Arı sokması öldürebiliyor…

Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl 50 kişi böcek sokması sonucu oluşan alerji nedeniyle hayatını kaybediyor. Türkiye’de her 10 yetişkinden birinde de böcek sokması alerjisi bulunuyor.

Böceklerin en tehlikeli ve öldürücü olanları ise arılar.

Böcekler içinde en tehlikeli ve öldürücü olan tür hangisidir?

Yaz aylarında daha çok sarı yabani arılar, bal arıları ve iri arı sokmalarına daha çok rastlanmaktadır. İri arılar daha küçük olan sarı yabani arılardan daha tehlikelidir. Karıncalar da çenesi ile tutunarak başının çevresinde yaptığı dairesel hareketler ile birlikte birkaç yerden sokabilir. Soktuğu yerde püstül gelişir. Karıncaların da son yıllarda giderek sağlığı tehdit ettiği bilinmektedir.

Arı ve diğer böcek sokmalarında oluşan alerji belirtileri nelerdir?

Böcek sokmalarında küçük kaşıntılar olabilir. Bunlar genellikle 24 saat içinde kaybolurlar. Bazen de 2 gün içinde ortaya çıkan kızarıklık ve kabartılar olabilir. Bunlar 2 ile 7 gün arasında kaybolur. Bir diğeri ise ürtiker (kurdeşen), anjiödem (kurdeşenin tehlikeli olanı) ve anaflaksi (aniden fenalaşma) hatta ölüme yol açabilen sistemik reaksiyonlardır. Bunlar hemen olabildiği gibi 1-2 saat sonra da olabilir. Boğazda ödem, ses kısıklığı, nefes darlığı, şokla birlikte dolaşım bozuklukları ortaya çıkabilir. Ölüm olayları genellikle 50 yaşın üstündeki erkeklerde daha fazladır.

Allerji tanısı nasıl konur?

Böcek allerjisinin tanısında hastanın sorgulanması, deri testleri ve laboratuvar kan testleri önemlidir. Hasta çok iyi sorgulanmalı, geçmişteki böcek sokmalarının zamanı, ne gibi özellikler taşıdığı, reaksiyonun nasıl seyrettiği ve beraberinde ne gibi şikayetlerin ortaya çıktığı araştırılmalıdır. Böcek allerjisi oluştuktan sonra panik, korku, aşırı sıcak, aşırı egzersiz ve alkol alımı alerjik reaksiyonu çok arttırabilir. Böcek zehiri ile yapılan deri testleri tanıda yardımcı olur. Deri testleri hastalığın öyküsü ile birlikte değerlendirilmelidir.

Arı ve böcek sokmalarında ortaya çıkan alerjide nasıl bir tedavi uygulanır?

Böcek allerjilerinin tedavisinde öncelikle böceğin iğnesi deride kalmışsa, zehir kesesi sıkılmadan çıkarılmalıdır. Sokma sonrası hemen bir sağlık kuruşuluna başvurularak, uzman yardımı alınmalıdr.

Böcek ve arı sokmalarında koruyucu tedavi uygulanabilir mi?

Koruyucu tedavi çok önemlidir. Şayet bahçede veya tarlada çalışılıyorsa uzun çorap, eldiven ve mutlaka ayakkabı giyilmelidir. Evin çevresinde bulunan arı kovanları kaldırılmalı veya imha edilmelidir. Şekerli ve açık gıdalara yaban arıları gelebileceğinden bunlar kapalı olarak saklanmalıdır. Arı alerjisi olanların parlak ve çiçekli giysileri giymemeleri, parfüm kullanmamaları önerilmeledir. Arı allerjisi olanlar yanında otomatik epinefrin enjektörü (epi-fen) taşınmalıdır. Tehlikeli reaksiyonlarda hemen iğne yapılmalıdır. Böcek allerjilerinden özellikle arı allerjilerinde aşı tedavisi uygulanabilir. Bu tedavi, hastanede uygulanmalıdır.


İstanbul Göğüs Hastalıkları uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!