Anal Fissür Nedir ? Çeşitleri ve Tedavisi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Anal Fissür (Makat Çatlağı) Nedir?
Anal fissür, makat bölgesinde (anüs) çeşitli nedenlerle oluşan yüzeysel veya derin çatlakları ifade eden tıbbi bir durumdur. Bu rahatsızlığın ortaya çıkmasındaki en temel faktörler arasında aşırı ve uzun süreli kabızlık, dışkılama sırasında aşırı ıkınma, normal doğum süreci ve düzensiz bağırsak alışkanlıkları yer almaktadır. Hastalık, hastanın yaşam kalitesini ciddi oranda etkileyen ağrılı bir süreçtir.
Anal Fissür Belirtileri Nelerdir?
Makat çatlağında görülen şikayetler; hastalığın başlangıç zamanına, kişinin kabızlık durumuna ve ağrı eşiğine göre değişkenlik gösterir. Anal fissür belirtileri görülme sıklığına göre şu şekilde sıralanmaktadır:
- Makat Ağrısı: Özellikle dışkılama esnasında başlar. Ağrı, 1 ile 8 saat arasında azalarak devam edebileceği gibi bazen tüm gün sürebilir.
- Makatta Meme Oluşması: Hastalığın ilk evrelerinde görülmez; ancak 1-2 ay içinde ortaya çıkabilir. Meme oluşumu, hastalığın müzminleştiğinin (kronikleştiğinin) bir göstergesidir.
- Makatta Kaşıntı: Bölgesel reaksiyonlar nedeniyle oluşur. Özellikle nemin arttığı yaz aylarında daha sık gözlemlenir.
- Makatta Kanama: Genellikle tuvalet kağıdına bulaşan az miktarda kanama şeklindedir. Nadiren ıkınmaya bağlı olarak damlama şeklinde de görülebilir.
- Makatta Yanma: Çatlak bölgesindeki sinir uçlarının açıkta kalmasıyla oluşur; erken dönemde daha belirgindir.
- Camla Çiziliyormuş Hissi: Dışkının geçişi sırasında çatlak üzerindeki sürtünme nedeniyle oluşan karakteristik bir histir.
- Zor Dışkılama: Ağrı nedeniyle makat kasları yeterince gevşeyemez, bu da dışkılamayı zorlaştırarak daha fazla ıkınma gerektirir.
- Kabızlık ve Karında Şişkinlik: Hasta ağrı korkusuyla dışkılamayı erteler. Bu durum dışkının sertleşmesine ve bağırsakta gaz birikmesine yol açar.
- Makatta Darlık: Kasların kontrolsüz kasılması sonucu oluşan fonksiyonel bir darlıktır; fissür iyileştiğinde kendiliğinden geçer.
- İdrarda Yanma Hissi: Makattaki hislerin sinirsel yansıma yoluyla idrar yollarında hissedilmesidir.
Anal Fissür Çeşitleri: Akut ve Kronik
Anal fissürler, hastalığın seyri ve süresine göre iki ana grupta incelenir:
1. Akut Anal Fissür
Süresi 6 aya kadar olan çatlaklardır. Bu evrede genellikle şiddetli ağrı, pembemsi bir akıntı veya hafif kanamalar gözlemlenir.
2. Kronik Anal Fissür
6 aydan uzun süren vakalar kronik anal fissür olarak adlandırılır. Bu aşamada ağrı şiddeti azalabilir ancak ağrısız kanamalar görülebilir. Bir yılı aşan vakalarda vücut, çatlağı korumak amacıyla Skin Tag (deri ödemi ve kalınlaşması) adı verilen meme yapısını oluşturur. Bu durum sıklıkla basur (hemoroid) ile karıştırılarak yanlış teşhis ve tedaviye yol açabilmektedir.
Anal Fissür Tedavi Yöntemleri
Anal fissür tedavisi, hastalığın akut veya kronik olma durumuna göre planlanır. Tedavi yaklaşımları aşağıda tablolaştırılmıştır:
| Fissür Tipi | Tedavi Yöntemi | Uygulama Detayları |
|---|---|---|
| Akut Fissür | İlaç Tedavisi | Bağırsak düzenleyici ilaçlar, lokal kremler ve fitiller kullanılır. |
| Kronik Fissür | Cerrahi Müdahale | Lateral internal sfinkterotomi ve/veya Fissürektomi uygulanır. |
Cerrahi Müdahale Süreci
Kronik vakalarda uygulanan cerrahi işlem, lokal anestezi altında gerçekleştirilir. İşlem sırasında makat kaslarının istemsiz büzüşmesini önlemek için sfinkter kasları diseke edilir (Lateral internal sfinkterotomi). Gerekli görülürse fissür zemini koter ile temizlenir (Fissürektomi) ve mevcut memeler çıkartılır.
Operasyon ve İyileşme Notları:
- Müdahale süresi maksimum 10 dakikadır ve poliklinik şartlarında yapılabilir.
- Hasta işlemden hemen sonra ayağa kalkabilir ve evine dönebilir.
- Operasyon sonrası 4-5 gün boyunca ılık su oturma banyosu önerilir.
- Hasta genellikle 24 saat sonra iş hayatına geri dönebilmektedir.
