YETİŞKİNLERDE GÖRÜLEN SKOLYOZDA CERRAHİ TEDAVİ

Yetişkin Skolyozu Nedir?

Yetişkin skolyozu, iskelet gelişimini tamamlamış (matür) hastalarda, omurganın koronal planda Cobb açısının 10 dereceden fazla olması ile karakterize bir deformitedir. Bu durum, omurganın yana doğru eğilmesiyle kendini gösterir ve yetişkinlik döneminde farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Genellikle ağrı ve fonksiyonel kısıtlılıklarla seyreden bu tablo, doğru tanı ve kişiselleştirilmiş tedavi planlaması gerektirir.

Yetişkin Skolyozunun Sınıflandırılması

Yetişkinlerde görülen omurga eğrilikleri, oluşum mekanizmalarına göre üç ana grupta incelenmektedir:

1. Primer Dejeneratif Skolyoz (De Novo): Faset eklemlerin ve disk yapılarının dejenerasyonu sonucu genellikle 50 yaşından sonra gelişir. Bu forma sıklıkla bel ağrıları ve spinal stenoz (kanal daralması) bulguları eşlik eder.
2. Adolesan Dönemden Devam Eden Skolyoz: Ergenlik döneminde başlayan torakal veya lomber eğriliklerin yetişkinlikte ilerlemesiyle oluşur. Zamanla sekonder dejenerasyon ve denge bozuklukları gelişebilir.
3. Sekonder Dejeneratif Skolyoz: Metabolik kemik hastalıklarına bağlı vertebra kırıkları, bacak boyu eşitsizliği, kalça patolojileri veya lumbosakral geçiş anomalileri gibi faktörlere bağlı olarak gelişen formdur.

Belirtiler ve Tanı Süreci

Yetişkin skolyoz hastaları, adolesan dönemdeki hastaların aksine nadiren kozmetik kaygılarla hekime başvurur. En yaygın başvuru nedenleri arasında şiddetli bel ağrısı, bacak ağrısı ve yürüme güçlüğü (kladikasyo) yer alır.

Tanısal değerlendirmede statik ve dinamik incelemelerin yanı sıra ileri görüntüleme tekniklerinden faydalanılır. MRG, myelo MRG ve EMG gibi yöntemler sinir basılarını değerlendirmek için kullanılırken; faset ve kök blokları gibi invaziv yöntemler ağrının kaynağını belirlemede kritik rol oynar.

Yetişkin Skolyozunda Tedavi Yaklaşımları

Tedavi süreci, hastanın şikayetlerinin şiddetine ve yaşam kalitesindeki düşüşe göre şekillendirilir. Cerrahi dışı yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda; dekompresyon, düzeltme ve stabilizasyon girişimleri tek başına veya kombine şekilde uygulanabilir.

Cerrahi Tedavi Seçenekleri

Cerrahi müdahalenin kapsamı, hastanın klinik durumuna göre aşağıdaki yöntemlerden birini içerebilir:

• Dekompresif Cerrahi: Nörojenik kladikasyo (yürüme sırasında bacaklarda ağrı ve uyuşma) şikayetlerini gidermek için uygulanır.
• Füzyon Cerrahisi: Eğriliğin ilerlemesini durdurmak amacıyla omurların birbirine sabitlenmesidir.
• Enstrümantasyon: Sagittal denge bozukluğu ve rotasyonel deformiteleri düzeltmek için füzyon ile birlikte vida ve çubuk sistemlerinin kullanılmasıdır.
• Osteotomi: Her üç kolonu içeren bu cerrahi, özellikle dengesi ciddi şekilde bozulmuş olgularda tercih edilen kapsamlı bir düzeltme yöntemidir.

Cerrahi Başarıyı Etkileyen Faktörler

Yetişkin skolyoz cerrahisi oldukça komplekstir. Sürecin yönetiminde ve başarı oranında belirleyici olan temel unsurlar şunlardır:

Sonuç olarak, yetişkin skolyozunda komplikasyon riskleri bulunsa da, doğru hasta seçimi ve uygun cerrahi tekniklerle oldukça başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Özellikle son yıllarda gelişen minimal invaziv yöntemler, hastalar için etkili birer tedavi seçeneği haline gelmiştir.