Bankart Lezyonu (Tekrarlayan Omuz Çıkığı)
- Bankart lezyonu, omuz eklemini sabitleyen dokuların hasar görmesiyle oluşur ve özellikle 20 yaş altındaki hastalarda %80'in üzerinde tekrarlayan omuz çıkığı riskine yol açar.
- İlk çıkıklarda kapalı yerine oturtma ve bandaj tedavisi uygulanırken, tekrarlayan vakalarda başarılı sonuçlar veren kapalı artroskopik cerrahi yöntemi tercih edilir.
- Ameliyat sonrası iyileşme süreci yaklaşık 16 hafta sürer ve hastanın tam hareket açıklığına kavuşması için fizik tedavi eşliğinde aşamalı bir rehabilitasyon programı uygulanır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Bankart Lezyonu (Tekrarlayan Omuz Çıkığı) Nedir?
Bankart lezyonu, genellikle şiddetli bir travma sonucu meydana gelen omuz çıkıklarını ifade eder. İlk çıkık sonrası doğru tedavi uygulansa dahi, omuz ekleminin stabilitesini sağlayan dokuların hasar görmesi nedeniyle tekrarlayan omuz çıkığı riski oluşabilmektedir. Özellikle ilk çıkığın 20 yaş altında gerçekleşmesi durumunda, yeniden çıkma olasılığı %80'in üzerine çıkarken; 40 yaş sonrası bu oran %20 seviyelerine gerilemektedir.
Omuz Çıkığı Neden Tekrarlar?
İlk çıkık esnasında omuz eklemini sabitleyen dokuların tam olarak iyileşememesi, kronik instabiliteye yol açar. Bu durumun temel nedenleri şunlardır:
- Labrum Hasarı: Labrum adı verilen kıkırdak desteğin, kemiğe yapıştığı noktadan ayrılması en sık görülen nedendir.
- Kapsül Gevşemesi: Omuz kapsülündeki yapısal gevşemeler stabiliteyi bozar.
- Kemik Defektleri: Humerus kemiğinin baş kısmında oluşan yapısal bozukluklar (defektler) çıkığa zemin hazırlar.
Bu yapısal problemler, cerrahi müdahale sonrasında bile nadiren de olsa yeniden çıkık riskini barındırabilir.
Bankart Lezyonu Tedavisi ve Ameliyatı
Ciddi bir travma sonrası gelişen ilk omuz çıkığı vakalarında, öncelikle genel anestezi altında kapalı redüksiyon (yerine oturtma) işlemi uygulanır. İşlem sonrası kol, 3-4 hafta boyunca Velpau bandajı ile sabitlenir. Bandaj süresinin ardından hasta, özel egzersiz programları ve ters hareketlerden kaçınma önerileriyle takibe alınır.
Eğer takip sürecinde hastanın omzu ters bir hareketle tekrar çıkmaya başlarsa, artroskopik onarım ameliyatı planlanır. Günümüzde kapalı yöntemle yapılan artroskopik cerrahiler, açık ameliyatlar kadar başarılı sonuçlar vermekte olup, hasta için oldukça konforlu bir rehabilitasyon süreci sunmaktadır.
Ameliyat Sonrası İyileşme ve Rehabilitasyon Süreci
Bankart lezyonu ameliyatı sonrası iyileşme dönemi belirli aşamalardan oluşur. Başarılı bir sonuç için cerrahi kalitesi kadar, deneyimli fizyoterapistler eşliğinde yürütülen fizik tedavi süreci de kritiktir.
| Zaman Dilimi | Uygulanan Prosedür ve İzin Verilen Hareketler |
|---|---|
| 0 - 4. Hafta | Kol askıda kalır; günde 3 kez omuz sallama egzersizleri yapılır. |
| 7. Gün | Hastanın banyo yapmasına izin verilir. |
| 4 - 6. Hafta | Pasif ve kısıtlı aktif hareketlere başlanır. |
| 6 - 10. Hafta | Aktif hareket çeşitliliği artırılır; günlük işlerin çoğu yapılabilir. |
| 10 - 12. Hafta | Fırlatma hareketi dışındaki tüm omuz hareketlerine izin verilir. |
| 12 - 16. Hafta | Tüm omuz hareketleri serbest bırakılır. |
Rehabilitasyonun 6. ve 10. haftaları arasında, kolun omuz seviyesinin üzerine yana açılması dışındaki hareketlerin yapılması güvenlidir. 16. haftadan itibaren hastanın tam hareket açıklığına kavuşması hedeflenir.
