AGORAFOBİ NEDİR

Agorafobi Nedir?

Agorafobi, kelime anlamı itibarıyla alan korkusu olarak tanımlanan bir anksiyete bozukluğudur. Bu rahatsızlığa sahip bireyler, kendilerini bir alana sıkışmış hisseder ve bulundukları ortamda utanılacak bir duruma düşeceklerinden endişe ederler. Temelinde yatan en büyük korku, panik anında ortamdan çıkamayacak veya kaçamayacak olma hissidir.

Agorafobi Belirtileri ve Kişide Yarattığı Düşünceler

Agorafobi yaşayan bireyler, yoğun bir çaresizlik ve kontrol kaybı hissiyle mücadele ederler. Bu süreçte kişilerin zihninden geçen yaygın düşünceler ve inançlar şunlardır:

• Kontrolü kaybedip delirecekmiş gibi hissetmek,
• Kalp krizi geçireceği veya öleceği korkusuna kapılmak,
• Zor bir durumda kaldığında kimsenin kendisine yardım edemeyeceğine inanmak.

Bu yoğun kaygı süreciyle beraber bireyler, kendilerini güvende hissetmek adına ya evden çıkmak istemezler ya da dışarı çıktıklarında yanlarında mutlaka güvendikleri birinin varlığına ihtiyaç duyarlar.

Agorafobinin Nedenleri ve Kişilik Özellikleri İlişkisi

Agorafobinin tetiklenmesindeki temel sorun, bireyin kontrolü kaybetme korkusudur. Bu nedenle rahatsızlık, genellikle kontrolün kişide olmadığı düşünülen alanlarda açığa çıkmaktadır. Rahatsızlığın görülme sıklığı, bireyin kişilik özellikleriyle de doğrudan bağlantılıdır.

Özellikle mükemmeliyetçi olarak bilinen ve obsesif kişilik özellikleri taşıyan bireylerde bu rahatsızlığa daha sık rastlanır. Bu kişiler hayatlarını genellikle "hep ya da hiç" ilkesi üzerine kurarlar. Örneğin; bu kişilik özelliğine sahip bir birey uçağa bindiğinde ya tamamen rahat olmayı hedefler ya da kontrolü sağlayamayacağını düşündüğü için uçağa binmeyi tamamen reddeder.

Agorafobi Tedavi Süreci

Agorafobi ile mücadelede profesyonel bir yaklaşım sergilemek, yaşam kalitesini artırmak adına kritiktir. Tedavi aşamasında izlenen yöntemler aşağıda maddelenmiştir:

1. Farkındalık ve Kademeli Maruz Bırakma: Kişinin öncelikle kaygı duyduğu alanı kavraması ve bu alana kendini kademeli olarak maruz bırakması gerekir. Kendi başına yapılan denemelerle başarı sağlanırsa, durum klinik bir seviyeye gelmeden kontrol altına alınabilir.
2. Psikiyatrik Başvuru: Tanı alacak düzeyde ağır seyreden agorafobi vakalarında mutlaka bir psikiyatri başvurusu yapılmalıdır.
3. Terapi Süreci: Psikiyatrik tablonun netleşmesinin ardından profesyonel terapi süreci devreye girmelidir.

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Yöntemi

Agorafobi tedavisinde en yaygın ve etkili yöntem Bilişsel Davranışçı Terapi'dir. Bu terapi yöntemi sayesinde birey;

• Zihninde oluşan kaygı mekanizmalarını net bir şekilde görür,
• Olası sonuçları rasyonel bir şekilde hesaplayabilir,
• Aşamalı bir plan dahilinde kaygılarının üzerine gitmeyi öğrenir.