Bebeklerde Reflü Hastalığı Nedir ?

Bebeklerde Reflü Nedir?

Gastroözefageal reflü, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması olarak tanımlanan bir durumdur. Bebeklerde fizyolojik olarak normal kabul edilen bu durum, genellikle anne ve bebekte herhangi bir rahatsızlığa yol açmaz. Halk arasında "mutlu bebek kusması" olarak bilinen bu süreç, bebeğin bir yaşına doğru oturur pozisyona geçmesiyle birlikte kendiliğinden düzelme eğilimi gösterir.

Reflü hastalığı ise mide, ince bağırsak ve safra yolları içeriğinin yemek borusuna kaçması sonucunda bebekte belirgin hastalık belirtilerinin ortaya çıkmasıdır. Aile bireylerinde reflü öyküsü bulunması, bebekte bu hastalığın görülme sıklığını artırmaktadır. İstatistiksel olarak reflü hastalığının görülme sıklığı 1/300 olarak kaydedilmiştir.

Bebeklerde Reflü Neden Olur?

Bebeklerde reflü oluşumunun temelinde yetişkinlerden farklı olan anatomik ve fizyolojik özellikler yatar. Erişkinlerde mide karında dik bir pozisyonda dururken, bebeklerde mide yatık bir şişe pozisyonunda yer alır. Bu durum besinlerin mideyi terk etme süresini uzatarak reflü oluşumunu kolaylaştırır.

Reflü gelişimine zemin hazırlayan diğer faktörler şunlardır:

• Yer Çekimi Etkisi: Bebeklerin çoğunlukla yatar pozisyonda olması, besinlerin yemek borusunu terk etmesini zorlaştırır.
• Yemek Borusu Hareketleri: Bebeklerde yemek borusunun kasılma hareketleri, boruyu temizlemek için henüz yeterli düzeyde değildir.
• Tükrük Bezi Yetersizliği: Yaşamın ilk aylarında tükrük bezlerinin az çalışması, yemek borusunun kendi kendini temizleme mekanizmasını zayıflatır.
• Yüksek Kalorili Beslenme: Bebeklerin kilolarına oranla tükettikleri yüksek kalorili besinlerin sindirim sistemini terk etmesi daha zordur.

Fizyolojik Reflü Belirtileri Nelerdir?

Normal bebeklik çağı reflüsü olarak da bilinen fizyolojik reflü sürecinde bebeklerde şu belirtiler gözlemlenir:

• Bebeklerin kilo alımı normal ve sağlıklıdır.
• Mide içeriği ağza herhangi bir zorlanma olmadan, sızıntı şeklinde gelir.
• Bebeğin emme refleksi ve yutma koordinasyonu oldukça iyidir.
• Bebek nörolojik açıdan sağlıklıdır ve aktivite düzeyi normaldir.
• Solunum yolu hastalığı veya anemi (kansızlık) belirtileri görülmez.
• Apne (20 saniyeden uzun nefessiz kalma) durumu yaşanmaz.

Reflü Hastalığı (GÖRH) Belirtileri ve Komplikasyonları

Reflü hastalığı, mide içeriğinin boğaz ve yemek borusuna kaçarak istenmeyen klinik tablolara yol açmasıdır. Bu durumda bebeklerde şu belirtiler dikkat çeker:

• Beslenmeyi aniden yarıda kesme, huzursuzluk ve geçmeyen gaz sancıları.
• Kilo alımında duraksama veya gerileme.
• Apne nöbetleri: Yemek borusuna kaçan mikropartiküllerin sinir uçlarını uyararak 20 saniyeden uzun soluksuz kalmaya yol açması.
• Sandifer Sendromu: Solunum yollarını korumak amacıyla bebeğin boynunu bir tarafa eğmesi veya ani postür değişiklikleri yapması.
• Anemi: Yemek borusunun alt kısmında oluşan kanamalar nedeniyle gelişen kansızlık.
• Solunum Yolu Sorunları: Öksürük, sinüzit, laranjit, bronşiolit ve astım benzeri bulgular.
• Kulak Sorunları: Kulakta sıvı toplanması (seröz otit) ve buna bağlı işitme azlığı.

Tanı ve Tedavi Yöntemleri

Fizyolojik reflü düşünülen bebeklerde öncelikle aileye bunun normal bir süreç olduğu anlatılmalı ve empati kurulmalıdır. Bu aşamada şu önlemler uygulanabilir:

Reflü hastalığı tedavisinde ise bu önlemlere ek olarak en az 3 ay süren ilaç tedavisi uygulanır. Tedavi doktor kontrolünde başlamalı ve sonlandırılmalıdır. Tıbbi tedaviye yanıt alınamayan vakalarda; endoskopi, 24 saatlik pH monitorizasyonu, radyolojik görüntülemeler ve manometrik çalışmalar gerekebilir.

Tedaviye dirençli durumlarda besin alerjisi, metabolik hastalıklar veya kistik fibrozis gibi ikincil nedenler araştırılmalıdır. Bu süreçte çocuk gastroenteroloji uzmanı, çocuk cerrahı ve ailenin birlikte karar vermesi kritik önem taşır.