Anoskopi / rektoskopi / kolonoskopi (kalın bağırsak görüntüleme) hakkında

Endoskopik Görüntüleme Yöntemleri: Kolonoskopi, Rektoskopi ve Anoskopi

Endoskopik görüntüleme yöntemleri, sindirim sisteminin son bölümlerinde meydana gelen rahatsızlıkların teşhis ve tedavisinde hayati bir rol oynar. Kolonoskopi, kalın bağırsağın ve rektumun detaylı incelenmesini sağlarken; rektoskopi sadece rektumun, anoskopi ise anal kanalın görüntülenmesi işlemidir. Bu yöntemlerin temel ortak özelliği, bağırsak ve çevresindeki sorunların tespitinde kullanılan ileri düzey endoskopik teknikler olmalarıdır.

Ankara’da anoskopi, rektoskopi ve kolonoskopi uygulamaları konusunda proktoloji ve kolorektal bölge hastalıklarında deneyimli Doç. Dr. Alp Yıldız ile iletişime geçebilir, muayene için randevu alabilirsiniz.

Kolonoskopi Nedir ve Neden Yapılır?

Kolonoskopi, kolonoskop adı verilen bükülebilen, ucunda ışık ve kamera bulunan tüp şeklinde bir cihazla makattan girilerek yapılan muayene işlemidir. Bu yöntem, özellikle kolon ve rektum kanseri taramasında ve hastalıkların erken teşhisinde kritik bir öneme sahiptir. İşlem sırasında sadece görüntüleme yapılmaz, aynı zamanda şüpheli bölgelerden doku örneği (biyopsi) alınabilir ve bağırsak poliplerinin teşhisi ile çıkartılması gerçekleştirilebilir.

Kolonoskop cihazının teknik özellikleri şu şekildedir:

Kolonoskopi İşlemi Nasıl Uygulanır?

İşlem öncesinde hastaya, arka kısmı açık olan ve bu işlem için özel tasarlanmış kolonoskopi pantolonu giydirilir. Hasta muayene masasına alınarak sol yan pozisyonda, bacaklarını göğsüne doğru çekmiş şekilde hazırlanır. Uygulama sırasında hastanın konforunu sağlamak amacıyla sedatif ve ağrı kesici ilaçlar verilerek uyku hali oluşturulur; nadir durumlarda genel anestezi de tercih edilebilir.

Muayene esnasında kolonoskop ile makattan girilerek önce rektuma, ardından tüm kalın bağırsağa ilerlenir. Bağırsağın iç yüzeyinin (mukoza) net görülebilmesi için içeriye hava verilir ve bağırsaklar şişirilir. Gerekli görüldüğü durumlarda ince bağırsağın son kısmı olan terminal ileum da incelenebilir. Patolojik bir durumla karşılaşıldığında, cihaz üzerindeki özel aparatlar yardımıyla biyopsi alınabilir veya polipler temizlenebilir.

Kolonoskopi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Herhangi bir komplikasyon gelişmediği sürece hasta işlemle aynı gün taburcu edilir. Sedasyonun etkisinin geçmesi için hasta yaklaşık 1 saat hastanede dinlendirilir. İşlem günü araba kullanılmamalı, ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılmalı ve önemli kararlar alınmamalıdır. Yanınızda bir refakatçi bulunması güvenlik açısından önemlidir.

İşlem sonrasında bağırsaklara verilen hava nedeniyle şişkinlik ve gaz sancısı yaşanması normaldir; hafif yürüyüşler bu durumu rahatlatabilir. Ayrıca dışkıda az miktarda kan görülmesi olağan bir durumdur. Ancak aşağıdaki belirtilerle karşılaşıldığında vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır:

• Ateş ve titreme
• Şiddetli karın ağrısı
• Durmayan mide bulantısı veya kusma
• Yoğun kanama veya tuvalete çıkamama
• Göğüs ağrısı veya çarpıntı

Özellikle şiddetli karın ağrısı ve ateş gibi belirtiler kolon delinmesi riskine işaret edebileceği için bu semptomlar ciddiye alınmalıdır.

Anoskopi ve Rektoskopi Nedir?

Anoskopi, makat bölgesinde ağrı, şişlik veya kanama gibi şikayetleri olan hastalarda anal kanalın içini görüntülemek için kullanılır. Işıklı, metal veya plastik bir alet olan anoskop yardımıyla yapılan bu işlem; hemoroid (basur), anal fissür ve kanser teşhisinde etkin bir yöntemdir.

Rektoskopi ise kalın bağırsağın son bölümü olan rektumun, yaklaşık 20-30 cm uzunluğundaki rektoskop cihazı ile incelenmesidir. Anüsten girilerek rektumun en üst kısmına kadar ilerlenen bu yöntem, bölgenin detaylı bir şekilde değerlendirilmesine olanak tanır.