Ülkemizde Uygulanan Çocukluk Çağı Ulusal Aşı Takvimi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Türkiye’de Çocukluk Çağı Ulusal Aşı Takvimi ve Uygulamaları
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen Çocukluk Çağı Ulusal Aşı Takvimi, en son 2020 yılında güncellenerek bugünkü formunu almıştır. Toplum sağlığını korumak ve bulaşıcı hastalıkların önüne geçmek amacıyla uygulanan bu takvim, bebeklikten ergenliğe kadar geniş bir süreci kapsamaktadır.
Hepatit B Aşısı
Hepatit B virüsü, karaciğer iltihabına (hepatit) yol açan ciddi bir etkendir. 1998 yılından bu yana uygulanan bu aşı; karaciğer yetmezliği, siroz ve karaciğer kanseri gibi hayati risklere karşı koruma sağlar.
- Aşılama Şeması: Doğumda (0. ay), 1. ayın sonunda ve 6. ayın sonunda olmak üzere toplam 3 doz olarak uygulanır.
- Uygulama Koşulları: Bebeğin vücut ağırlığının 2000 gram ve üzerinde olması gerekmektedir. Annesi Hepatit B pozitif olan bebeklere, ağırlığına bakılmaksızın ilk 12 saat içinde aşıyla birlikte Hepatit B immunglobulin (HBIG) uygulanır.
- Yan Etkiler: Kas içine enjeksiyonla yapılan bu inaktif aşının yan etkileri hafif ve geçicidir. En sık görülenler; enjeksiyon bölgesinde ağrı, kızarıklık, ateş ve halsizliktir.
Verem (BCG) Aşısı
Dünya Sağlık Örgütü 2021 verilerine göre Türkiye'de tüberküloz sıklığı 100.000'de 16'dır. Hastalığın takvimden çıkarılması için bu oranın 100.000'de 5'in altına düşmesi gerekmektedir.
BCG aşısı, bebeklerin 2. ayında sol omuz bölgesine cilt içine uygulanır. Eğer çocuk 3 aylıktan büyükse ve henüz aşılanmamışsa, önce PPD (cilt testi) yapılır ve sonuca göre aşı kararı verilir. Aşı sonrası 6-8 hafta içinde oluşan yara ve sonrasındaki kalıcı iz normaldir; izin oluşmaması aşının tekrarlanmasını gerektirmez.
DaBT-İPA-Hib (Beşli Karma Aşı)
Difteri, boğmaca, tetanoz, H. influenza tip b ve inaktif polio hastalıklarına karşı koruma sağlayan bu karma aşı, 2008 yılından beri uygulanmaktadır.
| Uygulama Dönemleri | Uygulama Biçimi | Olası Yan Etkiler |
|---|---|---|
| 2, 4, 6 ve 18. aylar | Kas içi enjeksiyon | Şişlik, kızarıklık, hafif ateş, huzursuzluk |
Önemli Not: 40°C üzeri ateş, nöbet veya sürekli ağlama gibi ciddi yan etkilerde derhal en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Konjuge Pnömokok Aşısı (KPA)
Zatürre, menenjit ve orta kulak iltihabı gibi ciddi enfeksiyonlara yol açan pnömokok bakterisine karşı uygulanır. Ülkemizde 2011 yılından itibaren daha yüksek koruyuculuğa sahip 13-valanlı aşı kullanılmaktadır. Aşı takvimine göre 2, 4 ve 12. aylarda kas içine uygulanır.
Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak (KKK) Aşısı
Üçlü karma bir canlı aşı olan KKK, 2019 yılından bu yana 9. ay, 12. ay ve 4 yaş olmak üzere toplam 3 doz şeklinde uygulanmaktadır.
- Temas Sonrası Koruma: Kızamıklı bir kişiyle temas eden ve aşısı eksik olan 6 aylıktan büyük bireylere, ilk 72 saat içinde aşı yapılması önerilir.
- Uygulama Kuralı: Diğer canlı aşılarla (Suçiçeği, BCG) aynı gün yapılmazsa, aralarında en az 4 hafta ara bırakılmalıdır.
DaBT-İPA (Dörtlü Karma Aşı) ve OPA (Çocuk Felci)
DaBT-İPA, difteri, boğmaca, tetanoz ve çocuk felcine karşı 4 yaşında uygulanır. Bunun yanı sıra ağızdan uygulanan canlı virüs aşısı olan Oral Polio Aşısı (OPA), 6. ve 18. aylarda verilir. Türkiye'de son polio vakası 1998'de görülmüş olsa da, dünyadaki risk nedeniyle hem inaktif hem de ağızdan aşılama birlikte sürdürülmektedir.
Tetanoz-Difteri (Td) Aşısı
Çocukluk dönemindeki karma aşıların devamı niteliğinde olan 6. doz, 8. sınıfta (13 yaş) uygulanır. Bu aşının koruyuculuğunun devam etmesi için her 10 yılda bir tekrarlanması büyük önem taşır.
Hepatit A ve Suçiçeği Aşıları
Karaciğer iltihabına yol açan Hepatit A virüsüne karşı aşı, 18. ve 24. aylarda iki doz olarak yapılır. Koruyuculuğu %100'e yakındır.
Suçiçeği aşısı ise 2013 yılından beri ulusal takvimde yer almakta olup, 1 yaşında tek doz olarak cilt altına uygulanır. Bu aşı, suçiçeğinin neden olabileceği ensefalit ve zatürre gibi ciddi komplikasyonları önlemede en etkili yöntemdir.
Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı Aşı Portalı
