Antenatal Hidronefroz

Antenatal Hidronefroz Nedir?

Gebelik döneminde ultrasonografinin yaygın ve etkin bir şekilde kullanılması, bebek henüz anne karnındayken bazı anormalliklerin erken dönemde tanınmasına olanak sağlamaktadır. Antenatal hidronefroz, genel bir tanımlama ile bebeğin idrar yollarında meydana gelen genişlemeyi ifade eder. Bu durum tek taraflı olabileceği gibi, her iki böbreği de kapsayacak şekilde çift taraflı da görülebilmektedir.

İstatistiksel verilere göre bu tablonun görülme sıklığı %0.6 ile %1.4 arasında değişmektedir. Yapılan araştırmalar, antenatal hidronefrozun erkek bebeklerde daha sık izlendiğini göstermektedir. Ayrıca, aile üyelerinden birinde böbreğin yapısal anormalliği bulunması durumunda, bebekte bu sorunun görülme riski artış göstermektedir.

İdrar Yollarında Genişleme ve Nedenleri

İdrar yollarındaki genişleme; böbrek, üreter, mesane ya da üretra seviyesinde meydana gelebilmektedir. Bu anatomik genişlemeler çoğunlukla idrar akış yolundaki darlıklar ile ilişkilidir. Darlığın konumu ve etkilediği alan, klinik tablonun seyrini belirleyen en önemli unsurdur.

• Tek Taraflı Darlıklar: Eğer darlık sadece bir taraftaysa ve diğer böbrek sağlıklıysa, sadece ilgili taraftaki böbrek etkilenir. Bu bebeklerin böbrek fonksiyonları genellikle doğum anında normaldir.
• Tek Böbrek Durumu: Bebeğin tek böbreği varsa ve darlık o böbrekteyse, bebek böbrek yetmezliği riski altında olabilir.
• Alt İdrar Yolu Sorunları: İdrar torbası veya çıkış yerindeki problemler her iki böbreği de etkileyerek böbrek sağlığını ciddi şekilde tehdit edebilir.

Oligohidroamnioz Riski ve Akciğer Gelişimi

İdrar yollarındaki ciddi tıkanıklıklarda, genellikle anne karnındaki sıvı miktarında azalma, yani oligohidroamnioz tablosu gelişmektedir. Bu sıvının kritik seviyelerin altına düşmesi, bebeğin akciğer gelişimini de bozabileceğinden dolayı tıbbi açıdan oldukça riskli bir durum olarak kabul edilir.

Tanı ve İzlem Sürecinde Ne Yapılmalıdır?

Gebelik döneminde saptanan hidronefroz vakalarının yaklaşık yarısı geçici özellik taşırken, %15’i ise fizyolojik hidronefroz olarak tanımlanır. Bu vakalarda bebek doğduktan sonra düzenli ultrasonografi takibi yapılması yeterli olmaktadır. Ancak klinik tablonun ciddiyetini belirleyen bazı kritik ölçümler mevcuttur.

Böbrek pelvisinin ön-arka çapının 10 mm’den fazla olması, riskin arttığını gösterir ve yakın takip gerektirir. Ciddi üreteropelvik darlık ya da vezikoüreteral reflü (idrarın idrar torbasından üreterlere geri kaçışı) şüphesi bulunan durumlarda şu ileri tetkiklere başvurulur:

1. Sintigrafi (Diüretik renografi)
2. Voiding Sistoüretrogram (İşeme sistografisi)