Allerji Testleri

Alerji Testleri Nedir ve Neden Önemlidir?

Alerji testleri, vücutta mevcut olan bir hastalığın arkasında yatan alerjik nedenleri saptamak amacıyla uygulanan tıbbi prosedürlerdir. Diğer bir ifadeyle, bu testler kişideki alerji varlığını kesin olarak ortaya koyan tanı yöntemleridir. Alerji biliminde (immünoloji), doğru teşhisin konulması ve uygun tedavi planının oluşturulması açısından bu testlerin yeri ve önemi oldukça büyüktür.

Alerji Testleri Hangi Hastalıklarda Yapılır?

Alerjik reaksiyonların tespiti, birçok farklı klinik tablonun yönetilmesinde kritik rol oynar. Bu testlerin uygulanması gereken temel hastalıklar ve durumlar şunlardır:

• Solunum yolu alerjileri (alerjik nezle ve astım)
• Gıda alerjileri
• Arı alerjileri
• Belirli ilaç alerjileri
• Deri alerjileri (ürtiker ve anjioödem)
• Egzamalar (kontakt dermatit ve atopik dermatit)

Bunlara ek olarak; tekrarlayan veya uzun süre devam eden sinüzit, öksürük, orta kulak iltihabı ya da konjunktivit (gözlerde kızarıklık ve kaşıntı) gibi durumlarda da alerji testlerinin yapılması uzmanlar tarafından tavsiye edilmektedir.

Testlerin Doğruluğu ve Uzman Denetiminin Önemi

Uygulanan bir alerji testinin hastaya gerçek anlamda fayda sağlayabilmesi için belirli standartların karşılanması gerekir. Öncelikle en uygun test materyali belirlenmeli, uygulama teknik olarak hatasız yapılmalı ve elde edilen sonuçlar uzman bir bakış açısıyla doğru yorumlanmalıdır. Hatalı uygulanan veya yanlış yorumlanan testler, hastaların gereksiz tedaviler almasına ve maddi kayıplar yaşamasına neden olabilir.

Bu nedenle, alerji testlerine karar verme ve uygulama süreci mutlaka Alerji ve/veya Klinik İmmünoloji alanında ihtisas yapmış uzman hekimler tarafından yönetilmelidir. Günümüzde, bu alanda uzmanlığı bulunmadığı halde test maddeleri temin ederek uygulama yapmaya çalışan yetkisiz kişilere karşı dikkatli olunmalıdır.

Alerji Testi Çeşitleri ve Uygulama Yöntemleri

Alerji tanısında hastanın şikayetlerine ve şüphelenilen alerjen tipine göre farklı yöntemler tercih edilmektedir. En sık kullanılan yöntemler aşağıda detaylandırılmıştır:

1. Prick Test (Epidermal Test)

Günümüzde en sık başvurulan alerji testidir. Hastaya ağrı ya da acı vermeyen bu işlem, oldukça kısa sürede sonuçlanmasıyla bilinir. Genellikle alerjik rinit, astım, ürtiker, gıda ve arı alerjileri tanısında kullanılır. Uygulama aşamaları şu şekildedir:

• Test genellikle kolun iç kısmına uygulanır.
• Alerjen içeren sıvı materyaller deriye damlatılır.
• Lancet adı verilen steril, tek kullanımlık uçlarla derinin üst tabakasında küçük bir çizik oluşturulur.
• Alerjenin deriye sızması ve hücrelerle etkileşime girmesi sağlanır.
• Yaklaşık 10-15 dakika beklendikten sonra deri cevapları değerlendirilir.

2. İntradermal Test

Uygulama amacı ve genel prensipleri bakımından Prick test ile benzerlik gösterse de yöntem ve kullanılan materyaller farklıdır. Bu testte alerjenler, çok ince uçlu bir enjektör yardımıyla derinin biraz daha derin tabakasına küçük miktarlarda enjekte edilir. Sonuçların değerlendirilmesi için uygulama sonrası 15-20 dakika beklenmesi yeterlidir.

3. Yama Testi (Patch Test)

Yama testi, diğer yöntemlerden farklı amaçlarla uygulanır ve değerlendirme süresi daha uzundur. Özellikle temas egzaması (kontakt dermatit) olan hastalarda, reaksiyona neden olan maddeleri belirlemek için tercih edilir. Test sonuçları 48 ile 72 saat sonra değerlendirilir. Bu süreçte test materyali yerinden çıkarılmamalı ve kesinlikle ıslatılmamalıdır.

4. Kanda Yapılan Alerji Testleri

Deri testlerinin uygulanmasının sakıncalı olduğu veya sonuçların çelişkili kaldığı durumlarda kan örneği üzerinden analiz yapılır. Bu tür laboratuvar testleri için hastanın aç karnına kan örneği vermesi gerekmektedir.

Test Öncesi İlaç Kullanımı Hakkında Uyarılar

Bazı ilaç grupları, alerji testlerinin sonuçlarını etkileyerek hatalı verilere yol açabilir. Bu nedenle test öncesinde aşağıdaki ilaçların kullanımı mutlaka doktora bildirilmelidir:

Önemli Not: Kalp, şeker hastalığı veya yüksek tansiyon gibi durumlar için kullanılan hayati önem taşıyan ilaçlar, test sonucunu etkiler kaygısıyla doktor onayı olmadan asla kesilmemelidir. Randevu aşamasında kullandığınız tüm ilaçları hekiminize bildirmeniz, sürecin güvenliği açısından kritiktir.