Perkütan tibial sinir uygulaması (ptns)

Perkütan Tibial Sinir Uygulaması (PTNS) Nedir?

Perkütan Tibial Sinir Uygulaması (PTNS); gaz veya dışkı kaçırma, dışkılama güçlüğü ve kronik kabızlık gibi yaşam kalitesini etkileyen rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan modern bir yöntemdir. Literatürde tibial sinir tedavisi veya perkütan tibial sinir stimülasyonu olarak da adlandırılan bu işlem, bir tür nöromodülasyon uygulamasıdır. Temel amacı, sinir sistemini uyararak makat kaslarının ve mesanenin istenilen işlevleri doğru şekilde yerine getirmesini sağlamaktır.

Bu yöntem, sadece bağırsak sorunlarında değil, aynı zamanda aktif mesane ve idrar kaçırma tedavisinde de etkin bir şekilde uygulanmaktadır. Nöromodülasyon aracılığıyla bağırsakları ve mesaneyi kontrol eden sinirler hedeflenerek, boşaltım sistemindeki kontrol mekanizması yeniden düzenlenir.

PTNS Tedavisinin Çalışma Prensibi

İdrar ve dışkılama ihtiyacı, sinirlerin beyne ilettiği sinyallerle kontrol edilir. Omuriliğin alt kısmında yer alan sakral sinir topluluğu, bağırsakların uyarılmasından ve kontrolünden sorumludur. Ancak bazı durumlarda kaslardaki kasılma ve gevşeme sürecini yöneten bu sistem zarar görebilir.

Sinir sistemindeki bu bozulma, kasların işlevini yitirmesine ve hastanın idrar, gaz veya dışkıyı tutmakta güçlük yaşamasına neden olur. Perkütan Tibial Sinir Uygulaması, çok zayıf bir elektrik akımı yardımıyla sinirleri uyararak bu bozulmanın önüne geçmeyi ve kontrolü yeniden sağlamayı amaçlar.

Perkütan Tibial Sinir Uygulaması Hangi Hastalıklarda Kullanılır?

PTNS yöntemi, özellikle geleneksel tedavilere yanıt vermeyen şu rahatsızlıkların çözümünde tercih edilmektedir:

• Sıkışma tipi idrar kaçırma
• Aktif mesane sendromu
• Gaz ve gaita kaçırma (Anal inkontinens)
• Kronik kabızlık ve dışkılama güçlüğü

PTNS Uygulaması Nasıl Yapılır?

Sakral sinir topluluğu, bacaklarda dizin alt bölgesinde bulunan tibial sinirler aracılığıyla dolaylı yoldan uyarılabilir. İşlem sırasında bu sinirlere çok hafif bir elektrik akımı verilir. Uygulama iki farklı teknikle gerçekleştirilebilir:

1. İğne Yöntemi: Ayak bileğinin iç yüzüne çok ince bir iğne yerleştirilir.
2. Elektrot Yöntemi: İğne yerine özel elektrotlar kullanılarak uyarı verilir.

PTNS Cihazı ve Seans Detayları

İşlem esnasında özel frekanslarda elektrik uyarısı sağlayan bir PTNS cihazı kullanılır. Bu cihaz, hastaya verilecek akımın gücünü ve sıklığını düzenler. Cihaz üzerinden uygun program ayarlandıktan sonra, 30 dakika boyunca otomatik olarak belirli aralıklarla uyarma işlemi yapılır.

Akım şiddeti belirlenirken hastanın ayağındaki karıncalanma hissi ve ayak başparmağının içe doğru kıvrılması referans alınır. Bu belirtiler gözlemlendiğinde akım şiddeti daha fazla artırılmaz.

Tedavi Süreci ve Beklenen Sonuçlar

Nöromodülasyon uygulaması genellikle 8-12 hafta süren bir programı kapsar. Tedavi süreciyle ilgili genel bilgiler şöyledir:

• Seans Sıklığı: Genellikle haftada bir seans uygulanır (Hasta özelinde değişebilir).
• İyileşme Süresi: Belirgin iyileşme genellikle 5-6. haftadan itibaren görülmeye başlanır.
• Başarı Oranları: Aşağıdaki tabloda PTNS tedavisinin klinik başarı oranları verilmiştir:

Çalışmalar, bu tedavinin sistometrik mesane kapasitesini ve mesane hacmini artırdığını, gün içerisindeki kaçırma sayılarını ise önemli ölçüde azalttığını kanıtlamıştır.

Yan Etkiler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

PTNS uygulamasının bilinen ciddi bir yan etkisi yoktur; sadece uygulama bölgesinde hafif bir kızarıklık görülebilir. Ancak güvenlik gerekçesiyle şu durumlarda uygulanması önerilmez:

• Kalp pili olan hastalar
• Aşırı kanama eğilimi olan kişiler
• Tibial sinirlerde veya pelvik tabanda ağır sinir hasarı olanlar
• Hamileler