AŞİL TENDON YARALANMASI

Aşil Tendiniti Nedir?

Aşil tendonu, insan vücudundaki en büyük ve en güçlü tendon olma özelliğine sahiptir. Ayak bileğinin arka kısmından başlayarak baldır kaslarına kadar uzanan bu yapı, vücudun en dayanıklı dokularından biri olsa da çeşitli faktörlere bağlı olarak kolayca hasar görebilir. Genellikle sporcularda sıkça rastlanan aşil tendiniti, tendonun ani şekilde zorlanması veya aşırı kullanılması sonucunda gelişen iltihabi bir hastalıktır.

Aşil Tendiniti Neden Olur?

Aşil tendiniti oluşumunda genellikle doğrudan bir yaralanma söz konusu değildir; temel sorun aşil tendonunun aşırı zorlanmasıdır. Rahatsızlığın ortaya çıkmasında rol oynayan temel faktörler şunlardır:

• Aktivite düzeyinin aniden artırılması ve aşırı kullanım,
• Sürekli topuklu ayakkabı kullanımı,
• Aşırı kilo ve obezite,
• Yanlış antrenman teknikleri ve yetersiz ısınma hareketleri,
• Engebeli zeminlerde spor yapmak,
• Ayak kavisinin yüksek olması veya bacak boyu eşitsizlikleri.

Bunların yanı sıra hemodiyaliz hastaları, diyabetik bireyler ve anatomik olarak topuk kemiği arka üst çıkıntısı yüksek olan kişilerde aşil tendiniti gelişme riski çok daha yüksektir.

Aşil Tendinit Atağını Tetikleyen Faktörler

Günlük aktiviteler veya spor esnasında yapılan bazı hatalar, akut atakları tetikleyebilir. Bu tetikleyiciler arasında şunlar yer alır:

1. Dinlenme periyodundan sonra çok hızlı harekete geçmek.
2. Koşu sırasında hızı aniden artırmak.
3. Rutin egzersizlere aniden merdiven çıkma veya tepe koşusu eklemek.
4. Baldır adalesinin ani ve sert şekilde kasılması.
5. Ayağa normalden fazla efor yüklemek ve kası gereğinden fazla kullanmak.

Aşil Tendiniti Belirtileri Nelerdir?

Rahatsızlık kendini genellikle fiziksel aktivite sonrası artan şikayetlerle gösterir. En yaygın görülen aşil tendiniti belirtileri şunlardır:

• Egzersiz ve koşu sonrasında giderek kötüleşen ağrı hissi.
• Sabahları aşil tendonu boyunca hissedilen sertlik ve ağrı.
• Tendonun topuk kemiğine bağlandığı bölgede hassasiyet artışı.
• Kasın ısınmasıyla birlikte genel sertliğin azalması.
• Tendon üzerinde gözle görülür kalınlaşma ve şişlik.

Aşil Tendiniti Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi sürecinde temel prensipler; akut dönemde istirahat, soğuk uygulama ve antiinflamatuvar tedaviyi kapsamaktadır. Tedavinin başarısı için ayakkabı modifikasyonları, topuk yastığı gibi ortezlerin kullanımı ve düzenli aşil germe egzersizleri kritik öneme sahiptir. Akut evre geçildikten sonra sürece ayak bileği güçlendirme çalışmaları eklenmelidir.

İlk 6 Haftalık Tedavi Protokolü

Tedavinin ilk aşamasında ağrıyı kontrol altına almak ve doku iyileşmesini başlatmak hedeflenir:

Genellikle ağrı 2 hafta içinde hafifler. Bu aşamadan sonra izometrik/izotonik güçlendirme, yük aktarımı, denge (propriyosepsiyon) eğitimi, su içi egzersizler ve yüzme ile günlük aktivitelere dönüş sağlanır.

6 Haftadan Sonraki Süreç

Eğer hasta tamamen ağrısız bir duruma gelmişse, kişiye özel hazırlanan egzersiz programına sadık kalmak şartıyla spora dönüş gerçekleştirilebilir.