BEDENİN DİLİ

Beden Dili Kavramına Eleştirel Bir Bakış

Günümüzde oldukça popüler olan ve pek çok kişinin ilgisini çeken beden dili konusu, ne yazık ki ticari çıkarlar doğrultusunda sıklıkla manipüle edilmektedir. Birçok eğitmen tarafından kategorize edilerek ele alınan bu alan, bilimsel bir zeminden ziyade maddi kazanç kapısı haline getirilmiştir. Bu noktada, karşınıza çıkan "Beden Dili Uzmanı" gibi unvanları derinlemesine sorgulamak büyük önem taşımaktadır.

Uzmanlık Unvanı ve Akademik Gerçekler

Türkiye'deki üniversitelerde "Beden Dili" adıyla müstakil bir bölüm bulunmamaktadır. Dolayısıyla, akademik anlamda bu alanda doğrudan bir uzman unvanı elde etmek mümkün değildir. Her ne kadar uzun yıllar bir işi nitelikli şekilde icra eden kişiler için "alaylı" tabiri kullanılsa da resmi unvanların yolu üniversite eğitiminden geçmektedir. Bu nedenle, sunulan unvanların geçerliliği ve dayanağı dikkatle incelenmelidir.

Bedenin Dili: Fizyolojik Temelli Tepkiler

Konuyu klasik "beden dili" kalıplarından ayırarak "bedenin dili" olarak tanımlamak daha doğru bir yaklaşımdır. Beden dili dendiğinde akla gelen ezberlenmiş kalıpların aksine, bedenin dili tamamen fizyolojik temelli ve istemsiz gelişen süreçleri kapsar. İnsan bedeni; belirli olaylar, durumlar ve yaşantılar karşısında irade dışı tepkiler verir. Bu durum, vücudumuzdaki sempatik sistemin devreye girmesiyle ilişkilidir.

İstemsiz Bedensel Tepkiler ve Mesajlar

Korku, öfke veya sıkılma gibi yoğun duygular yaşandığında, vücudumuz kontrolümüz dışında şu tepkileri verebilir:

• El ve ayaklarda titreme
• Avuç içlerinin terlemesi
• Göz bebeklerinin büyümesi
• Nabız artışı ve solunum değişiklikleri

Bu tepkiler, bedenin karşı tarafa soyut anlamda verdiği mesajlardır ve işin bilimsel olan tek kısmı burasıdır. Bunun dışındaki yorumlamalar genellikle kültürel farklılıklar ve öznel çıkarımlardan ibarettir.

Kültürel Farklılıklar ve Öznel Deneyimler

Beden hareketlerinin anlamı toplumdan topluma büyük değişiklikler gösterebilir. Bu durum, evrensel bir beden dili sözlüğünün neden oluşturulamayacağını kanıtlar niteliktedir.

Öznel deneyimler de bilimsel bir veri olarak kabul edilemez. Örneğin, bir babanın kızının erkek arkadaşıyla tanışırken elini çok sert sıkması, o anki duygularının davranışına yansımasıdır. Ancak bu durumdan yola çıkarak "tüm babalar böyle yapar" gibi genel bir çıkarımda bulunmak bilimsel değildir.

Kalıplaşmış Yargıların Yanıltıcılığı

Beden dili asla katı kalıplara sokulmamalıdır. Sadece fiziksel duruşlara bakarak kesin yargılara varmak hatalıdır. Sıkça duyulan "kolları bağlamak iletişime kapalı olmaktır" tezi buna en iyi örnektir. Anaokulundan itibaren çocuklara öğretilen "çiçek olma" (kolları bağlama) davranışı, nasıl olur da doğrudan iletişime kapalılık olarak yorumlanabilir?

Sonuç olarak; duygularımızın ve düşüncelerimizin davranışlarımızı yönettiği bir gerçektir. Ancak sağlıklı çıkarımlar yapabilmek için yalnızca fizyolojik temelli tepkileri baz almalı, kişisel ve kültürel yorumlardan kaçınmalıyız.

Sevgilerimle...