BARTHOLİN BEZLERİNİN KİSTİ VE ABSESİ
- Bartholin bezleri vajinal kayganlığı sağlayan salgılar üretir; bu bezlerin kanallarının tıkanması sonucu kist, kistin enfekte olmasıyla ise ağrılı abseler oluşur.
- Vajina girişinde tek taraflı şişlik, şiddetli ağrı, yürüme zorluğu ve ateş gibi belirtilerle kendini gösteren bu durum, fiziksel muayene ve gerekli durumlarda biyopsi ile teşhis edilir.
- Tedavi sürecinde kist veya absenin cerrahi olarak boşaltılması, antibiyotik kullanımı ve nüksü önlemek amacıyla marsupializasyon veya bezin tamamen çıkarılması yöntemleri uygulanır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Bartholin Bezi Nedir ve Neden Kistleşir?
Bartholin bezleri, vajina girişinde sağ ve sol tarafta yer alan, temel görevi vajinal kayganlığı sağlayan salgıları üretmek olan bir çift salgı bezidir. Bu bezlerin çıkış kanallarında meydana gelen tıkanıklıklar, üretilen salgının dışarı boşalamamasına neden olur. Bu durum sonucunda bezler şişerek Bartholin kisti adı verilen yapıyı oluşturur.
Kist içeriğinde mikroorganizmaların üremesi, tablonun enfekte olmasına ve Bartholin absesi gelişimine yol açar. Oldukça ağrılı seyreden bu klinik durumda temel öncelik, kist veya abse içeriğinin cerrahi yöntemlerle boşaltılarak hastanın ağrısının dindirilmesidir. Tedavi sürecinde antibiyotik kullanımı genellikle cerrahi müdahale öncesinde veya sonrasında hekim tarafından planlanır.
Bartholin Kisti ve Absesi Neden Oluşur?
Bartholin kistinin temel oluşum mekanizması, salgı kanalının tıkanmasıdır. Kanal tıkandığında salgı bezin içerisinde birikmeye başlar ve kistik bir yapı meydana gelir. Bu kistik yapının enfekte olmasıyla birlikte tablo abseye dönüşmektedir. Absenin oluşumunda rol oynayan başlıca etkenler şunlardır:
- E. coli bakterisi
- Cinsel yolla bulaşan gonokok (bel soğukluğu)
- Klamidya enfeksiyonları
Bartholin Kisti Belirtileri Nelerdir?
Bartholin kisti, yeterli büyüklüğe ulaşana veya enfeksiyon gelişene kadar herhangi bir belirti vermeyebilir. Ancak kist büyüdüğünde veya enfekte olduğunda şu semptomlar gözlemlenir:
- Vajina girişinde, genellikle tek taraflı şişlik fark edilmesi.
- Enfekte olan bölgelerde şiddetli ağrı ve hassasiyet.
- Ağrıya bağlı olarak yürüme ve oturmada zorluk yaşanması.
- Vücut ısısının yükselmesi (ateş).
- Cinsel birliktelik sırasında hissedilen ağrı (disparoni).
Teşhis ve Tanı Yöntemleri
Bartholin kisti veya absesi teşhisi için genellikle hastanın tıbbi hikayesi ve fiziksel muayene yeterli olmaktadır. Tanı sürecinde izlenen adımlar şunlardır:
- Fiziksel Muayene: Şişliğin ve hassasiyetin değerlendirilmesi.
- Vajinal Kültür: Cinsel yolla bulaşan hastalık etkenlerini saptamak amacıyla örnek alınması.
- Biyopsi: 40 yaş üzerindeki hastalarda, olası kanseröz lezyonları dışlamak amacıyla biyopsi yapılması kritiktir.
Bartholin Kisti Tedavi Seçenekleri
Tedavi planı; kistin büyüklüğüne, ağrının şiddetine ve enfeksiyon (abse) varlığına göre kişiye özel olarak belirlenir. Uygulanan başlıca tedavi yöntemleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Tedavi Yöntemi | Uygulama Amacı ve Detayı |
|---|---|
| Drenaj (Boşaltma) | Lokal anestezi veya sedoaneljezi altında abse içeriğinin cerrahi olarak boşaltılmasıdır. |
| Antibiyotik Tedavisi | Enfeksiyonun yayılmasını önlemek amacıyla cerrahiye ek olarak uygulanır. |
| Marsupializasyon | Kistin tekrarlamasını önlemek için kist duvarının dışarıya ağızlaştırılması işlemidir. |
| Ekstirpasyon | Tekrarlayan vakalarda Bartholin bezinin tamamen cerrahi olarak çıkartılmasıdır. |
Bartholin bezi hastalıkları nüks etme eğiliminde olduğu için, cerrahi drenaj sonrası marsupializasyon veya bezin tamamen alınması gibi ileri cerrahi seçenekler uzman hekimler tarafından sıklıkla değerlendirilmektedir.
