40 Yaş Altı Kalp Krizleri Neden Arttı?

Kalp Damar Hastalıkları ve Artan Kalp Krizi Riski

İstatistiksel veriler, kalp hastalıklarının hem dünyada hem de ülkemizde hâlâ bir numaralı ölüm nedeni olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Son dönemde vakalarda gözlemlenen artışla birlikte, kalp krizleri toplum sağlığı gündemindeki yerini korumaktadır. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Yılmaz, hayati tehlikelerin yaklaşık beşte birinin sadece kalp krizinden, üçte birinin ise genel kalp ve damar hastalıklarından kaynaklandığını belirterek kritik uyarılarda bulunmaktadır.

Pandemi Sürecinin Kalp Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Kalp krizi vakalarına ilişkin güncel rakamlar henüz resmi olarak açıklanmamış olsa da sahadaki gözlemler bu artışı doğrular niteliktedir. Covid-19 pandemisi döneminde, kalp krizi geçirmekte olan hastaların bile hastaneye başvuru oranlarında %20 oranında bir azalma tespit edilmiştir. Düzenli kontrole gitmesi gereken hastaların veya hastalığının farkında olmayan bireylerin hastane ortamından kaçınması, günümüzde olumsuz sonuçların yaşanmasına zemin hazırlamıştır.

Kalp Krizi Yaşı Neden Düşüyor?

Normal şartlarda kalp krizi görülme yaşı erkeklerde ortalama 65, kadınlarda ise 72 civarındadır. Kolesterol düşürücü ilaçlar, sigara kullanımının azalması ve düzenli kontroller bu yaş sınırını daha ileriye taşımıştır. Ancak, ailesel risk faktörleri ve ihmal edilen kontroller nedeniyle, 40 yaş altı vakalar tüm krizlerin %20'sini oluşturmaya devam etmektedir.

Son 7-8 yıllık süreçte, 40 yaş altı kalp krizi vakalarının her yıl yaklaşık %2 oranında artış gösterdiği dikkat çekmektedir. Bu durum, 20'li yaşların sonu ve 30'lu yaşların başındaki genç bireylerde kalp krizlerinin daha sık görülmesine neden olmaktadır.

Kalp Hastalıklarında Temel Risk Faktörleri

Kalp sağlığını tehdit eden unsurlar; yaşam tarzı, genetik miras ve mevcut hastalıklar olarak üç ana grupta incelenebilir. Aşağıdaki faktörler kalp krizi riskini önemli ölçüde artırmaktadır:

• Yüksek tansiyon ve diyabet hastalığı,
• Kolesterol ve trigliserit yüksekliği,
• Obezite ve hareketsiz yaşam tarzı,
• Sigara kullanımı ve yağlı beslenme alışkanlıkları,
• Ailede erken yaşta görülen kalp ölümleri.

Kalp Krizi Nasıl Oluşur?

Kalp krizi, kalp kasının belirli bir bölgesine yeterli miktarda kan gitmemesi sonucunda meydana gelir. Kalp kasını besleyen koroner kan akımının azalması veya kesilmesi, müdahale edilmediği takdirde kalp kasında kalıcı hasarlara yol açar. Kan akışının kesildiği süre ne kadar uzarsa, hasarın boyutu da o kadar büyür. Koroner arter hastalığı ana neden olmakla birlikte, koroner arterin şiddetli spazmı da kan akışını durdurarak krize yol açabilmektedir.

Kalp Krizi Riskine Karşı Alınabilecek Önlemler

Kalp sağlığını korumak ve riskleri minimize etmek için yaşam tarzında köklü değişiklikler yapılması önerilmektedir:

1. Akdeniz mutfağını tercih ederek doymuş yağlardan, aşırı kırmızı etten ve paketli gıdalardan uzak durun.
2. Sigara kullanımını tamamen sonlandırın ve aşırı alkol tüketiminden kaçının.
3. Yüksek tansiyon, kolesterol ve diyabet kontrollerinizi düzenli olarak yaptırın.
4. Yoga, meditasyon ve nefes egzersizleri ile stres yönetimi becerilerinizi geliştirin.
5. Hayatınıza düzenli yürüyüş ve egzersizi dahil ederek hareketli bir yaşam sürün.
6. Sosyal çevrenizi, sağlıklı yaşamı destekleyen ve dayanışma içinde olduğunuz dostluklarla güçlendirin.

Yaş Gruplarına Göre Kontrol Takvimi

Kalp krizinin temellerinin genellikle olaydan 15-20 yıl önce atıldığı unutulmamalıdır. Bu nedenle erken teşhis hayati önem taşır. Uzmanlar, kontrol süreçleri için şu takvimi önermektedir: