fibrokistik Değişiklikler

Fibrokistik değişiklikler, aslında bir hastalık değil, toplumun %40'ında görülen fizyolojik değişimlerdir. Radyolojik ve patolojik olarak "kistik mastopati" veya "kronik kistik hastalık" olarak da adlandırılırlar.

• Belirtiler: Genellikle şikayetsizdir; ancak meme ağrısı, hassasiyet ve nadiren akıntı görülebilir.
• Ağrı Karakteri: Ağrı genellikle adet döngüsüyle (luteal fazda artış) ilişkilidir ve menopoz veya gebelikte hafifler.
• Kanser Riski: Bu değişiklikler meme kanseri için bir risk oluşturmaz.

2. Meme Kistleri

İçi sıvı dolu keseler olan kistler, genellikle menopoz öncesi dönemde veya hormon tedavisi alan kadınlarda görülür. Kistlerin teşhisinde en güvenilir yöntem ultrasonografidir.

3. Fibroadenom

Genellikle 15-25 yaş arası kadınlarda görülen, 1-3 cm boyutunda, hareketli ve kauçuk kıvamındaki iyi huylu kitlelerdir.

• Tanı: En güvenilir yöntem ultrasondur. Gençlerde meme dokusu yoğun olduğu için mamografide görülmeyebilir.
• Tedavi Kararı: Kitlenin büyüme hızı, ağrı durumu ve hastanın yaşına göre cerrahi veya takip kararı verilir. Hızlı büyüyenler, Filloides Tümör riski nedeniyle çıkarılmalıdır.

4. Mastit ve Meme Apseleri

Sıklıkla emzirme döneminde, meme başındaki tahrişten giren bakteriler nedeniyle oluşur.

• Mastit: Antibiyotiklerle tedavi edilebilir.
• Apse: Cerrahi drenaj (boşaltma) gerektirir. Drenaj sonrası yara dikilmez, pansumanla takip edilir.
• Granülamatöz Mastit: Nadir görülür, kanserle karışabilir. Genellikle steroid tedavisi uygulanır.

5. Meme Başı Değişiklikleri ve Diğer Lezyonlar

• Periduktal Mastit (Duktal Ektazi): Süt kanallarının genişlemesi sonucu oluşur. Kanlı akıntı ve içe çekilmeye yol açabilir. Tedavisi genellikle cerrahidir.
• İntraduktal Papillom: Süt kanallarının iyi huylu tümörüdür. Kanlı akıntıya sebep olabilir. Kanser riskinde hafif artış yarattığı için cerrahi olarak çıkarılması önerilir.
• Yağ Nekrozu: Genellikle travma sonrası oluşur. Kanserle karışabildiği için uzman değerlendirmesi şarttır.
• Atipi İçeren Oluşumlar: Biyopsi sonucunda atipik hücre saptanması, kanser riskini artırır. Bu hastalar çok yakın takip edilmelidir.
• Radial Skar: Mamografide kanseri taklit edebilir. Kanser riskini artırabildiği için cerrahi olarak çıkarılması ve düzenli takibi önerilir.