Aşılama Tedavisi Nedir?
- Aşılama tedavisi, laboratuvar ortamında ayrıştırılan en kaliteli ve hareketli spermlerin doğrudan rahim içerisine bırakılarak döllenme şansının artırılmasını hedefler.
- Doğru hasta seçimiyle başarı şansı %20 civarında olan bu yöntem, en fazla dört kez denendikten sonra sonuç alınamazsa farklı tedavilere yönlendirme yapılır.
- Tedavi süreci; yumurta geliştirme, çatlatma iğnesi uygulaması, spermlerin rahime transferi ve son aşamada gebelik testi basamaklarından oluşur.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Aşılama Tedavisi Nedir?
Aşılama tedavisi, en temel tanımıyla kadında sağlıklı yumurtlama süreci sağlandıktan sonra, hızlı hareketli spermlerin rahim ağzından geçirilerek doğrudan rahim içerisine bırakılması işlemidir. Bu tedavi yönteminde temel amaç, kaliteli sperm ve yumurta etkileşimini optimize ederek döllenmenin doğal süreçlerle gerçekleşmesini desteklemektir.
Tedavi sürecinde menideki spermler özel bir laboratuvar yöntemiyle yıkanarak, en sağlıklı ve hızlı hareketli olanlar ayrıştırılır. Ardından bu spermler, özel şartlarda korunarak ince kateterler yardımıyla rahim ağzından geçilir ve doğrudan rahim ile tüplere iletilir.
Aşılama Tedavisinin Avantajları ve Dezavantajları
Aşılama tedavisinin tıbbi açıdan öne çıkan iki temel avantajı bulunmaktadır. Birincisi, menideki en kaliteli spermlerin seçilerek işleme alınmasıdır. İkincisi ise spermlerin, rahim ağzı ve vajinadaki asidik ortamın olumsuz etkilerine maruz kalmadan doğrudan hedef noktaya ulaştırılmasıdır.
Tedavinin dezavantajı ise döllenme sürecinin tamamen doğal akışına bırakılmasıdır. Tüp bebek tedavisi ile kıyaslandığında; tüp bebekte laboratuvar ortamında geliştirilen embriyolar rahime yerleştirilirken, aşılamada sadece spermler verilir. Aşılama yönteminde başarının sağlanması için spermlerin tüplerden geçerek yumurtayı bulması ve döllenen yumurtanın tekrar rahime tutunması gerekir. Bu nedenle hasta seçimi başarıda kritik bir rol oynar.
Aşılama Tedavisinde Başarı Şansı Ne Kadardır?
Doğru hasta seçimi yapıldığında, aşılama yönteminin başarı şansı yaklaşık %20 civarındadır. Bu yöntem özellikle hafif düzeydeki erkek faktörlü kısırlıklarda, nedeni açıklanamayan infertilite durumlarında ve polikistik over sendromu gibi yumurtlama bozukluğu yaşayan kadınlarda öncelikli olarak tercih edilmektedir.
Dünya genelinde etkinliği kabul görmüş olan bu tedavinin uygulanma sınırı bulunmaktadır. Uzmanlar, aşılama tedavisinin en fazla dört kez denenmesi gerektiğini belirtmektedir. Dört uygulamadan sonra gebelik oranlarında anlamlı bir artış gözlemlenmediği için genellikle farklı tedavi yöntemlerine geçiş önerilir.
Adım Adım Aşılama Tedavisi Aşamaları
Tedaviye başlamadan önce, adetin genellikle ikinci gününde ultrason incelemesi yapılarak yumurtalıklar ve rahim içi zarı (endometrium) değerlendirilir. Yumurtalık kisti bulunmaması ve rahim zarının uygun yapıda olması durumunda sürece başlanır. Temel hedef, ilaç desteği ile bir veya iki adet sağlıklı yumurta geliştirmektir.
1. Aşama: Yumurta Geliştirilmesi (Ovulasyon İndüksiyonu)
Adetin ikinci günü başlanan ilaç tedavisi yaklaşık 9-10 gün sürer. Bu süreçte kullanılan ve hastaların kendi kendilerine uygulayabildikleri ağrısız enjektörler (insülin iğnesi boyutunda) yumurta gelişimini uyarır.
| Yumurta Gelişimini Uyaran İlaçlar |
|---|
| Gonal-F, Puregon, Metrodin |
| Follegon, Menopur, Humegon |
| Menogon, Pergonal |
2. Aşama: Yumurtanın Çatlatılması
Yumurtalar istenilen olgunluğa ulaştığında, hücresel gelişimi tamamlamak ve çatlamayı sağlamak amacıyla tek dozluk bir çatlatma iğnesi uygulanır. Bu işlem yumurtanın karın boşluğuna atılmasını sağlar.
- Kullanılan İlaçlar: Ovitrelle, Pregnyl
3. Aşama: Aşılama İşlemi (İnseminasyon)
Çatlatma iğnesinden tam 36 saat sonra aşılama işlemi gerçekleştirilir. Erkekten alınan meni örneği laboratuvar ortamında hazırlanarak en hızlı spermler seçilir. İşlem süreci şu şekilde ilerler:
- Hijyenik poliklinik şartlarında, anestezi gerektirmeden yapılır.
- Ultrason eşliğinde rahim ağzı ve vajina temizliği yapıldıktan sonra kateter yardımıyla spermler rahim içine verilir.
- İşlem sonrası hastanın 30 dakika dinlenmesi yeterlidir.
- Dinlenme sonrası yolculuk yapmak, yürümek veya uçağa binmek gebelik şansını olumsuz etkilemez.
- İşlem sonrasında cinsel ilişki kısıtlanmaz, aksine önerilir.
4. Aşama: Gebelik Testi
Uygulama sonrası rahim içini desteklemek amacıyla hastaya bazı hormonal ilaçlar reçete edilebilir. Bu ilaçların düzenli kullanımı tedavinin başarısı için elzemdir. Aşılamadan yaklaşık 12 gün sonra kanda gebelik (B-HCG) testi yapılarak sonuç netleştirilir.
